ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్లో దశాబ్దాలుగా తెలంగాణ ప్రాంతాన్ని విస్మరించిన ప్రభుత్వాలు 2001లో రాష్ట్ర సాధన ఉద్యమాన్ని ప్రేరేపించాయి. స్వరాష్ట్రం వచ్చిన తరువాత తెలంగాణపై ఆంధ్రా నాయకుల రాజకీయ ఆధిపత్యం అంతరించి, కొత్త రాష్ట్రం అభివృద్ధి చెందడం ప్రారంభమైంది. కానీ, తెలంగాణకు జరిగిన అన్యాయం నేటికీ కొనసాగుతూనే ఉంది. తెలంగాణ అన్ని రంగాలలో అపూర్వమైన పురోగతిని సాధించింది. కొత్త రాష్ట్రానికి న్యాయంగా అందాల్సిన సహాయాన్ని కేంద్రప్రభుత్వం అందజేసి ఉంటే ఇప్పటికి తెలంగాణ ఊహించని విధంగా పురోగతి సాధించేది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014లో వాగ్దానం చేసిన వాటిని కూడా విస్మరించింది. విభజన చట్టం యొక్క హామీని కేంద్ర ప్రభుత్వం అందించలేదు. కాజీపేటలో రైల్వే కోచ్ ఫ్యాక్టరీ, కానీ రైల్వే స్టేషన్లు, రైల్వే లైన్లు మరియు అండర్పాస్లతో సహా కొత్త ప్రాజెక్టుల మంజూరు కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఎన్ని సార్లు విజ్ఞప్తి చేసిన కేంద్ర పెడచెవిన పెట్టింది.
ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టంలోని 13వ షెడ్యూల్లో హామీ ఇచ్చినప్పటికీ తెలంగాణ హక్కుగా పొందాల్సిన వాటిని కేంద్రం నిరాకరిస్తూనే ఉంది. కాళేశ్వరం లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ స్కీమ్కు జాతీయ ప్రాజెక్టు హోదా విషయంలో చేసినట్లే, కోచ్ ఫ్యాక్టరీ విషయంలోనూ కేంద్రం అబద్ధాలనుచెబుతోంది. దేశంలో ఎక్కడా కోచ్ ఫ్యాక్టరీ ఏర్పాటుకు అవకాశం లేదని 2016 మార్చిలో అప్పటి రైల్వే శాఖ సహాయ మంత్రి మనోజ్ సింగ్ ప్రకటించారు. అయితే 2018లో మహారాష్ట్రలోని లాతూర్లో కోచ్ ఫ్యాక్టరీని ఏర్పాటు చేసేందుకు కేంద్రం అంగీకరించడంతో రెండేళ్లలోనే యూ-టర్న్ తీసుకుంది. మహారాష్ట్రలోని రైల్వే కోచ్ ఫ్యాక్టరీకి ప్రాథమిక ప్రతిపాదన చేసిన నాలుగు నెలల్లోనే రూ. 625 కోట్ల ప్రాజెక్టు వ్యయంతో ఆమోదం లభించింది. తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఇప్పటికే కోచ్ ఫ్యాక్టరీ కోసం కాజీపేటలో 60 ఎకరాలు కేటాయించడంతో పాటు రూ.40 కోట్లు విడుదల చేసిన నేపథ్యంలో కేంద్రం పూర్తిగా సవతి తల్లిగా వ్యవహరించడం మరింత విస్మయకరం.
కోచ్ ఫ్యాక్టరీని పక్కన పెడితే, అభివృద్ధి, అభివృద్ధిలో దూసుకుపోతున్న రాష్ట్రానికి కేంద్రం కొత్త రైల్వే ప్రాజెక్టులను కూడా మంజూరు చేయదు. 2014-15 నుంచి రాష్ట్రంలో కొత్తపల్లి-మనోహరాబాద్ రైల్వే లైన్ మినహా మరే ప్రధాన రైల్వే ప్రాజెక్టు చేపట్టలేదు. జాయింట్ వెంచర్ రైల్వే ప్రాజెక్టులను చేపట్టేందుకు ముందుకు వచ్చిన అతి కొద్ది రాష్ట్రాలలో తెలంగాణ ఒకటి, కానీ కేంద్రం ఉదాసీన వైఖరి కారణంగా అవి కూడా పెద్దగా పురోగతి సాధించలేదు. ఆ తర్వాత సవివరమైన సర్వేలు జరిగిన ప్రాజెక్టులు ఇంకా ప్రారంభం కాలేదు. కొత్తపల్లి-మనోహరాబాద్ రైల్వే లైను మాత్రమే భూమిని ఉచితంగా అందించడంతోపాటు ఖర్చులో 1/3వ వంతు సహకారంతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రధాన మద్దతుతో ప్రారంభించబడిన మరియు అమలు చేయబడుతున్న ఏకైక ప్రాజెక్ట్.
తెలంగాణలో ప్రాజెక్టుల విషయంలో భారతీయ రైల్వేల ఉదాసీన వైఖరి స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు ముందు ప్రతిపాదించిన మొత్తం 1,486 కి.మీ.తో కూడిన దాదాపు 11 హై పొటెన్షియల్ ప్రాజెక్ట్లలో మెజారిటీ ఆగిపోయినట్లు చెబుతున్నారు. ఇందులో కరీంనగర్-మానకొండూర్- హుజూరాబాద్-కాజీపేట (61.80 కి.మీ), మంచిర్యాల- ఆదిలాబాద్ వయా ఉట్నూర్ (160.58 కి.మీ), మణుగూరు-రామగుండెం వయా భూపాలపల్లి (211 కి.మీ), నంద్యాల-జడ్చర్ల (182.4 కి.మీ), కోయగూడెం మైన్స్ (19 కి.మీ) , భద్రాచలం రహదారి- విశాఖపట్నం (277 కి.మీ), హైదరాబాద్- శ్రీశైలం నుండి అచ్చంపేట వరకు (171 కి.మీ), సిద్దిపేట- అక్కన్నపేట్ (50 కి.మీ), వాశిం- మాహుర్- ఆదిలాబాద్ (255.4 కి.మీ), పటాన్చెరు-సంగారెడ్డి (89.10 కి.మీ), మరియు బై-పాస్ పగిడిపల్లి వద్ద లైన్ (10.20 కి.మీ). ఇంకా, రైల్వే బోర్డుకు చాలా సంవత్సరాల క్రితం సమర్పించిన దాదాపు 25 అధిక ప్రాధాన్య ప్రాజెక్టులకు సంబంధించిన సర్వే నివేదికల భవితవ్యం తెలియడం లేదు. 2018లో విడుదల చేసిన రైల్వే గణాంకాల ప్రకారం, దేశంలోని 67,368 కి.మీ రైల్వే నెట్వర్క్కు వ్యతిరేకంగా తెలంగాణలో కేవలం 1,823 కి.మీ రైల్వే మార్గం మాత్రమే ఉంది. భారతీయ రైల్వేలలో అత్యధిక ఆదాయాన్ని ఆర్జించే డివిజన్లలో ఒకటైన దక్షిణ మధ్య రైల్వేలో భాగమైనప్పటికీ, తెలంగాణ ప్రాంతం ఇప్పుడు కూడా అదే పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటోంది. పర్యాటక శాఖ మంత్రి జి కిషన్ రెడ్డితో సహా రాష్ట్రంలోని నలుగురు బీజేపీ ఎంపీలు రాబోయే కేంద్ర బడ్జెట్ లో రైల్వేలకు సంబంధించిన ఈ సమస్యలను తీసుకునే ధైర్యం చేస్తారా?
