Iran 7-Day Ceasefire Plan: పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్న వేళ అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, ఇరాన్ ప్రతిపాదించిన ఏడు రోజుల కాల్పుల విరమణ ప్రణాళికను తిరస్కరించినట్లు ది వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్ నివేదించింది. అమెరికా అధికారులను ఉటంకిస్తూ ఈ కథనం ప్రచురించింది. అయితే ఈ నివేదికను రాయిటర్స్ స్వతంత్రంగా వెంటనే ధృవీకరించలేకపోయింది.
ఏంటి ఇరాన్ ఏడు రోజుల ప్రణాళిక?
ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చీ ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీ సందర్భంగా అమెరికాకు మధ్యవర్తుల ద్వారా ఏడు రోజుల రోడ్మ్యాప్ను పంపినట్లు తెలిపారు. ఈ ప్రతిపాదన ప్రకారం అమెరికా కొన్ని షరతులను అంగీకరిస్తే, ఏడు రోజుల్లో హార్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడం, ఇరాన్ అణు కార్యక్రమంపై చర్చలను పునఃప్రారంభించడం వంటి చర్యలు చేపట్టేందుకు టెహ్రాన్ సిద్ధంగా ఉందని అరాఘ్చీ చెప్పారు. ఇరాన్ ప్రతిపాదనలో అమెరికా నౌకాదళ దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేయడం, ఇరాన్ చమురు ఎగుమతులపై ఆంక్షలను సడలించడం, లెబనాన్ను కూడా కలుపుకుని కాల్పుల విరమణ పాటించడం వంటి అంశాలు ఉన్నట్లు అంతర్జాతీయ మీడియా నివేదించింది.
ట్రంప్ వైఖరిపై నివేదిక
వాల్ స్ట్రీట్ జర్నల్ ప్రకారం, ట్రంప్ ఇరాన్ ఏడు రోజుల కాల్పుల విరమణ ప్రతిపాదనను అంగీకరించలేదని అమెరికా అధికారులు పేర్కొన్నారు. నవంబర్లో జరగనున్న అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికల తర్వాత ఇరాన్పై మళ్లీ బాంబు దాడులు కొనసాగించే అవకాశం గురించి ఆయన తన సన్నిహితులకు సంకేతాలు ఇచ్చినట్లు ఆ నివేదిక పేర్కొంది. అయితే మరోవైపు, అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య మధ్యవర్తుల ద్వారా సంప్రదింపులు కొనసాగుతున్నాయని, అణు అంశంపై చర్చలు జరుగుతున్నాయని ఒక అమెరికా అధికారి తెలిపినట్లు జెరూసలేం పోస్ట్ రాయిటర్స్ను ఉటంకించింది.
ఐరాస వేదికగా ట్రంప్ కీలక వ్యాఖ్యలు
ఇటీవల ఐరాస జనరల్ అసెంబ్లీలో ట్రంప్ ఇరాన్తో భవిష్యత్ ఒప్పందంపై తన వైఖరిని వెల్లడించారు. ఇరాన్ను చర్చల ద్వారా బలపడే అవకాశం ఇవ్వాలా, లేక సైనిక చర్య కొనసాగించాలా అనే అంశంపై నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. అదే సమయంలో కొత్త ఒప్పందం కుదిరే అవకాశం ఉందని కూడా వ్యాఖ్యానించారు.
అరాఘ్చీ ఏమన్నారు?
అరాఘ్చీ ప్రకారం, ఇరాన్ ప్రతిపాదన గత జూన్లో కుదిరిన అవగాహన ఆధారంగా రూపొందించబడింది. అవసరమైన షరతులు నెరవేరితే హార్ముజ్ జలసంధిలో సాధారణ నౌకా రాకపోకలను పునరుద్ధరించడంతో పాటు అణు కార్యక్రమంపై చర్చలను తిరిగి ప్రారంభించవచ్చని ఆయన చెప్పారు. ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్ కూడా గతంలో అమెరికాతో కుదిరిన అవగాహన అమలు కాకపోవడానికి అమెరికా వైఖరే కారణమని ఆరోపించారు. అయితే ఈ ఆరోపణ ఇరాన్ ప్రభుత్వ వాదనగా మాత్రమే పరిగణించాలి.
హార్ముజ్ జలసంధి ఎందుకు కీలకం?
ప్రపంచ చమురు, గ్యాస్ రవాణాకు హార్ముజ్ జలసంధి అత్యంత కీలకమైన సముద్ర మార్గాల్లో ఒకటి. ఈ మార్గం తెరవడం లేదా మూసివేయడం అంతర్జాతీయ నౌకాయానం, చమురు సరఫరా, ఇంధన ధరలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. అందుకే ఇరాన్ ప్రతిపాదనలో హార్ముజ్ పునఃప్రారంభం కీలక అంశంగా మారింది. ప్రస్తుతం ఇరాన్ ప్రతిపాదనపై అమెరికా అధికారికంగా తుది నిర్ణయం ప్రకటించిన దానికంటే, ట్రంప్ తిరస్కరణకు సంబంధించిన WSJ నివేదికే ప్రధాన ఆధారంగా ఉంది. పరిస్థితి వేగంగా మారుతున్నందున తదుపరి దౌత్య చర్చలు, అమెరికా అధికారిక ప్రకటనలు కీలకం కానున్నాయి.