RBI new loan recovery rules 2027: మీరు బ్యాంకు నుండి రుణం తీసుకున్నా లేదా భవిష్యత్తులో తీసుకోవాలని యోచిస్తున్నా, ఈ వార్త మీకు ఉపయోగకరంగా ఉండవచ్చు. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్బిఐ) రుణ వసూలుకు సంబంధించిన నిబంధనలలో ప్రధాన మార్పులు చేసింది. లోన్ రికవరీ సమయంలో వినియోగదారులను గౌరవప్రదంగా చూడటం, బలవంతం లేదా వేధింపులకు సంబంధించిన ఫిర్యాదులు రాకుండా చూడటమే ఈ కొత్త నిబంధనల ముఖ్య ఉద్దేశం.
ఇకపై రికవరీ ఏజెంట్ల నుంచి పదేపదే ఫోన్ కాల్స్, బెదిరింపులు, కుటుంబ సభ్యులు లేదా స్నేహితులకు ఫోన్ చేయడం, ఇంటి వద్దకు వచ్చి ఇబ్బంది పెట్టడం వంటి చర్యలకు చెక్ పడనుంది. ఈ కొత్త నిబంధనలు జనవరి 1, 2027 నుండి అమల్లోకి వస్తాయి. బ్యాంకులు, రికవరీ ఏజెన్సీలు రుణ బకాయిలను వసూలు చేసే సమయంలో రుణగ్రహీతల గౌరవం, గోప్యత, న్యాయబద్ధతను కాపాడేలా ఈ మార్గదర్శకాలు రూపొందించారు.
రికవరీ ఏజెంట్లు ఇక ఏం చేయకూడదు?
RBI కొత్త నిబంధనల్లో రికవరీ ఏజెంట్లు, బ్యాంకు సిబ్బంది పాటించాల్సిన అంశాలను స్పష్టంగా పేర్కొంది. రుణ బకాయిల వసూళ్ల పేరుతో కఠినమైన లేదా వేధింపులకు దారితీసే పద్ధతులను ఉపయోగించకూడదు.
రికవరీ ఏజెంట్లు
బెదిరించే, భయపెట్టే లేదా అసభ్యకరమైన భాషను ఉపయోగించకూడదు.
రుణగ్రహీతల వ్యక్తిగత వివరాలు, వీడియోలు లేదా ఆడియోలను సోషల్ మీడియాలో పోస్ట్ చేయకూడదు.
అనుచితమైన మెసేజ్లు పంపకూడదు.
పదేపదే ఫోన్ కాల్స్ లేదా మెసేజ్లు చేయకూడదు.
నిర్ణయించిన సమయానికి బయట కాల్స్ చేయకూడదు.
గుర్తింపు వెల్లడించకుండా అనామక లేదా బెదిరింపు కాల్స్ చేయకూడదు.
కుటుంబ సభ్యులు, బంధువులు, స్నేహితులు లేదా సహోద్యోగులను వేధించకూడదు.
రుణగ్రహీతలను బహిరంగంగా అవమానించకూడదు.
హింస, ఆస్తి లేదా పరువు నష్టం గురించి బెదిరించకూడదు.
రుణ బకాయి లేదా దాని పరిణామాల గురించి తప్పుడు లేదా తప్పుదారి పట్టించే సమాచారం ఇవ్వకూడదు.
ఉదయం 8 గంటల నుంచి సాయంత్రం 7 గంటల మధ్యే కాల్స్
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం రికవరీ ఏజెంట్లు, బ్యాంకు సిబ్బంది రుణగ్రహీతలను ఉదయం 8:00 గంటల నుంచి సాయంత్రం 7:00 గంటల మధ్య మాత్రమే సంప్రదించాలి. ఈ సమయానికి బయట కాల్స్ లేదా సందర్శనలు చేయాలంటే రుణగ్రహీత స్పష్టంగా అనుమతి ఇచ్చి ఉండాలి. అలాగే, రుణగ్రహీత నిర్దిష్ట సమయంలో కాల్ చేయవద్దని కోరితే సాధారణంగా ఆ అభ్యర్థనను గౌరవించాలి. కుటుంబంలో మరణం, వైద్య అత్యవసర పరిస్థితి, వివాహ కార్యక్రమాలు లేదా ఇలాంటి సున్నితమైన సందర్భాల్లో రికవరీ కోసం సంప్రదించడాన్ని కూడా ఏజెంట్లు నివారించాలి.
రికవరీ ఏజెంట్ ఎక్కడ కలవాలో రుణగ్రహీతే ఎంచుకోవచ్చు
రుణ బకాయి వసూళ్ల కోసం రికవరీ ఏజెంట్ సాధారణంగా రుణగ్రహీత ఎంచుకున్న ప్రదేశంలోనే కలవాలి. రుణగ్రహీత ఎలాంటి ప్రదేశాన్ని సూచించకపోతే లేదా ఎంపిక చేసిన ప్రదేశానికి రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువసార్లు రుణగ్రహీత హాజరుకాకపోతే మాత్రమే ఇంటి వద్ద లేదా కార్యాలయంలో కలిసేందుకు వెళ్లవచ్చు. మైక్రోఫైనాన్స్ రుణాల విషయంలో కూడా పరస్పరం అంగీకరించిన ప్రదేశంలోనే రికవరీ చేయాలనే సూత్రాన్ని RBI కొనసాగించింది.
ఏజెంట్ ఇంటికి వచ్చే ముందు బ్యాంకు సమాచారం ఇవ్వాలి
బ్యాంకులు ఇకపై ఎలాంటి ముందస్తు సమాచారం లేకుండా రికవరీ ఏజెంట్లను రుణగ్రహీతల వద్దకు పంపకూడదు. రికవరీ ఏజెన్సీ తొలిసారి వ్యక్తిగతంగా కలవడానికి కనీసం ఒక రోజు ముందు బ్యాంకు రుణగ్రహీతకు సమాచారం ఇవ్వాలి. అందులో కేటాయించిన రికవరీ ఏజెన్సీ వివరాలు ఉండాలి. ఏజెన్సీ మారితే కూడా రుణగ్రహీతకు వెంటనే సమాచారం ఇవ్వాలి. అలాగే బ్యాంకు-రికవరీ ఏజెన్సీ ఒప్పందం రద్దయితే, ఆ విషయాన్ని ప్రభావిత రుణగ్రహీతలకు తెలియజేయాలి.
రికవరీ ఏజెంట్ తప్పు చేస్తే బ్యాంకు బాధ్యత
రికవరీ ప్రక్రియను బయటి ఏజెన్సీకి అప్పగించినా బ్యాంకులు తమ బాధ్యత నుంచి తప్పించుకోలేవు. రికవరీ ఏజెంట్ల ప్రవర్తనకు బ్యాంకులే బాధ్యత వహించాల్సి ఉంటుంది. ఏజెన్సీలను నియమించే ముందు వాటి వివరాలను పరిశీలించాలి. ఆ తర్వాత కూడా నిరంతరం తనిఖీలు, ఆడిట్లు, పర్యవేక్షణ కొనసాగించాలి. అంతేకాకుండా రికవరీ ఏజెంట్లు Indian Institute of Banking and Finance (IIBF) నిర్వహించే Debt Recovery Agent శిక్షణ కార్యక్రమం లేదా దానికి సమానమైన శిక్షణ పూర్తి చేసి ఉండేలా బ్యాంకులు చూసుకోవాలి.
ప్రతి రికవరీ కాల్ రికార్డు చేయాలి
RBI మరో కీలక నిబంధనను తీసుకొచ్చింది. బ్యాంకులు రుణగ్రహీతలకు చేసిన రికవరీ కాల్స్కు సంబంధించిన సమయం, కాల్స్ సంఖ్య, సంభాషణ వివరాలను రికార్డు చేయాలి. బ్యాంకు అందించిన నంబర్లకు రుణగ్రహీతలు చేసే కాల్స్లోని సంభాషణలను కూడా రికార్డు చేయాల్సి ఉంటుంది. ఈ రికార్డులను సాధారణంగా కాల్ జరిగిన తేదీ నుంచి కనీసం ఆరు నెలల పాటు భద్రపరచాలి. కోర్టులో కేసు పెండింగ్లో ఉంటే న్యాయపరమైన ప్రక్రియ పూర్తయ్యే వరకు రికార్డులను ఉంచాలి. సంభాషణ రికార్డు చేస్తున్న విషయాన్ని రుణగ్రహీతకు తెలియజేయాలి.
రికవరీ టార్గెట్లు వేధింపులకు కారణం కాకూడదు
రికవరీ ఏజెంట్లకు ఇచ్చే టార్గెట్లు లేదా ఇన్సెంటివ్లు రుణగ్రహీతలను వేధించేలా ఉండకూడదని RBI స్పష్టం చేసింది. అంటే బకాయిలను త్వరగా వసూలు చేయాలనే ఒత్తిడి కారణంగా బెదిరింపులు లేదా వేధింపులకు పాల్పడే విధంగా బ్యాంకుల ప్రోత్సాహక విధానాలు ఉండకూడదు.
ఏజెంట్ తన గుర్తింపును చూపించాల్సిందే
రుణగ్రహీతను కలవడానికి వచ్చే రికవరీ ఏజెంట్ తప్పనిసరిగా ఐడెంటిటీ కార్డు చూపించాలి. అతని వద్ద బ్యాంకు లేదా రికవరీ ఏజెన్సీ జారీ చేసిన అధికారిక లేఖ, రుణగ్రహీతకు రికవరీ ఏజెన్సీని కేటాయించినట్లు బ్యాంకు ఇచ్చిన నోటీసు కాపీ కూడా ఉండాలి. అధికారిక లేఖలో రికవరీ ఏజెన్సీ సంప్రదింపు వివరాలతో పాటు బ్యాంకు గ్రీవెన్స్ రిడ్రెస్సల్ అధికారి వివరాలు కూడా ఉండాలి.
రుణగ్రహీత వ్యక్తిగత డేటాను దుర్వినియోగం చేయకూడదు
రికవరీ ఏజెంట్లకు అందించే కస్టమర్ సమాచారాన్ని అవసరమైన పరిమితిలోనే ఉంచాలని RBI బ్యాంకులను ఆదేశించింది. రుణగ్రహీతల వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని ఉద్యోగులు లేదా రికవరీ ఏజెన్సీలు దుర్వినియోగం చేయకుండా బ్యాంకులు తగిన భద్రతా చర్యలు తీసుకోవాలి.
వేధింపులు జరిగితే పరిహారం పొందే అవకాశం
కొత్త నిబంధనల్లో మరో ముఖ్యమైన అంశం పరిహారం. రికవరీ చర్యలు RBI మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా లేకపోవడం వల్ల రుణగ్రహీత లేదా గ్యారంటర్కు నష్టం జరిగితే పరిహారం అందించే విధానాన్ని బ్యాంకులు తమ రికవరీ పాలసీలో చేర్చాలి. అయితే RBI నిర్దిష్ట పరిహారం మొత్తాన్ని నిర్ణయించలేదు. ప్రతి బ్యాంకు తన విధానంలో పరిహారం అందించే నిబంధనలను ఏర్పాటు చేయాలి.
ప్రత్యేక ఫిర్యాదు వ్యవస్థ
రికవరీ ప్రక్రియకు సంబంధించిన ఫిర్యాదుల కోసం ప్రతి బ్యాంకు ప్రత్యేక గ్రీవెన్స్ రిడ్రెస్సల్ మెకానిజం ఏర్పాటు చేయాలి. ఈ వ్యవస్థకు సంబంధించిన అధికారి పేరు, ఈమెయిల్, ఫోన్ నంబర్, కార్యాలయ చిరునామా వంటి వివరాలను రుణ ఒప్పందంలోనే రుణగ్రహీతకు అందించాలి. రికవరీకి సంబంధించిన ఇతర కమ్యూనికేషన్లలో కూడా ఈ వివరాలు ఉండాలి.
టెక్నాలజీ ఆధారిత రికవరీకి కూడా నిబంధనలు
రుణ రికవరీ కోసం టెక్నాలజీ ఆధారిత పద్ధతుల వినియోగానికి కూడా RBI ప్రత్యేక మార్గదర్శకాలను రూపొందించింది. ఉదాహరణకు, ఫైనాన్స్ ద్వారా కొనుగోలు చేసిన మొబైల్ పరికరాలను రిమోట్గా పరిమితం చేయడం లేదా డిసేబుల్ చేయడం వంటి చర్యలకు సంబంధించి నోటీసులు, రుణగ్రహీత రక్షణ చర్యలు, కాలపరిమితులు, తప్పుగా పరికరాన్ని పరిమితం చేసినప్పుడు పరిహారం వంటి అంశాలను RBI నిర్దేశించింది.
2027 జనవరి 1 నుంచి అమలు
RBI సవరించిన ఈ మార్గదర్శకాలు 2027 జనవరి 1 నుంచి అమల్లోకి వస్తాయి. అప్పటిలోగా బ్యాంకులు తమ రికవరీ పాలసీలను మార్చుకోవడం, ఏజెంట్లకు శిక్షణ ఇవ్వడం, పర్యవేక్షణ వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం, ఫిర్యాదుల పరిష్కార వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేయడం వంటి చర్యలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
రుణగ్రహీతలకు RBI స్పష్టమైన సందేశం
బ్యాంకులకు తమ బకాయిలను వసూలు చేసుకునే హక్కు ఉన్నప్పటికీ, ఆ ప్రక్రియలో రుణగ్రహీతల గౌరవం, గోప్యత, న్యాయబద్ధతకు భంగం కలగకూడదు అనే విషయాన్ని RBI తాజా నిబంధనల ద్వారా స్పష్టం చేసింది. రికవరీ ఏజెంట్లు ఏం చేయకూడదో స్పష్టంగా నిర్వచించడంతో పాటు, వారి చర్యలకు బ్యాంకులను కూడా బాధ్యులను చేయడం ద్వారా రుణ వసూళ్లు, వేధింపుల మధ్య ఒక స్పష్టమైన గీతను గీయడానికి RBI ప్రయత్నించింది.