ఉల్లి ధరల నియంత్రణతో పాటు రైతులకు మెరుగైన ఆదాయం కల్పించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం మరో కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. బఫర్ స్టాక్ కోసం సేకరించే ఉల్లిపాయల కొనుగోలు ధరను క్వింటాల్కు రూ.1,875 నుంచి రూ.2,125కు పెంచింది. కొత్త ధర జూలై 4 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది. అయితే, ప్రభుత్వం వరుసగా ధరను పెంచుతున్నప్పటికీ సేకరణ మాత్రం ఆశించిన స్థాయిలో జరగడం లేదు. ఈ నిర్ణయం రైతులకు ఎంతవరకు ఉపయోగపడుతుంది? రాబోయే రోజుల్లో ఉల్లి ధరలు మరింత పెరుగుతాయా? అనే అంశాలపై ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.
ఎందుకు పెంచింది?
ప్రతి ఏడాది ప్రభుత్వం ధరల స్థిరీకరణ నిధి (Price Stabilisation Fund) కింద ఉల్లిపాయలను కొనుగోలు చేసి బఫర్ స్టాక్ను సిద్ధం చేస్తుంది. మార్కెట్లో కొరత ఏర్పడినప్పుడు ఈ నిల్వలను విడుదల చేసి ధరలను నియంత్రించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం. ఈసారి ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న స్థాయిలో కొనుగోళ్లు జరగకపోవడంతో రైతులను ఆకర్షించేందుకు కొనుగోలు ధరను మరోసారి పెంచింది. ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం కిలోకు రూ.21.25 చొప్పున ఉల్లిపాయలను కొనుగోలు చేయనుంది.
కొనుగోళ్లు ఎందుకు మందగిస్తున్నాయి?
ధర పెంచినప్పటికీ ప్రభుత్వ సేకరణ ఆశించిన స్థాయిలో జరగడం లేదు. దీనికి పలు కారణాలు ఉన్నాయి.
రైతులకు ప్రైవేట్ వ్యాపారులు వెంటనే నగదు చెల్లించడం.
ప్రభుత్వ కొనుగోళ్లలో నాణ్యతా ప్రమాణాలు కఠినంగా ఉండటం.
అనేక ప్రాంతాల్లో కొనుగోలు కేంద్రాలు తక్కువగా ఉండటం.
సేకరణ ప్రక్రియ ఆలస్యంగా సాగడం.
ఈ కారణాల వల్ల చాలామంది రైతులు ప్రభుత్వానికి కాకుండా ప్రైవేట్ వ్యాపారులకే తమ పంటను విక్రయిస్తున్నారు.
దేశంలో ఉల్లి కొరత ఉందా?
ప్రస్తుతం దేశంలో ఉల్లిపాయల కొరత లేదని ప్రభుత్వ గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.
ఈ ఏడాది అంచనా ఉత్పత్తి 307.37 లక్షల టన్నులు.
గత ఏడాది ఉత్పత్తి 307.67 లక్షల టన్నులు.
మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్, గుజరాత్ రాష్ట్రాల్లో భారీ నిల్వలు ఉన్నాయి.
రోజుకు 50 వేల టన్నులకు పైగా ఉల్లిపాయలు మార్కెట్కు వస్తున్నాయి.
మహారాష్ట్ర నుంచే రోజుకు 30 వేల టన్నులకు పైగా సరఫరా అవుతోంది.
అంటే ప్రస్తుతం మార్కెట్లో సరఫరా బలంగానే ఉంది.
అయినా ధరలు ఎందుకు పెరగొచ్చు?
సరఫరా ప్రస్తుతం సాధారణంగానే ఉన్నప్పటికీ, రాబోయే నెలల్లో కొన్ని అంశాలు ధరలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
రుతుపవనాలు ఆలస్యంగా రావడం.
ఖరీఫ్ సాగు ఆలస్యమవడం.
కొన్ని ప్రాంతాల్లో తక్కువ వర్షపాతం నమోదవడం.
భవిష్యత్తులో కొరత వస్తుందనే అంచనాతో వ్యాపారులు నిల్వలు పెంచుకోవడం.
ఈ పరిస్థితులు కొనసాగితే రాబోయే నెలల్లో ఉల్లి ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉందని మార్కెట్ నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
రైతులకు ఎంత లాభం?
కొత్త కొనుగోలు ధర రైతులకు కొంత ఊరటనిచ్చే నిర్ణయంగా భావిస్తున్నారు.
ప్రభుత్వ కొనుగోళ్లలో అధిక ధర లభిస్తుంది.
ప్రైవేట్ వ్యాపారులు కూడా పోటీగా మంచి ధరలు ఇచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
మార్కెట్ ధరలు పడిపోయినా కనీస మద్దతు లభించే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాలకు చేరుకోగలిగే రైతులకే ఈ ప్రయోజనం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
వినియోగదారులపై ప్రభావం
ప్రస్తుతం దేశంలో చిల్లర మార్కెట్లో ఉల్లిపాయల సగటు ధర కిలోకు సుమారు రూ.31గా ఉంది.
వర్షాలు సాధారణంగా కురిసి ఖరీఫ్ పంట సకాలంలో మార్కెట్కు వస్తే ధరలు భారీగా పెరిగే అవకాశం లేదు. అయితే వర్షాభావం కొనసాగినా, పంట ఆలస్యమైనా లేదా నిల్వలపై ఊహాగానాలు పెరిగినా వినియోగదారులు అధిక ధరలు చెల్లించాల్సి రావచ్చు.
ఎగుమతుల ప్రభావం
జూన్ నెలలో ఉల్లిపాయల ఎగుమతులు సుమారు 1.5 లక్షల టన్నులుగా నమోదయ్యాయి. అయితే గల్ఫ్ దేశాలు, శ్రీలంక, ఫార్ ఈస్ట్ మార్కెట్లలో పాకిస్తాన్, చైనా నుంచి వచ్చే చౌక ఉల్లిపాయలతో భారత ఉత్పత్తికి పోటీ పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఎగుమతులు తగ్గితే దేశీయ మార్కెట్లో సరఫరా మరింత పెరిగి ధరలపై ఒత్తిడి తగ్గే అవకాశముంది.
ఇకపై ఏం జరగనుంది?
రాబోయే కొన్ని వారాలు ఉల్లి మార్కెట్కు కీలకంగా మారనున్నాయి. ముఖ్యంగా ప్రభుత్వం ఈ అంశాలను నిశితంగా పరిశీలించనుంది.
రుతుపవనాల పరిస్థితి
ఖరీఫ్ సాగు పురోగతి
ప్రభుత్వ కొనుగోళ్ల వేగం
మార్కెట్కు వస్తున్న సరఫరా
చిల్లర ధరల మార్పులు
వ్యాపారుల నిల్వలు
అవసరమైతే బఫర్ స్టాక్ నుంచి ఉల్లిపాయలను విడుదల చేసి ధరలను నియంత్రించే అవకాశమూ ఉంది.