India-Canada Row: అమెరికా తన స్వలాభం కోసం భారత్, కెనడాల మధ్య శత్రుత్వానికి బీజం వేసిందా?

India-Canada Row: ఖలిస్థానీ ఉగ్రవాది హర్దీప్ సింగ్ నిజ్జర్ హత్యపై భారత్- కెనడా దేశాల మధ్య దౌత్యపరమైన ఉద్రిక్తతలు తారాస్థాయికి చేరుకున్నాయి. కెనడాలో నిజ్జర్ హత్యకు సంబంధించి కెనడా ప్రధాన మంత్రి జస్టిన్ ట్రూడో భారత ప్రభుత్వ ఏజెంట్లపై వేళ్లు చూపించారు. దీని తరువాత, రెండు దేశాలు పరస్పరం దౌత్యవేత్తలను బహిష్కరించాయి. కెనడియన్ పౌరులకు వీసాలు ఇవ్వడం కూడా భారతదేశం నిలిపివేసింది. ట్రూడో నిరంతరం ‘విశ్వసనీయమైన ఆరోపణ’ అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తున్నారు. ఇది అసంబద్ధమైన ఆరోపణ అని భారత్ ఖండించింది. కాగా, నిజ్జర్ హత్యకు సంబంధించిన నిఘా సమాచారాన్ని ‘ఫైవ్ ఐస్ ఇంటెలిజెన్స్ అలయన్స్’ అందించిందని కెనడాలోని అమెరికా రాయబారి డేవిడ్ కోహెన్ శనివారం తెలిపారు. ఈ ఇంటెలిజెన్స్ ఆధారంగా జస్టిన్ ట్రూడో కెనడా పార్లమెంటులో ఒక ప్రకటన ఇచ్చారు. అటువంటి పరిస్థితిలో భారతదేశం-కెనడా శత్రుత్వం నుంచి ఎవరికి ఎక్కువ ప్రయోజనం అనే ప్రశ్న తలెత్తుతుంది?

కెనడాకు తెలివితేటలు ఎక్కడ నుండి వచ్చాయి?
‘ఫైవ్ ఐస్ ఇంటెలిజెన్స్ అలయన్స్‌’లో యుఎస్, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్, బ్రిటన్, కెనడా ఉన్నాయి. ఈ ఐదు దేశాలు తమ మధ్య నిఘా సమాచారాన్ని పంచుకుంటాయి. కెనడా కూడా జీ-7 గ్రూప్‌లో సభ్యదేశంగా ఉంది. కానీ, జీ-7లో అమెరికా, బ్రిటన్‌లు తప్ప నిజ్జర్‌ విషయంలో ఎవరూ ప్రత్యేకంగా చెప్పలేదు. హర్దీప్ సింగ్ నిజ్జర్ హత్యలో కెనడా తన పాత్రకు సంబంధించిన ఎలాంటి ఆధారాలను పంచుకోలేదని భారత్ నిర్మొహమాటంగా చెప్పింది. కెనడా ఎలాంటి ఇంటెలిజెన్స్ సమాచారాన్ని పంచుకోలేదని భారత విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి అరిందమ్ బాగ్చి గత వారం చెప్పారు. నివేదిక ప్రకారం, జీ-20 శిఖరాగ్ర సమావేశంలో కెనడా, యూఎస్ నిజ్జర్ హత్యకు సంబంధించిన ఎటువంటి నిఘా సమాచారాన్ని అందించలేదు. జీ-20 సందర్భంగా కెనడా జాతీయ భద్రతా సలహాదారు జోడీ థామస్ భారత భద్రతా సలహాదారు అజిత్ దోవల్‌ను కూడా కలిశారు. అయితే ఆమె కూడా ఎటువంటి ఆధారాలు అందించలేదు. అటువంటి పరిస్థితిలో కెనడా ఉదహరిస్తున్న ఇంటెలిజెన్స్ సమాచారం లేదా ఆధారాలకు సంబంధించి అనేక ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.

భారత్-కెనడా ఉద్రిక్తతపై అమెరికా వైఖరి ఏమిటి?
నిజ్జర్ హత్యకు సంబంధించిన ఇంటెలిజెన్స్ సమాచారాన్ని అమెరికా కెనడాకు అందించిందని అమెరికా మీడియా న్యూయార్క్ టైమ్స్ ఒక రోజు ముందు పేర్కొంది. అటువంటి పరిస్థితిలో భారతదేశాన్ని ప్రశంసించడంలో ఎప్పుడూ విసిగిపోని బైడెన్ పరిపాలన ఎందుకు ముందుకు సాగుతుంది అనే ప్రశ్న తలెత్తుతుంది? అది కూడా అమెరికా ఇండో-పసిఫిక్ వ్యూహం మొత్తం భారత్‌పైనే ఆధారపడి ఉన్న తరుణంలో, కెనడా ఆరోపణల తర్వాత అమెరికా ఎలాంటి వైఖరిని అవలంబించిందో అర్థం చేసుకోవాలి. మీడియా నివేదికల ప్రకారం, కెనడా, అమెరికాతో పాటు పలు దేశాలను సంయుక్తంగా భారతదేశాన్ని విమర్శించాలని గతంలో అభ్యర్థించింది. అయితే వారి ప్రతిపాదన తిరస్కరించబడింది. దీని తరువాత భారతదేశంలోని యూఎస్ రాయబారి ఎరిక్ గార్సెట్టితో సహా US విదేశాంగ కార్యదర్శి ఆంటోనీ బ్లింకెన్‌తో సహా కనీసం ఐదుగురు సీనియర్ అమెరికన్ అధికారులు ప్రకటనలు ఇచ్చారు. ఈ ప్రకటనలన్నింటిలో, విషయం తీవ్రమైనదిగా వివరించబడింది. భారతదేశం నుంచి సహకారం కోసం విజ్ఞప్తి చేయబడింది.

భారత్-కెనడా ఉద్రిక్తత వల్ల ఎవరికి లాభం?
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, భారతదేశం, కెనడా మధ్య సంబంధాలు చాలా పాతవి, బలంగా ఉన్నాయి, అయితే ఖలిస్తాన్ అనుకూల ఉద్యమం దానిని నిరంతరం బలహీనపరిచింది. ది ఎకనామిక్ టైమ్స్ నివేదిక ప్రకారం, కెనడాతో భారతదేశం ఉద్రిక్తత నుంచి అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా, బ్రిటన్‌లు ప్రయోజనం పొందవచ్చు. వీరంతా అదే ఫైవ్ ఐస్ అలయన్స్‌ సభ్యులు, వారు కెనడాకు నిజ్జర్‌కు సంబంధించిన ఇంటెలిజెన్స్ సమాచారాన్ని అందించారు. భారత్‌తో వివాదం కారణంగా కెనడా ఎక్కువగా నష్టపోతుందని నిపుణులు కూడా భావిస్తున్నారు. ఇప్పటి వరకు చదువుల కోసం కెనడా వెళ్లాలనే ఆలోచనలో ఉన్న భారతీయ విద్యార్థులు ఇప్పుడు అమెరికా, బ్రిటన్, ఆస్ట్రేలియాలకు వెళ్లాలనే ఆలోచనలో ఉన్నారు. అటువంటి పరిస్థితిలో ఉద్రిక్తత తగ్గకపోతే, దాని నుంచి నేరుగా అమెరికా, బ్రిటన్, ఆస్ట్రేలియా లాభపడతాయి. వీరిలో ఎక్కువ మంది భారతీయ విద్యార్థులు అమెరికాకు వెళతారు. ఇది వారి ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడంలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది.