భారతీయ రైల్వే చరిత్రలో మరో కీలక ఘట్టం నమోదైంది. దేశంలోనే తొలి స్వదేశీ హైడ్రోజన్ ఇంధనంతో నడిచే రైలు విజయవంతంగా ట్రయల్ రన్ పూర్తి చేసింది. ఢిల్లీ-జింద్ మార్గంలో నిర్వహించిన ఈ పరీక్షలో రైలు గంటకు 120 కిలోమీటర్ల వేగాన్ని నమోదు చేసి భారతీయ రైల్వే గ్రీన్ ట్రాన్స్పోర్ట్ లక్ష్యాల దిశగా మరో ముందడుగు వేసింది.
ట్రయల్లో ఏం పరీక్షించారు?
ఈ ట్రయల్లో రైలు గరిష్ట వేగంతో పాటు అత్యవసర బ్రేకింగ్ వ్యవస్థ, ట్రైన్ స్థిరత్వం (Oscillation), భద్రతా ప్రమాణాలు, ఇంధన వ్యవస్థ పనితీరు వంటి కీలక అంశాలను అధికారులు పరీక్షించారు. ట్రయల్ విజయవంతం కావడంతో త్వరలోనే వాణిజ్య సేవలకు ఈ రైలును సిద్ధం చేసే ప్రక్రియ వేగవంతం కానుంది.
జింద్- సోనిపట్ మార్గంలో సేవలు
హర్యానాలోని జింద్- సోనిపట్ రూట్ను భారత తొలి హైడ్రోజన్ రైలు కోసం పైలట్ కారిడార్గా ఎంపిక చేశారు. ఈ మార్గంలోనే హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి, నిల్వ, రీఫ్యూయలింగ్ కోసం ప్రత్యేక మౌలిక సదుపాయాలను కూడా ఏర్పాటు చేశారు.
హైడ్రోజన్ రైలు ఎలా పనిచేస్తుంది?
ఈ రైలులో హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్ టెక్నాలజీని ఉపయోగించారు. హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్ మధ్య జరిగే రసాయనిక చర్య ద్వారా విద్యుత్ ఉత్పత్తి అవుతుంది. అదే విద్యుత్తో రైలు నడుస్తుంది. ఈ ప్రక్రియలో కాలుష్యకర వాయువులు విడుదల కాకుండా నీటి ఆవిరి మాత్రమే విడుదల అవుతుంది, అందువల్ల ఇది పర్యావరణహిత రవాణా వ్యవస్థగా గుర్తింపు పొందుతోంది.
ప్రత్యేకతలు
10 కోచ్లతో కూడిన ఆధునిక రైలు
శక్తివంతమైన హైడ్రోజన్ ఫ్యూయల్ సెల్ ప్రొపల్షన్ వ్యవస్థ
ట్రయల్లో 120 కిమీ/గం వరకు వేగం
వాణిజ్య సేవల్లో గరిష్టంగా 75 కిమీ/గం వేగంతో నడిచే అవకాశం
హైడ్రోజన్ లీక్ డిటెక్టర్లు, ఫ్లేమ్ సెన్సర్లు, 24 గంటల భద్రతా పర్యవేక్షణ వంటి అధునాతన సేఫ్టీ ఫీచర్లు
ఒకసారి హైడ్రోజన్ నింపితే సుమారు 250 కిలోమీటర్ల వరకు ప్రయాణించే సామర్థ్యం.
ప్రపంచ దేశాల సరసన భారత్
హైడ్రోజన్ రైళ్లను ఇప్పటికే జర్మనీ, జపాన్, చైనా, అమెరికా వంటి దేశాలు ఉపయోగిస్తున్నాయి. ఇప్పుడు భారత్ కూడా ఈ జాబితాలో చేరేందుకు సిద్ధమవుతోంది. స్వదేశీ సాంకేతికతతో రూపొందించిన ఈ ప్రాజెక్ట్ భారతీయ రైల్వేకు గ్రీన్ ఎనర్జీ రంగంలో కీలక మైలురాయిగా నిలుస్తోంది.
త్వరలో ప్రయాణికులకు అందుబాటులో
ట్రయల్ విజయవంతం కావడంతో మిగిలిన నియంత్రణ అనుమతులు, తుది పరీక్షలు పూర్తయిన తర్వాత ఈ హైడ్రోజన్ రైలు ప్రయాణికులకు అందుబాటులోకి రానుంది. ఇది భారత రైల్వేలో కాలుష్యరహిత, ఆధునిక రవాణా వ్యవస్థకు నాంది పలకనుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు.