అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికలు నవంబర్లో జరగనున్నాయి. అధ్యక్షుడి పదవీకాలం మధ్యలో ఈ ఎన్నికలు జరుగుతుంటాయి. అయితే ఈ ఎన్నికలు విజయం సాధించేందుకు ట్రంప్ కసరత్తు చేస్తున్నారు. మరోవైపు డెమొక్రాట్లు కూడా ట్రంప్కు వ్యతిరేకంగా భారీ ప్రణాళికలు రచిస్తున్నట్లుగా వార్తలు వస్తున్నాయి.
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్పై ఇప్పటికే రెండుసార్లు అభిశంసన జరిగింది. అయితే రెండు సందర్భాల్లోనూ సెనేట్లో ఆయన నిర్దోషిగా బయటపడ్డారు. ఇప్పుడు నవంబర్లో జరగనున్న అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికల్లో డెమొక్రాట్లు ప్రతినిధుల సభతో పాటు సెనేట్పై కూడా పట్టు సాధిస్తే.. ట్రంప్పై మూడోసారి అభిశంసన ప్రక్రియ మొదలయ్యే అవకాశాలపై చర్చ మొదలైంది.
డెమొక్రాట్లు ప్రతినిధుల సభలో మెజారిటీ సాధిస్తే అధ్యక్షుడిపై అభిశంసన తీర్మానాలను ప్రవేశపెట్టే రాజ్యాంగబద్ధ అధికారం వారికి ఉంటుంది. అయితే ట్రంప్ను పదవి నుంచి తొలగించాలంటే మాత్రం సెనేట్లో మూడింట రెండొంతుల మంది సభ్యులు దోషిగా తేల్చాలి. అందువల్ల అభిశంసన చేయడం ఒక దశ అయితే.. అధ్యక్షుడిని పదవి నుంచి తొలగించడం మరో అత్యంత కఠినమైన ప్రక్రియ.
ప్రస్తుతం అమెరికా ప్రతినిధుల సభలో రిపబ్లికన్లకు 218 సీట్లు ఉండగా, డెమొక్రాట్లకు 214 సీట్లు ఉన్నాయి. దీంతో సభపై నియంత్రణ సాధించేందుకు డెమొక్రాట్లకు స్వల్పంగా మరికొన్ని సీట్లు గెలుచుకుంటే సరిపోతుంది. కుక్ పొలిటికల్ రిపోర్ట్ జూన్లో డెమొక్రాట్లు ప్రతినిధుల సభను తిరిగి కైవసం చేసుకునే అవకాశాలు బలంగా ఉన్నాయని పేర్కొంది. ఆగస్టు రేటింగ్స్లో 184 స్థానాలు డెమొక్రాట్లకు పక్కాగా అనుకూలంగా ఉండగా.. మరో 21 స్థానాలు ‘లిక్లీ’ లేదా ‘లీనింగ్ డెమొక్రటిక్’గా, మరో 21 స్థానాలు ‘టాస్-అప్’గా ఉన్నాయి. ఎన్నికల అంచనాలు కూడా డెమొక్రాట్లకే అనుకూలంగా కనిపిస్తున్నాయి. నేట్ సిల్వర్ మోడల్ ప్రకారం డెమొక్రాట్లు ప్రతినిధుల సభను గెలుచుకునే అవకాశం 86 శాతంగా ఉండగా, డెసిషన్ డెస్క్ హెచ్క్యూ అంచనా 66 శాతంగా ఉంది. డెమొక్రాట్లు సభలో మెజారిటీ సాధిస్తే.. అభిశంసనకు సంబంధించిన అధికారాలు పూర్తిగా వారి చేతుల్లోకి వస్తాయి.
ట్రంప్పై మళ్లీ అభిశంసన చేయొచ్చా?
అమెరికా రాజ్యాంగం ప్రకారం అధ్యక్షుడిపై అభిశంసన చర్యలను ప్రారంభించే ‘ఏకైక అధికారం’ ప్రతినిధుల సభకు ఉంది. సభలో ఓటింగ్కు హాజరైన సభ్యుల్లో సాధారణ మెజారిటీతో అభిశంసన ఆర్టికల్స్ను ఆమోదించవచ్చు. నవంబర్ ఎన్నికల్లో డెమొక్రాట్లు సభను కైవసం చేసుకుని, ట్రంప్పై అభిశంసనకు వెళ్లాలని నిర్ణయిస్తే.. కొత్త కాంగ్రెస్ 2027 జనవరిలో బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత ఆ ప్రక్రియను ప్రారంభించవచ్చు. ఇప్పటికే కొందరు డెమొక్రాటిక్ నేతలు ఇందుకు సంబంధించిన అవకాశాలపై మాట్లాడుతున్నారు. ఏప్రిల్లో పలువురు హౌస్ డెమొక్రాట్లు మధ్యంతర ఎన్నికలకు ముందే ట్రంప్పై అభిశంసనకు అవసరమైన ఆధారాలను సిద్ధం చేయాలని సూచించినట్లు ఆక్సియోస్ నివేదించింది.
ఇల్లినాయిస్ డెమొక్రాట్ డెలియా రామిరెజ్.. ముందుగానే ‘కేసును నిర్మించుకోవాలి’ అని సూచించారు. అరిజోనా డెమొక్రాట్ యాసమిన్ అన్సారీ కూడా డెమొక్రాట్లు సభను తిరిగి కైవసం చేసుకుంటే అభిశంసనకు భారీ స్థాయిలో డిమాండ్ వస్తుందని వ్యాఖ్యానించారు. హౌస్ మైనారిటీ లీడర్ హకీమ్ జెఫ్రీస్ కూడా ఈ అవకాశాన్ని పూర్తిగా తోసిపుచ్చలేదు. ట్రంప్పై అభిశంసనకు వెళ్తారా అని ప్రశ్నించగా.. ఏ అంశాన్నీ పూర్తిగా అంగీకరించలేదని, ఏ అంశాన్నీ పూర్తిగా తిరస్కరించలేదని ఆయన పేర్కొన్నారు. వాస్తవాలు, చట్టం, అమెరికా రాజ్యాంగాన్ని అనుసరించి నిర్ణయం తీసుకుంటామని చెప్పారు.
అభిశంసన అంటే పదవి నుంచి తొలగించడం కాదు!
ఇక్కడే అత్యంత కీలకమైన తేడా ఉంది. ప్రతినిధుల సభ అధ్యక్షుడిని అభిశంసించగలదు. కానీ అభిశంసన జరిగినంత మాత్రాన అధ్యక్షుడు పదవి కోల్పోడు. సభ అభిశంసన ఆర్టికల్స్ను ఆమోదించిన తర్వాత కేసు సెనేట్కు వెళ్తుంది. అక్కడ అధ్యక్షుడిపై విచారణ నిర్వహించి.. ఆయనను దోషిగా తేల్చాలా లేదా నిర్దోషిగా ప్రకటించాలా అనే దానిపై సెనేటర్లు ఓటు వేస్తారు. అమెరికా రాజ్యాంగ నిబంధనల ప్రకారం అధ్యక్షుడిని దోషిగా తేల్చేందుకు సెనేట్లో హాజరైన సభ్యుల్లో మూడింట రెండొంతుల మద్దతు అవసరం. 100 మంది సెనేటర్లు అందరూ ఓటింగ్లో పాల్గొంటే.. ట్రంప్ను పదవి నుంచి తొలగించేందుకు కనీసం 67 మంది సెనేటర్ల మద్దతు అవసరం. అందుకే అభిశంసన సాధించడం కంటే పదవి నుంచి తొలగించడం చాలా కష్టమైన ప్రక్రియ.
ముప్పు ఉండదు
నవంబర్లో డెమొక్రాట్లు ప్రతినిధుల సభతో పాటు సెనేట్లోనూ మెజారిటీ సాధించినా.. ట్రంప్ ఆటోమేటిక్గా పదవి కోల్పోరు. సెనేట్లో ప్రస్తుతం ఉన్న 100 స్థానాల్లో నవంబర్ ఎన్నికల్లో కేవలం 33 స్థానాలకే ఎన్నికలు జరగనున్నాయి. కాబట్టి డెమొక్రాట్లు అవసరమైన స్థానాలు గెలిచి సెనేట్పై నియంత్రణ సాధించినా.. ట్రంప్ను దోషిగా తేల్చేందుకు రిపబ్లికన్ సెనేటర్ల నుంచి గణనీయమైన మద్దతు అవసరం అవుతుంది. అయితే డెమొక్రాట్లు సెనేట్ను కైవసం చేసుకుంటే అభిశంసన విచారణ స్వరూపం మాత్రం పూర్తిగా మారే అవకాశం ఉంది. రిపబ్లికన్ ఆధిపత్యంలోని సెనేట్లో విచారణ త్వరగా ముగిసి ట్రంప్ నిర్దోషిగా బయటపడే అవకాశం ఉండగా.. డెమొక్రాట్ల ఆధిపత్యంలోని సెనేట్లో సాక్ష్యాలు, సాక్షులు, పత్రాలతో మరింత విస్తృత విచారణ జరిగే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ఒక సీనియర్ డెమొక్రాట్.. తాము సెనేట్ను గెలిచామా లేదా అన్నదానిపైనే అభిశంసనపై ఆసక్తి ఆధారపడి ఉంటుందని ఆక్సియోస్తో వ్యాఖ్యానించారు.
ట్రంప్పై గతంలో రెండుసార్లు అభిశంసన
ట్రంప్ గతంలో రెండుసార్లు అభిశంసనకు గురయ్యారు. అయితే రెండు సందర్భాల్లోనూ సెనేట్లో ఆయన దోషిగా తేలలేదు.
తొలి అభిశంసన: 2019లో ప్రతినిధుల సభ ట్రంప్పై అభిశంసన తీర్మానాలను ఆమోదించింది. 2020 ఫిబ్రవరిలో జరిగిన సెనేట్ విచారణలో ఒక అభిశంసన ఆర్టికల్పై 47 మంది సెనేటర్లు దోషిగా తేల్చాలని ఓటు వేయగా, 53 మంది వ్యతిరేకంగా ఓటేశారు. దీంతో ఆయన నిర్దోషిగా బయటపడ్డారు.
రెండో అభిశంసన: 2021 జనవరి 6న అమెరికా క్యాపిటల్పై జరిగిన దాడి తర్వాత ట్రంప్పై మరోసారి అభిశంసన జరిగింది. 2021 ఫిబ్రవరిలో సెనేట్లో జరిగిన విచారణలో 57 మంది సెనేటర్లు, వారిలో ఏడుగురు రిపబ్లికన్లు, ట్రంప్ను దోషిగా తేల్చాలని ఓటు వేశారు. 43 మంది వ్యతిరేకంగా ఓటేశారు. అయితే 67 ఓట్ల అవసరం ఉండటంతో 57 ఓట్లు సరిపోలేదు. దీంతో రెండోసారి కూడా ట్రంప్ నిర్దోషిగా బయటపడ్డారు.
మూడుసార్లు అభిశంసనకు గురైన..
డెమొక్రాట్లు ప్రతినిధుల సభలో మెజారిటీ సాధించి.. ట్రంప్పై మరోసారి అభిశంసన ఆర్టికల్స్ను ఆమోదిస్తే, ఆయన మూడుసార్లు అభిశంసనకు గురైన తొలి అమెరికా అధ్యక్షుడిగా నిలిచే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటివరకు అమెరికా చరిత్రలో ముగ్గురు అధ్యక్షులు మాత్రమే ప్రతినిధుల సభ ద్వారా అభిశంసనకు గురయ్యారు. వారు ఆండ్రూ జాన్సన్, బిల్ క్లింటన్, డొనాల్డ్ ట్రంప్. అయితే వీరిలో ఎవరూ సెనేట్లో దోషిగా తేలలేదు. ట్రంప్ ఇప్పటికే రెండుసార్లు అభిశంసనకు గురైన ఏకైక అమెరికా అధ్యక్షుడు. మూడోసారి కూడా అభిశంసన జరిగితే.. అమెరికా అధ్యక్ష చరిత్రలో మరో అపూర్వ రికార్డు ఆయన పేరుపై నమోదవుతుంది. అయితే మూడో అభిశంసన జరిగినంత మాత్రాన ఆయన అధ్యక్ష పదవి కోల్పోరు. ట్రంప్ను నిజంగా వైట్హౌస్ నుంచి తొలగించాలంటే సెనేట్లో మూడింట రెండొంతుల మంది సభ్యులు ఆయనను దోషిగా తేల్చాలి.
అందువల్ల నవంబర్ మధ్యంతర ఎన్నికలు డెమొక్రాట్లకు ట్రంప్పై మరో అభిశంసన పోరాటాన్ని ప్రారంభించే రాజకీయ, సంస్థాగత శక్తిని ఇస్తాయా అనేది ఒక కీలక ప్రశ్న. కానీ ఆయనను పదవి నుంచి తొలగించే తుది నిర్ణయం మాత్రం సెనేట్లో తగినంత మంది రిపబ్లికన్ సభ్యులు ట్రంప్కు వ్యతిరేకంగా ఓటు వేస్తారా లేదా అన్నదానిపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది.