CEC Gyanesh Kumar SIR Row: ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (Special Intensive Revision-SIR)కు సంబంధించిన వివాదం ఇప్పుడు సుప్రీంకోర్టుకు చేరింది. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ (CEC) జ్ఞానేశ్ కుమార్ నేతృత్వంలోని ఎన్నికల సంఘం తీసుకున్న కొన్ని నిర్ణయాలపై ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారన్న నివేదికల నేపథ్యంలో సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలైంది. సుప్రీంకోర్టులో దాఖలైన పిటిషన్లో, ఇతర ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్ల సమ్మతి లేకుండా తీసుకున్నట్లు ఆరోపిస్తున్న కొన్ని నిర్ణయాలు, మార్గదర్శకాలు, సాఫ్ట్వేర్ మార్పులను చట్టవిరుద్ధమైనవిగా ప్రకటించాలని కోరారు. అలాగే ఈ వ్యవహారంపై దర్యాప్తు చేపట్టాలని పిటిషనర్ అభ్యర్థించారు.
ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్ల అభ్యంతరాలపై చర్చ
ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి గత పది నెలల్లో ఎన్నికల సంఘం తీసుకున్న కొన్ని నిర్ణయాలపై సుమారు 14 సందర్భాల్లో అభ్యంతరాలు నమోదు చేసినట్లు పలు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. ఈ అభ్యంతరాలు ఓటర్ల నమోదు, ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపు-పునరుద్ధరణ, ఎలక్టోరల్ రోల్ డేటాబేస్ నిర్వహణ, ఫారం-6లో మార్పులు, SIRకు సంబంధించిన ప్రక్రియలు వంటి అంశాలకు సంబంధించినవిగా పేర్కొనబడ్డాయి.
అయితే, ఎన్నికల సంఘం మాత్రం కమిషనర్ల మధ్య జరిగే చర్చలు, అభిప్రాయ భేదాలు సాధారణ నిర్ణయ ప్రక్రియలో భాగమని, ఎన్నికల జాబితా సవరణకు సంబంధించిన నిర్ణయాలు పూర్తి కమిషన్ ద్వారా తీసుకున్నామని పేర్కొన్నట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి.
సుప్రీంకోర్టులో ఏం కోరారు?
అడ్వకేట్ శైలేంద్ర మణి త్రిపాఠి దాఖలు చేసిన పిటిషన్లో పలు కీలక అభ్యర్థనలు చేశారు. జ్ఞానేశ్ కుమార్పై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవాలని, SIRకు సంబంధించి ఆయన ఆధ్వర్యంలో ఇతర కమిషనర్ల సమ్మతి లేకుండా తీసుకున్నట్లు ఆరోపిస్తున్న నిర్ణయాలను రద్దు చేయాలని కోరారు. అలాగే ఎన్నికల జాబితా డేటాకు సంబంధించిన వ్యవహారాలపై స్వతంత్ర దర్యాప్తు సంస్థ లేదా రిటైర్డ్ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి నేతృత్వంలోని దర్యాప్తు కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలని పిటిషన్లో కోరినట్లు సమాచారం.
ఫారం-6లో మార్పులపై కూడా అభ్యంతరాలు
కొత్త ఓటర్ల నమోదుకు ఉపయోగించే ఫారం-6లో మార్పులు చేసిన అంశం కూడా పిటిషన్లో ప్రస్తావించారు. ఈ మార్పులపై ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినట్లు పిటిషన్ పేర్కొంది. అయితే ఈ అంశాలపై తుది న్యాయపరమైన నిర్ణయం ఇంకా వెలువడలేదు. పిటిషన్లో చేసిన ఆరోపణలను కోర్టు పరిశీలించాల్సి ఉంది.
దేశవ్యాప్తంగా ప్రతిపక్షాల నిరసనలు
SIR వ్యవహారాన్ని కాంగ్రెస్ సహా పలు ప్రతిపక్ష పార్టీలు రాజకీయంగా ప్రస్తావిస్తున్నాయి. కాంగ్రెస్ దేశవ్యాప్తంగా నిరసనలకు పిలుపునిచ్చినట్లు సమాచారం. సెప్టెంబర్ 28 నుంచి జిల్లా స్థాయిలో కలెక్టరేట్ల వరకు మార్చ్లు నిర్వహించాలని పార్టీ సూచించినట్లు వార్తలు వచ్చాయి. తెలంగాణలో కూడా SIRను నిలిపివేయాలని, ఎన్నికల సంఘం వ్యవహారంపై విచారణ చేపట్టాలని కాంగ్రెస్ నేతలు డిమాండ్ చేశారు.
జ్ఞానేశ్ కుమార్పై కాంగ్రెస్ చర్యలకు సిద్ధం
ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్పై పార్లమెంట్ ఉభయ సభల్లో అభిశంసన ప్రక్రియకు సంబంధించిన నోటీసు ఇచ్చే అంశాన్ని కాంగ్రెస్ పరిశీలిస్తున్నట్లు వార్తా కథనాలు పేర్కొన్నాయి. ఈ విషయంలో ఇతర ప్రతిపక్ష పార్టీలతోనూ సంప్రదింపులు జరుగుతున్నట్లు సమాచారం. ఇదిలా ఉండగా, రాహుల్ గాంధీ కూడా ఎన్నికల సంఘం, SIR ప్రక్రియపై గతంలో విమర్శలు చేశారు. ఆయన CEC జ్ఞానేశ్ కుమార్ రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్ చేసినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి.
ఎన్నికల సంఘం వివరణ కీలకం
మొత్తంగా SIRపై ఎన్నికల సంఘం నిర్ణయాలు, కమిషన్లోని ఇద్దరు సభ్యుల అభ్యంతరాలు, ఓటర్ల జాబితాలో మార్పులు వంటి అంశాలు ఇప్పుడు న్యాయపరమైన పరిశీలనలోకి వచ్చాయి. సుప్రీంకోర్టు ఈ పిటిషన్పై ఏ విధంగా స్పందిస్తుంది, పిటిషన్లోని అభ్యర్థనలపై ఎలాంటి ఆదేశాలు ఇస్తుంది అనేది తదుపరి విచారణలో స్పష్టమయ్యే అవకాశం ఉంది.