Su-57, Super Sukhoi, S-500: రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ భారత్ పర్యటన సందర్భంగా ఇరు దేశాల మధ్య రక్షణ రంగ సహకారంపై కీలక చర్చలు జరుగుతున్నాయి. వాణిజ్యం, మౌలిక వసతులు, టెక్నాలజీతో పాటు రక్షణ రంగానికి సంబంధించిన పలు అంశాలు కూడా చర్చకు వచ్చినట్లు సమాచారం. ఈ నేపథ్యంలో భారత్ ముందు రష్యా పలు కీలక రక్షణ ప్రతిపాదనలను ఉంచినట్లు తెలుస్తోంది. వాటిలో ముఖ్యంగా Su-57 ఐదో తరం ఫైటర్ జెట్లను భారత్లోనే సంయుక్తంగా తయారు చేయడం, భారత వైమానిక దళంలోని Su-30MKI విమానాలను ‘సూపర్ సుఖోయ్’ ప్రమాణాలకు అప్గ్రేడ్ చేయడం, అలాగే S-500 ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్పై భారత్ను పరిశీలించాలని రష్యా కోరుతున్నట్లు సమాచారం.
Su-57పై రష్యా ప్రతిపాదన
ఐదో తరం స్టెల్త్ ఫైటర్ జెట్గా పరిగణించే Su-57ను భారత్తో కలిసి దేశంలోనే తయారు చేసే ప్రతిపాదనను రష్యా ముందుకు తెచ్చినట్లు సమాచారం. ఆధునిక స్టెల్త్ టెక్నాలజీ, అధునాతన ఏవియానిక్స్, గగనతల యుద్ధ సామర్థ్యాలతో కూడిన ఈ విమానం భారత వైమానిక దళానికి ఉపయోగపడుతుందని రష్యా భావిస్తోంది. రష్యా వార్తా సంస్థ స్పుత్నిక్ ప్రకారం.. ప్రస్తుతం అమెరికా, రష్యా, చైనా వంటి దేశాలు ఐదో తరం స్టెల్త్ ఫైటర్ టెక్నాలజీని కలిగి ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో భారత్కు Su-57 ఒక ముఖ్యమైన ఆప్షన్గా నిలుస్తుందని రష్యా ప్రచారం చేస్తోంది. అయితే Su-57 విషయంలో భారత్ తుది నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు మాత్రం ఈ సమాచారం సూచించడం లేదు. సాంకేతికత బదిలీ, దేశీయ తయారీ, ఖర్చు, నిర్వహణ, భారత అవసరాలకు అనుగుణంగా మార్పులు వంటి అంశాలు కీలకంగా మారనున్నాయి.
260 Su-30MKIలకు ‘సూపర్ సుఖోయ్’ అప్గ్రేడ్
భారత వైమానిక దళంలో ఇప్పటికే సుమారు 260 Su-30MKI ఫైటర్ జెట్లు ఉన్నాయి. వీటిని మరింత ఆధునికంగా మార్చేందుకు ‘సూపర్ సుఖోయ్’ అప్గ్రేడ్ ప్రోగ్రామ్పై భారత్-రష్యా చర్చలు కొనసాగుతున్నట్లు సమాచారం. ఈ ప్రోగ్రామ్ మొత్తం విలువ 11 బిలియన్ డాలర్లకు పైగా ఉండవచ్చని సమాచారం. మొదటి దశలో 84 Su-30MKI విమానాలను అప్గ్రేడ్ చేయనున్నట్లు తెలుస్తోంది.
సూపర్ సుఖోయ్లో ఏ మార్పులు?
అప్గ్రేడ్లో భాగంగా పలు కీలక మార్పులు చేయనున్నట్లు సమాచారం.
కొత్త AESA రాడార్
ఆధునిక ఏవియానిక్స్
మెరుగైన ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్ సామర్థ్యాలు
కొత్త ఇంజిన్లు
ఆధునిక ఆయుధ వ్యవస్థలతో మెరుగైన అనుసంధానం
ఈ మార్పులతో Su-30MKI విమానాల గగనతల పోరాట సామర్థ్యం మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది.
S-500పై కూడా భారత్ దృష్టి?
రష్యా తన అత్యాధునిక S-500 ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్ను కూడా భారత్ పరిశీలించాలని కోరుతున్నట్లు సమాచారం. రష్యా ప్రతిపాదనల్లో ఇది మరో కీలక అంశంగా మారింది. S-400 వ్యవస్థ సుమారు 400 కిలోమీటర్ల దూరంలోని లక్ష్యాలను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉండగా, S-500 వ్యవస్థ 600 కిలోమీటర్ల పరిధి వరకు మిసైల్ లక్ష్యాలను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటుందని రష్యా పేర్కొంటోంది. అయితే S-500కు సంబంధించి భారత్ నుంచి తుది కొనుగోలు నిర్ణయం వెలువడినట్లు సమాచారం లేదు. ప్రస్తుతం ఇది రష్యా ప్రతిపాదనలలో భాగంగా చర్చకు వచ్చిన అంశంగా చూడాలి.
భారత్లో S-400 మెయింటెనెన్స్ సదుపాయం
భారత్ ఇప్పటికే రష్యా నుంచి S-400 ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్ ను వినియోగిస్తోంది. ఈ వ్యవస్థకు భారత్లోనే మెయింటెనెన్స్, రిపేర్ అండ్ ఓవర్హాల్ (MRO) సదుపాయాన్ని ఏర్పాటు చేసేందుకు రష్యా ప్రతిపాదించినట్లు తెలుస్తోంది. భారతీయ కంపెనీతో భాగస్వామ్యంగా ఈ సదుపాయాన్ని ఏర్పాటు చేసే అవకాశం ఉందని సమాచారం. ఇలాంటి సదుపాయం ఏర్పాటైతే S-400 వ్యవస్థల నిర్వహణ, మరమ్మతులు, విడిభాగాల లభ్యత విషయంలో భారత్కు ప్రయోజనం కలిగే అవకాశం ఉంది.
Pantsir-S1M, రాడార్లు, సబ్మెరైన్లపైనా ప్రతిపాదనలు
S-400, S-500లతో పాటు Pantsir-S1M పాయింట్-డిఫెన్స్ సిస్టమ్, ఆధునిక రాడార్లు, వ్యూహాత్మక సబ్మెరైన్లకు సంబంధించిన ప్రతిపాదనలు కూడా రష్యా భారత్ ముందు ఉంచే అవకాశం ఉన్నట్లు సమాచారం. ప్రస్తుతం భారత్ తన రక్షణ సామర్థ్యాలను ఆధునీకరిస్తున్న నేపథ్యంలో.. వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలు, ఫైటర్ జెట్లు, నౌకాదళ సామర్థ్యాలు వంటి విభాగాల్లో రష్యాతో సహకారం కీలకంగా మారుతోంది.
రష్యా ప్రతిపాదనల్లో ప్రధాన అంశాలు
రష్యా నుంచి భారత్కు ప్రతిపాదిత రక్షణ సహకారాన్ని ప్రధానంగా ఇలా చూడొచ్చు:
Su-57 ఐదో తరం ఫైటర్ జెట్ల సంయుక్త ఉత్పత్తి
Su-30MKIలకు సుమారు 11 బిలియన్ డాలర్ల ‘సూపర్ సుఖోయ్’ అప్గ్రేడ్
S-500 ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్పై పరిశీలన
S-400 కోసం భారత్లో MRO సదుపాయం
Pantsir-S1M పాయింట్-డిఫెన్స్ సిస్టమ్
ఆధునిక రాడార్ వ్యవస్థలు
వ్యూహాత్మక సబ్మెరైన్లకు సంబంధించిన ప్రతిపాదనలు
భారత్కు ఎందుకు కీలకం?
భారత్ ఒకవైపు దేశీయంగా రక్షణ ఉత్పత్తిని పెంచుతూనే, మరోవైపు ఇప్పటికే సైన్యంలో ఉన్న రష్యా తయారీ ప్లాట్ఫారమ్లను ఆధునీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో Su-30MKI అప్గ్రేడ్, S-400 MRO వంటి ప్రతిపాదనలు తక్షణ అవసరాలకు సంబంధించినవిగా కనిపిస్తున్నాయి. అదే సమయంలో Su-57, S-500 వంటి అత్యాధునిక వ్యవస్థల విషయంలో భారత్ ఖర్చు, సాంకేతికత బదిలీ, దేశీయ తయారీ, పనితీరు, నిర్వహణ వంటి అంశాలను పరిశీలించిన తర్వాతే నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం ఉంది.