H1N1 Cases Rise: మళ్లీ H1N1 వైరస్ విజృంభణ.. లక్షణాలు ఏంటి? ఎవరికి ప్రమాదం ఎక్కువ?

H1N1 వైరస్ మరోసారి హస్తినను టెన్షన్‌ పెడుతుంది.. ఢిల్లీలో H1N1 ఇన్‌ఫ్లుయెంజా కేసులు భారీగా పెరుగుతున్నాయి. గత ఏడాది ఇదే కాలంలో 229 కేసులు నమోదుకాగా, ఈ ఏడాది ఇప్పటివరకు కేసుల సంఖ్య 1,344కు చేరినట్లు నివేదికలు వెల్లడిస్తున్నాయి. దాదాపు ఆరు రెట్లు పెరిగిన కేసులతో సీజనల్ ఫ్లూ మరోసారి చర్చనీయాంశంగా మారింది. సాధారణంగా చాలా మంది ఎలాంటి ప్రత్యేక వైద్య చికిత్స లేకుండానే కోలుకుంటారు. అయితే కొన్ని సందర్భాల్లో ఇన్‌ఫ్లుయెంజా తీవ్ర అనారోగ్యం, ఆసుపత్రిలో చేరాల్సిన పరిస్థితి, ఇతర సమస్యలకు దారితీయవచ్చని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) హెచ్చరిస్తోంది.

H1N1 అంటే ఏమిటి?
H1N1 అనేది ఇన్‌ఫ్లుయెంజా A వైరస్‌కు చెందిన ఒక ఉపరకం. ప్రస్తుతం మనుషుల్లో వ్యాప్తి చెందుతున్న ఇన్‌ఫ్లుయెంజా A వైరస్‌లలో A(H1N1), A(H3N2) ప్రధానమైనవి. A(H1N1) వైరస్‌ను A(H1N1)pdm09 అని కూడా పిలుస్తారు. 2009లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా మహమ్మారికి కారణమైన H1N1 వైరస్‌ తర్వాత ఇదే వైరస్ మనుషుల్లో వ్యాప్తి చెందుతున్న ప్రధాన A(H1N1) రకంగా మారింది. ఇన్‌ఫ్లుయెంజా అనేది శ్వాసకోశానికి సంబంధించిన వైరల్ ఇన్‌ఫెక్షన్. ఇన్‌ఫ్లుయెంజా A, B, C, D అనే నాలుగు రకాలు ఉన్నప్పటికీ, మనుషుల్లో సీజనల్ వ్యాప్తికి ప్రధానంగా A, B రకాలే కారణమవుతాయి.

H1N1 లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయి?
H1N1 లేదా సీజనల్ ఇన్‌ఫ్లుయెంజా లక్షణాలు సాధారణంగా అకస్మాత్తుగా ప్రారంభమవుతాయి. జ్వరం, పొడి దగ్గు, తలనొప్పి, కండరాలు లేదా కీళ్ల నొప్పులు, తీవ్రమైన అలసట, గొంతు నొప్పి, ముక్కు కారడం వంటి లక్షణాలు సాధారణంగా కనిపిస్తాయి. కొందరిలో దగ్గు తీవ్రంగా ఉండి రెండు వారాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం కొనసాగవచ్చు. వైరస్ సోకిన తర్వాత సాధారణంగా రెండు రోజుల్లో లక్షణాలు మొదలవుతాయి. అయితే ఒకటి నుంచి నాలుగు రోజుల మధ్య ఎప్పుడైనా లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. చాలామందిలో జ్వరం, ఇతర ప్రధాన లక్షణాలు సుమారు వారం రోజుల్లో తగ్గిపోతాయి.

H1N1 ఎలా వ్యాపిస్తుంది?
ఇన్‌ఫ్లుయెంజా వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి సులభంగా వ్యాపిస్తుంది. H1N1 సోకిన వ్యక్తి దగ్గినప్పుడు లేదా తుమ్మినప్పుడు వైరస్ ఉన్న సూక్ష్మ బిందువులు గాలిలోకి వెళ్లి సమీపంలోని వారికి సోకవచ్చు. వైరస్ కలుషితమైన చేతుల ద్వారా కూడా వ్యాప్తి చెందే అవకాశం ఉంది. రద్దీగా ఉండే ప్రదేశాల్లో వైరస్ వేగంగా వ్యాపించే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. అందువల్ల దగ్గేటప్పుడు, తుమ్మేటప్పుడు నోరు, ముక్కును టిష్యూతో కప్పుకోవడం, తరచుగా చేతులు కడుక్కోవడం, అనారోగ్యంగా ఉన్నప్పుడు ఇంట్లోనే ఉండటం, అనారోగ్యంతో ఉన్నవారికి దూరంగా ఉండటం వంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని WHO సూచిస్తోంది.

ఎవరికి H1N1తో ప్రమాదం ఎక్కువ?
H1N1 ఏ వయసు వారికైనా సోకవచ్చు. అయితే కొందరిలో తీవ్రమైన అనారోగ్యం, సమస్యలు వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. గర్భిణులు, ఐదేళ్లలోపు పిల్లలు, వృద్ధులు, దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యాలతో బాధపడుతున్నవారు అధిక ప్రమాద వర్గంలో ఉంటారు. గుండె, ఊపిరితిత్తులు, మూత్రపిండాలు, కాలేయం, మెటబాలిక్, నాడీ వ్యవస్థ లేదా రక్త సంబంధిత దీర్ఘకాలిక వ్యాధులు ఉన్నవారికి కూడా ప్రమాదం ఎక్కువ. రోగనిరోధక శక్తి తగ్గినవారు, కీమోథెరపీ లేదా స్టెరాయిడ్స్ వంటి చికిత్సలు తీసుకుంటున్నవారు జాగ్రత్తగా ఉండాలి. రోగులతో నేరుగా పనిచేసే ఆరోగ్య సిబ్బందికి కూడా ఇన్‌ఫెక్షన్ సోకే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఇన్‌ఫ్లుయెంజా ఇప్పటికే ఉన్న దీర్ఘకాలిక వ్యాధులను మరింత తీవ్రతరం చేయవచ్చు. తీవ్రమైన సందర్భాల్లో న్యుమోనియా, సెప్సిస్ వంటి సమస్యలు కూడా తలెత్తవచ్చు.

డాక్టర్‌ను ఎప్పుడు సంప్రదించాలి?
స్వల్ప లక్షణాలు ఉన్న చాలా మంది ఇంట్లోనే విశ్రాంతి తీసుకుంటూ కోలుకోవచ్చు. తగినంత విశ్రాంతి తీసుకోవడం, ద్రవాలు ఎక్కువగా తీసుకోవడం, జ్వరం వంటి లక్షణాలను నియంత్రించడం సాధారణంగా ఉపయోగపడుతుంది. అనారోగ్యంగా ఉన్నప్పుడు ఇతరులకు ఇన్‌ఫెక్షన్ వ్యాప్తి చెందకుండా ఇంట్లోనే ఉండటం మంచిది. అయితే అధిక ప్రమాద వర్గాలకు చెందినవారు లేదా లక్షణాలు తీవ్రంగా మారుతున్నవారు వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. తీవ్రమైన ఇన్‌ఫ్లుయెంజా ఉన్నవారికి, అధిక ప్రమాదం ఉన్న రోగులకు వైద్యుల సూచన మేరకు యాంటీవైరల్ మందులు వీలైనంత త్వరగా ఇవ్వాలని WHO సూచిస్తోంది. లక్షణాలు ప్రారంభమైన 48 గంటల్లో యాంటీవైరల్ చికిత్స ప్రారంభిస్తే తీవ్రమైన సమస్యలు, మరణాల ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడవచ్చని WHO ఇండియా మార్గదర్శకాలు పేర్కొంటున్నాయి.

యాంటీబయాటిక్స్‌తో H1N1 తగ్గుతుందా?
H1N1 ఒక వైరస్ వల్ల వచ్చే ఇన్‌ఫెక్షన్ కావడంతో యాంటీబయాటిక్స్ నేరుగా దీనిని నయం చేయలేవు. యాంటీబయాటిక్స్ బ్యాక్టీరియల్ ఇన్‌ఫెక్షన్లకు ఉపయోగపడతాయి. కాబట్టి వైద్యుల సూచన లేకుండా యాంటీబయాటిక్స్ తీసుకోవడం వల్ల ప్రయోజనం ఉండదు. తీవ్రమైన ఇన్‌ఫ్లుయెంజా లేదా అధిక ప్రమాదం ఉన్న వ్యక్తులకు యాంటీవైరల్ మందులు అవసరమైతే వైద్యుల పర్యవేక్షణలోనే తీసుకోవాలి.

H1N1 నుంచి ఎలా రక్షించుకోవాలి?
సీజనల్ ఇన్‌ఫ్లుయెంజాను నివారించడానికి టీకా తీసుకోవడం అత్యంత ప్రభావవంతమైన మార్గాల్లో ఒకటని WHO చెబుతోంది. ఇన్‌ఫ్లుయెంజా వైరస్‌లు నిరంతరం మారుతూ ఉంటాయి. అలాగే కాలక్రమేణా టీకా ద్వారా లభించే రోగనిరోధక శక్తి తగ్గే అవకాశం ఉండటంతో వార్షిక ఫ్లూ వ్యాక్సినేషన్‌కు ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా గర్భిణులు, ఆరు నెలల నుంచి ఐదేళ్లలోపు పిల్లలు, 65 ఏళ్లు పైబడినవారు, దీర్ఘకాలిక వ్యాధులు ఉన్నవారు, ఆరోగ్య కార్యకర్తలు ఫ్లూ వ్యాక్సిన్ విషయంలో వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి. టీకాతో పాటు చేతులను సబ్బుతో క్రమం తప్పకుండా కడుక్కోవడం, దగ్గేటప్పుడు లేదా తుమ్మేటప్పుడు నోరు, ముక్కును కప్పుకోవడం, ఉపయోగించిన టిష్యూలను సరిగ్గా పారవేయడం, కళ్లను-ముక్కును-నోటిని తరచూ చేతులతో తాకకుండా ఉండటం వంటి జాగ్రత్తలు కూడా ముఖ్యం.

H1N1ను ఎలా గుర్తిస్తారు?
చాలా సందర్భాల్లో ఇన్‌ఫ్లుయెంజాను లక్షణాలు, వైద్య పరీక్ష ఆధారంగా గుర్తిస్తారు. అయితే SARS-CoV-2, రెస్పిరేటరీ సిన్సిషియల్ వైరస్ (RSV), రైనోవైరస్ వంటి ఇతర శ్వాసకోశ వైరస్‌ల వల్ల కూడా ఇలాంటి లక్షణాలే కనిపించవచ్చు. అందువల్ల లక్షణాలను బట్టి మాత్రమే H1N1ను ఖచ్చితంగా నిర్ధారించడం ఎల్లప్పుడూ సాధ్యం కాదు. అవసరమైనప్పుడు శ్వాసకోశ నమూనాలను సేకరించి ల్యాబొరేటరీ పరీక్షలు నిర్వహిస్తారు. ఇన్‌ఫ్లుయెంజా వైరస్‌కు సంబంధించిన RNAను గుర్తించేందుకు RT-PCR పరీక్షను ఉపయోగించవచ్చు. ర్యాపిడ్ డయాగ్నస్టిక్ టెస్టులు కూడా అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ, సాధారణంగా RT-PCRతో పోలిస్తే వాటి సున్నితత్వం తక్కువగా ఉంటుంది.

H1N1కు చికిత్స ఎలా ఉంటుంది?
అధిక ప్రమాదం లేని ఆరోగ్యవంతుల్లో చికిత్స ప్రధానంగా లక్షణాలను తగ్గించడం, శరీరానికి విశ్రాంతి ఇవ్వడంపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. తగినంత నీరు, ఇతర ద్రవాలు తీసుకోవడం, విశ్రాంతి తీసుకోవడం, జ్వరం వంటి లక్షణాలను నియంత్రించడం ద్వారా చాలామంది కోలుకుంటారు. అయితే గర్భిణులు, ఐదేళ్లలోపు పిల్లలు, 65 ఏళ్లు పైబడినవారు, దీర్ఘకాలిక వ్యాధులతో బాధపడేవారు, రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగా ఉన్నవారు లేదా తీవ్రమైన లక్షణాలతో బాధపడుతున్నవారికి వైద్యుల సూచన మేరకు యాంటీవైరల్ చికిత్స అవసరం కావచ్చు. ఇలాంటి సందర్భాల్లో చికిత్సను ఆలస్యం చేయకుండా వైద్య సహాయం పొందడం ముఖ్యం. మొత్తంగా చూస్తే, H1N1 ఒక సీజనల్ ఇన్‌ఫ్లుయెంజా వైరస్. చాలా మంది ఆరోగ్యవంతులు తీవ్రమైన సమస్యలు లేకుండానే కోలుకుంటారు. అయితే అధిక ప్రమాద వర్గాలకు చెందినవారు లేదా తీవ్రమైన లక్షణాలు కనిపిస్తున్నవారు దీనిని సాధారణ జ్వరంగా తీసుకోకుండా వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించడం చాలా ముఖ్యం.