Donald Trump: అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఏది చేసినా రచ్చగా మారుతుంది.. మరీ ముఖ్యంగా రెండో సారి అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ బాధ్యతలు స్వీకరించిన తర్వాత తీసుకున్న పలు నిర్ణయాలు తీవ్ర వివాదాస్పదంగా మారాయి.. తన రెండో పదవీకాలం తొలి ఏడాదిలోనే అంతర్జాతీయ వేదికపై సంచలన నిర్ణయాలు తీసుకున్నారు ట్రంప్. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) నుంచి అమెరికా అధికారికంగా వైదొలగే ప్రక్రియ పూర్తయినట్లు సమాఖ్య అధికారులు ప్రకటించారు. ట్రంప్ తన రెండో పదవీకాలం మొదటి రోజునే 78 ఏళ్లుగా కొనసాగుతున్న WHO సభ్యత్వాన్ని రద్దు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించగా, ఇప్పుడు అది పూర్తిగా అమల్లోకి వచ్చింది. ఈ నిర్ణయంతో పాటు, ట్రంప్ పరిపాలన ఏడాది వ్యవధిలోనే దాదాపు 70 అంతర్జాతీయ సంస్థలు, ప్రపంచ ఒప్పందాలతో అమెరికా సంబంధాలను తెంచుకుంది. ఇందులో UN-అనుబంధ సంస్థలు, UNయేతర సంస్థలు, అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలు ఉన్నాయి.
WHO నుంచి వైదొలగడం.. ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్న నిపుణులు
WHO ప్రకారం, అమెరికా ఇప్పటికీ సంస్థకు $130 మిలియన్లకు పైగా బకాయి ఉంది. WHO నుంచి వైదొలగడం వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొత్త వ్యాధులను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం దెబ్బతింటుందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇతర దేశాల నుంచి కీలక ఆరోగ్య డేటా సేకరణలో అమెరికాకు ఇబ్బందులు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉందని ట్రంప్ పరిపాలన అధికారులు కూడా అంగీకరించారు. ఇది భవిష్యత్తులో కొత్త మహమ్మారులపై ముందస్తు హెచ్చరికలు అందకుండా చేసే ప్రమాదం ఉందని విశ్లేషకులు అంటున్నారు. జార్జ్టౌన్ యూనివర్సిటీ ప్రజారోగ్య న్యాయ నిపుణుడు లారెన్స్ గోస్టిన్ ఈ నిర్ణయాన్ని “తన జీవితకాలంలో చూసిన అత్యంత వినాశకరమైన అధ్యక్ష నిర్ణయం”గా పేర్కొన్నారు.. WHO నుంచి బయటపడటం వల్ల అమెరికన్ శాస్త్రవేత్తలు, ఔషధ కంపెనీలు కొత్త టీకాలు, మందుల అభివృద్ధిలో వెనుకబడే అవకాశం ఉందని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.
WHOలో అమెరికా పాత్ర కీలకం
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ఐక్యరాజ్యసమితి అనుబంధ సంస్థగా మీజిల్స్, ఎబోలా, పోలియో వంటి వ్యాధుల నిర్మూలనకు ప్రపంచ స్థాయిలో సమన్వయం చేస్తుంది. పేద దేశాలకు సాంకేతిక సహాయం, టీకాలు, మందుల పంపిణీతో పాటు మానసిక ఆరోగ్యం, క్యాన్సర్ సహా వందలాది వ్యాధులకు మార్గదర్శకాలను రూపొందిస్తుంది. WHO స్థాపనలో అమెరికా కీలక పాత్ర పోషించింది. US ఆరోగ్య శాఖ లెక్కల ప్రకారం, అమెరికా ప్రతి ఏడాది సగటున $111 మిలియన్లు సభ్యత్వ రుసుముగా, అదనంగా $570 మిలియన్లు స్వచ్ఛంద విరాళాలుగా అందిస్తోంది.
66కి పైగా అంతర్జాతీయ సంస్థల నుంచి వైదొలగిన అమెరికా
WHOతో పాటు, ట్రంప్ పరిపాలన 66కి పైగా అంతర్జాతీయ సంస్థల నుంచి అమెరికాను ఉపసంహరించుకునే నిర్ణయం తీసుకుంది. వీటిలో 31 UN-అనుబంధ సంస్థలు, 35 UNయేతర సంస్థలు ఉన్నాయి. ఈ సంస్థలు వాతావరణ మార్పు, శ్రమ, వలసలు, వైవిధ్యం వంటి అంశాలపై పనిచేస్తున్నాయని వైట్ హౌస్ పేర్కొంది. వీటిని ట్రంప్ పరిపాలన మేల్కొన్న ఎజెండాగా అభివర్ణిస్తూ, అమెరికా జాతీయ ప్రయోజనాలకు విరుద్ధమని స్పష్టం చేసింది.
కీలక UN సంస్థలతో తెగతెంపులు
అమెరికా వైదొలుగుతున్న UN-సంబంధిత సంస్థల్లో ఆర్థిక & సామాజిక వ్యవహారాల విభాగం, ఆఫ్రికా, ఆసియా, లాటిన్ అమెరికా, పశ్చిమ ఆసియా ఆర్థిక కమిషన్లు, అంతర్జాతీయ లా కమిషన్, అంతర్జాతీయ వాణిజ్య కేంద్రం, శాంతినిర్మాణ కమిషన్ & నిధి, N మహిళలు, UNFCCC (వాతావరణ మార్పుపై ఐక్యరాజ్యసమితి ఒప్పందం), UN జనాభా నిధి, UN నీరు, UN విశ్వవిద్యాలయం వంటి కీలక సంస్థలు ఉన్నాయి. అదే విధంగా, IPCC, ఇంటర్నేషనల్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ ఏజెన్సీ, ఇంటర్నేషనల్ సోలార్ అలయన్స్, ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఫర్ కన్జర్వేషన్ ఆఫ్ నేచర్, గ్లోబల్ ఫోరమ్ ఆన్ మైగ్రేషన్ అండ్ డెవలప్మెంట్ వంటి 35 UNయేతర సంస్థల నుంచి కూడా అమెరికా వైదొలుగుతోంది.
ఇక, జనవరి 2025లో తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చిన వెంటనే ట్రంప్, పారిస్ వాతావరణ ఒప్పందం నుంచి అమెరికా రెండోసారి వైదొలుగుతున్నట్లు ప్రకటించారు. ఈ నిర్ణయం జనవరి 27, 2026 నుంచి అమల్లోకి రానుంది. దీని వల్ల కార్బన్ ఉద్గారాల తగ్గింపుపై అమెరికాకు ఉన్న చట్టపరమైన బాధ్యతలు తొలగిపోతాయి. అదేవిధంగా, పారిస్ ఒప్పందానికి పునాదిగా ఉన్న UNFCCC నుంచి కూడా వైదొలగే ప్రక్రియను ట్రంప్ పరిపాలన ప్రారంభించింది. అయితే ఇది సెనేట్ ఆమోదం పొందిన ఒప్పందం కావడంతో న్యాయపరమైన సవాళ్లు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. అయితే జాతీయ భద్రత, మానవతా కారణాల దృష్ట్యా ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి, ప్రపంచ ఆహార కార్యక్రమం (WFP), శరణార్థి సంస్థ UNHCR లలో అమెరికా సభ్యత్వం కొనసాగుతుందని ట్రంప్ పరిపాలన స్పష్టం చేసింది.
