Israel-Iran War: ఒకప్పుడు స్నేహం చేసిన ఇజ్రాయెల్-ఇరాన్ బద్ధ శత్రువులుగా ఎలా మారాయి?

Israel-Iran War: ఇజ్రాయెల్‌పై ఇరాన్ క్షిపణులతో దాడి చేసింది. ఈ దాడుల్లో ఇజ్రాయెల్ గూఢచార సంస్థ మొసాద్ ప్రధాన కార్యాలయం ధ్వంసమైందని సమాచారం. ఇస్మాయిల్ హనియే, హిజ్బుల్లా చీఫ్ హసన్ నస్రల్లా మృతికి ప్రతీకారం తీర్చుకున్నట్లు ఇరాన్ తెలిపింది. అదే సమయంలో, ఇరాన్ ఈ దాడులు చేయడం ద్వారా పెద్ద తప్పు చేసిందని ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు అన్నారు. ఇప్పుడు దీనికి మూల్యం చెల్లించుకోవాల్సి వస్తుంది. ఈ విషయంలో అమెరికా కూడా నెతన్యాహుకు మద్దతిస్తోంది. ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్ మధ్య శత్రుత్వం నేడు తారాస్థాయికి చేరుకుంది. అయితే ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ మధ్య కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తత కారణంగా, ప్రపంచం మొత్తం మూడవ ప్రపంచ యుద్ధం ముప్పును ఎదుర్కొంటోందని అనడంలో తప్పేం లేదు. అదే ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ ఒకప్పుడు స్నేహితులు కూడా? రెండు దేశాలు పరస్పరం దాడులు చేసుకుంటున్న నేపథ్యంలో, ఈ దేశాల చరిత్రను మీరు ఖచ్చితంగా తెలుసుకోవాలి.

చాలా ఏళ్లుగా సాగుతోన్న షాడో వార్
సాధారణంగా, రెండు దేశాల మధ్య వివాదాలు వాటి సరిహద్దులు ఒకదానికొకటి ప్రక్కన ఉన్నప్పుడే మొదలవుతాయి. వాటి ప్రాంతాలతో సహా అనేక అంశాలకు సంబంధించి వాటి మధ్య విభేదాలు దేశాల మధ్య వివాదాలు నెలకొంటాయి. కానీ ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ మధ్య అలాంటిదేమీ లేదు. అయితే కొన్నేళ్లుగా ఇరు దేశాలు పరస్పరం షాడో వార్‌ను సాగిస్తున్నాయి. అయితే ప్రస్తుతం రక్త దాహంతో ఉన్న ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ మధ్య సంబంధాలు ఒకప్పుడు స్నేహంతో ప్రారంభమయ్యాయి.

Read Also: Israel-Iran War: ప్రతీకారానికి సన్నద్ధం.. ఇరాన్ అణుకేంద్రాలే లక్ష్యంగా ఇజ్రాయెల్ సన్నాహాలు!

ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ మధ్య అద్భుతమైన స్నేహం
1948లో ఇజ్రాయెల్ ఉనికిలోకి వచ్చిన తర్వాత అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చింది. ప్రపంచంలోని చాలా దేశాలు ఇజ్రాయెల్‌ను గుర్తించడానికి నిరాకరించాయి, ముఖ్యంగా మధ్యప్రాచ్యంలోని ముస్లిం దేశాలు ఇజ్రాయెల్‌ను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాయి. అయితే ఆ తర్వాత ఇరాన్ ఇజ్రాయెల్‌ను గుర్తించింది. ఆ సమయంలో ఇరాన్‌లో మంచి సంఖ్యలో యూదులు కూడా ఉన్నారు. గుర్తింపు పొందిన తరువాత, ఇజ్రాయెల్ ఇరాన్‌కు ఆయుధాలను సరఫరా చేయడం ప్రారంభించింది. ఇరాన్ ప్రతిఫలంగా ఇజ్రాయెల్‌కు చమురు సరఫరా చేయడం ప్రారంభించింది. సంబంధాలు ఎంతగా మెరుగయ్యాయి అంటే ఇరు దేశాల నిఘా సంస్థలు సాంకేతిక పరిజ్ఞానం నుండి సాంకేతికత వరకు ఉమ్మడిగా శిక్షణ పొందాయి.

Read Also: 2000rs Notes: ప్రజల వద్ద ఇప్పటికీ రెండు వేల నోట్లు.. రూ.7117 కోట్ల విలువ..

ఇస్లామిక్ విప్లవం తర్వాత దెబ్బతిన్న సంబంధాలు
అయితే ఇరాన్‌లో అయతుల్లా ఖొమేనీ నాయకత్వంలో ఇస్లామిక్ విప్లవం ప్రారంభం కావడంతో ఇజ్రాయెల్‌తో ఇరాన్ సంబంధాలు క్షీణించడం ప్రారంభించాయి. ఖొమేనీ అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌లను డెవిల్ దేశాలుగా పిలవడం ప్రారంభించాడు. ఇరాన్‌ ప్రత్యేక ముస్లిం దేశం కోసం డిమాండ్‌ను పెంచడం ప్రారంభించింది. 1979లో, ఇరాన్ పూర్తిగా ముస్లిం దేశంగా మారింది. దీనితో ఇజ్రాయెల్‌తో ఇరాన్ మార్గాలు విడిపోయాయి.

ఇలా శత్రు రేఖ గీశారు..
ఇస్లామిక్ విప్లవం తరువాత, రెండు దేశాల రాకపోకలు ఆగిపోయాయి. విమాన మార్గం పూర్తిగా మూసివేయబడింది. ఇరు దేశాల మధ్య దౌత్య సంబంధాలు కూడా నిలిచిపోయాయి. టెహ్రాన్‌లోని ఇజ్రాయెల్ రాయబార కార్యాలయాన్ని పాలస్తీనా రాయబార కార్యాలయంగా మార్చారు. పైగా, రెండు దేశాలు ఇప్పుడు ఒకరినొకరు గుర్తించుకోవడం మానేశాయి. ఇరాన్ మొదట్లో ఇజ్రాయెల్‌ను గుర్తించింది, కానీ తరువాత ఇజ్రాయెల్ పాలస్తీనియన్ల హక్కులను ఉల్లంఘించిందని చెప్పడం ప్రారంభించింది. ఆ క్రమంలో ఏకపక్ష ప్రేమ ఎంత వరకు ఉంటుంది? కాబట్టి ఇజ్రాయెల్ కూడా ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ అంగీకరించడానికి నిరాకరించింది.

ఇరాన్ ఇజ్రాయెల్ శత్రువులతో చేతులు కలిపింది..
తరువాత, ఇరాన్ సిరియా, యెమెన్, లెబనాన్ వంటి ఇజ్రాయెల్ ప్రత్యర్థులకు ఆయుధాలను సరఫరా చేయడం ప్రారంభించినప్పుడు సంబంధాలు మరింత క్షీణించాయి. ఎనభైలలో పాలస్తీనా పేరుతో ఇరాన్‌తో ఘర్షణ పడుతున్న ఇస్లామిక్ జిహాద్ అనే ఉగ్రవాద సంస్థకు ఇరాన్ బహిరంగంగా మద్దతు ఇచ్చింది. ఆపై ఉద్రిక్తత,శత్రుత్వం కథ ముందుకు సాగింది.

ఇరాన్ దాడులపై అమెరికా వైఖరి ఏమిటి?
ఇరాన్ క్షిపణి దాడులకు సంబంధించి అమెరికా అధ్యక్షుడు జో బైడెన్ మాట్లాడుతూ.. ఇజ్రాయెల్‌కు అమెరికా పూర్తిగా మద్దతిస్తోంది. బైడెన్ తన సూచనల మేరకు, ఈ దాడి సమయంలో ఇజ్రాయెల్‌ను రక్షించడంలో యుఎస్ మిలిటరీ చురుకుగా సహాయం చేసింది. ఈ దాడి విఫలమైందని ఆయన అన్నారు. అదే సమయంలో, ఇరాన్ క్షిపణులను కూల్చివేయడంలో ఇజ్రాయెల్‌కు అమెరికా సహాయం చేసిన విధానం ఖచ్చితంగా సరైనదని యూఎస్ వైస్ ప్రెసిడెంట్ కమలా హారిస్ అన్నారు.

Read Also: Swachh Bharat: స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్‌కు పదేళ్లు పూర్తి.. పిల్లలతో కలిసి చీపురు పట్టిన ప్రధాని

క్యాంప్ డేవిడ్ లాగా అమెరికా ఒప్పందం చేయలేకపోతుందా?
1978 సెప్టెంబర్ 17న ఇజ్రాయెల్, ఈజిప్ట్ మధ్య క్యాంప్ డేవిడ్ ఒప్పందం కుదిరింది. ఇందులో అమెరికా అధ్యక్షుడు జిమ్మీ కార్టర్ మధ్యవర్తిత్వం వహించారు. క్యాంప్ డేవిడ్ ఒప్పందాలపై అప్పటి ఈజిప్టు అధ్యక్షుడు అన్వర్ సాదత్, ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని మెనాచెమ్ బిగిన్ సంతకం చేశారు. ఈ ఒప్పందంతో ఇరు దేశాల మధ్య శాంతి నెలకొంది. ఈ ఒప్పందాల కారణంగా, సాదత్, బిగిన్ సంయుక్తంగా 1978లో నోబెల్ శాంతి బహుమతిని అందుకున్నారు. అయితే, ప్రస్తుతం ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్ మధ్య ఇటువంటి ఒప్పందం సాధ్యం కావడం కష్టంగా కనిపిస్తోంది. ఎందుకంటే రెండు దేశాల మధ్య సమస్యలు సంక్లిష్టంగా ఉన్నాయి. ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం గురించి ప్రపంచ సమాజంలో ఆందోళన ఉంది.

ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్ మధ్య శత్రుత్వానికి ఎప్పటికైనా ముగింపు ఉంటుందా?
పాశ్చాత్య దేశాలతో ఇజ్రాయెల్‌ సంబంధాలు మెరుగుపరచుకోవడం ఇరాన్‌కు తన శత్రుత్వాన్ని పునరాలోచించేలా చేస్తుంది. అయితే, ఇది జరగాలంటే, ఇరాన్‌లో మరింత మితవాద నాయకత్వం మళ్లీ ఆవిర్భవించే పరిస్థితులు తలెత్తాలి. ప్రస్తుత సుప్రీం నాయకుడు అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ మరణం తర్వాత అలాంటి పరిస్థితి తలెత్తవచ్చు. పాలస్తీనా సమస్యపై పురోగతి ఇరాన్ తన వైఖరిని పునఃపరిశీలించేలా కూడా ప్రభావితం చేయవచ్చు. ఇందుకోసం ఇరాన్, సౌదీ అరేబియా మధ్య సంబంధాల పునరుద్ధరణలో సహాయం చేస్తున్న చైనా.. ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్ మధ్య కొన్ని నిశ్శబ్ద ఒప్పందాలు కూడా చేయెుచ్చు. అయితే, ఇప్పుడే ఏదైనా చెప్పడం చాలా కష్టమే.