Iran Sets Seven Conditions for US Talks: అమెరికాతో మళ్లీ చర్చలు ప్రారంభించేందుకు ఇరాన్ కీలక షరతులను ముందుకు తెచ్చింది. ఖతార్ మధ్యవర్తిత్వం ద్వారా అమెరికాకు తమ డిమాండ్లను చేరవేసినట్లు ఇరాన్ సుప్రీం నేషనల్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ కార్యదర్శి మొహ్సెన్ రెజాయీ తెలిపారు. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ స్పందన కోసం ఎదురుచూస్తున్నామని ఆయన చెప్పారు. రెజాయీ ప్రకారం, ఇరాన్ యుద్ధాన్ని అన్ని రంగాల్లో ముగించడం, విదేశాల్లో నిలిచిపోయిన ఇరాన్ నిధులను విడుదల చేయడం, నౌకా దిగ్బంధాన్ని తొలగించడం వంటి అంశాలను చర్చల పునఃప్రారంభానికి సంబంధించిన షరతుల్లో చేర్చింది. ఇరాన్ మొత్తం ఏడు షరతులు ప్రకటించినట్లు తెలిపారు.
ఖతార్ ద్వారా అమెరికాకు సందేశం
“యుద్ధాన్ని ముగించే లక్ష్యంతో ఖతార్ మా షరతులను వాషింగ్టన్కు చేరవేసింది. ఇప్పుడు అధ్యక్షుడు ట్రంప్ స్పందన కోసం ఎదురుచూస్తున్నాం” అని రెజాయీ తెలిపారు. ఖతార్తో పాటు పాకిస్థాన్ కూడా అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య చర్చలను తిరిగి ప్రారంభించేందుకు మధ్యవర్తిత్వ ప్రయత్నాల్లో పాల్గొంటున్నట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. ఇంతకుముందు రెండు దేశాల మధ్య ఉన్న అవగాహన ఒప్పందం (MoU) గడువు ముగిసిన తర్వాత ఈ ప్రయత్నాలు మళ్లీ ఊపందుకున్నాయి.
ఇరాన్ షరతుల్లో ప్రధాన అంశాలు
ఇరాన్ ప్రకటించిన ఏడు షరతుల పూర్తి వివరాలను రెజాయీ బహిరంగంగా ఒక్కొక్కటిగా వెల్లడించలేదు. అయితే ఆయన చేసిన ప్రకటనల్లో ప్రధానంగా ఈ అంశాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి:
అన్ని రంగాల్లో యుద్ధాన్ని ముగించడం
విదేశాల్లో నిలిచిపోయిన ఇరాన్ నిధులను విడుదల చేయడం
ఇరాన్పై విధించిన నౌకా దిగ్బంధాన్ని తొలగించడం
అమెరికా నుంచి సైనిక చర్యలను నిలిపివేయడం
ప్రాంతీయ స్థాయిలో కాల్పుల విరమణకు సంబంధించిన హామీలు
ఇరాన్పై ఉన్న ఆంక్షలు, ఆర్థిక ఒత్తిడిపై పరిష్కారం
భవిష్యత్ చర్చలకు సంబంధించిన భద్రతా, రాజకీయ హామీలు
అయితే వీటిలో కొన్ని అంశాలు గత నెలల్లో ఇరాన్ అధికారులు వేర్వేరు సందర్భాల్లో ప్రస్తావించిన డిమాండ్లతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి. కాబట్టి మొత్తం ఏడు షరతుల అధికారిక పూర్తి జాబితా, వాటి ఖచ్చితమైన అమలు విధానం గురించి మరింత స్పష్టత రావాల్సి ఉంది.
‘నిర్ణాయక యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నాం’
అమెరికా తమ షరతులను తిరస్కరిస్తే ఇరాన్ వెనక్కి తగ్గదని రెజాయీ హెచ్చరించారు. ట్రంప్ బెదిరింపులతో ఎలాంటి ఫలితం ఉండదని, అవసరమైతే “నిర్ణాయక యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నామని” ఆయన Al Jazeeraతో అన్నారు. అమెరికా మరోసారి దాడి చేసే అవకాశం ఉందన్న విషయాన్ని కూడా రెజాయీ కొట్టిపారేయలేదు. ఇరాన్ సైనిక అంచనాల ప్రకారం అలాంటి అవకాశం ఉందని, అందుకు అనుగుణంగా తమ సైనిక ప్రణాళికలను మార్చుకున్నామని తెలిపారు.
అమెరికా నౌకాదళంపై ఇరాన్ దృష్టి
గల్ఫ్ ప్రాంతం నుంచి గల్ఫ్ ఆఫ్ ఒమాన్, అరేబియా సముద్రం వరకు ఉన్న అమెరికా నౌకాదళ ఆస్తులపై తమ సైనిక ప్రణాళికలు దృష్టి సారించాయని రెజాయీ పేర్కొన్నారు. ఇటీవల అమెరికా నౌక లేదా విమాన వాహక నౌక సమీపంలో బహుళ వార్హెడ్ సామర్థ్యం కలిగిన యాంటీ-షిప్ క్షిపణిని పరీక్షించినట్లు కూడా పేర్కొన్నారు. అయితే ఈ వాదనకు స్వతంత్ర ధృవీకరణ అందుబాటులో లేదని గమనించాలి. భవిష్యత్తులో ఘర్షణలు పెరిగితే ప్రాంతంలోని అమెరికా సైనిక స్థావరాలతో పాటు అమెరికా వాణిజ్య ప్రయోజనాలు, స్థానికంగా పనిచేస్తున్న అమెరికన్ కంపెనీలు కూడా లక్ష్యాలుగా మారవచ్చని రెజాయీ హెచ్చరించారు.
యుద్ధం ఇంకా కొనసాగుతోందన్న ఇరాన్
యుద్ధం త్వరలో ముగిసే అవకాశం ఉందా అన్న ప్రశ్నకు రెజాయీ స్పందిస్తూ, “ఆచరణాత్మకంగా యుద్ధం ఇంకా కొనసాగుతోంది” అని చెప్పారు. అయితే వీలైనంత త్వరగా ఘర్షణను ముగించేందుకు ఇరాన్ కొత్త వ్యూహంతో ముందుకు వెళ్తోందని తెలిపారు. Al Jazeera విశ్లేషణ ప్రకారం, రెజాయీ వ్యాఖ్యలు ఒకవైపు దౌత్య చర్చలకు సిద్ధంగా ఉన్నామనే సందేశాన్ని, మరోవైపు సైనికంగా సిద్ధంగా ఉన్నామనే హెచ్చరికను ఏకకాలంలో చూపిస్తున్నాయి.
అణు కార్యక్రమంపై ఇరాన్ వైఖరి
ఇరాన్ అణు కార్యక్రమంపై కూడా రెజాయీ కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. ప్రస్తుతం అణ్వస్త్ర వ్యాప్తి నిరోధక ఒప్పందం (NPT) నుంచి వైదొలగాలని ఇరాన్ నిర్ణయించలేదని చెప్పారు. అయితే అమెరికా చర్యలు ఇరాన్ను అలాంటి నిర్ణయం వైపు నెట్టే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించారు. ఇరాన్ అణు సిద్ధాంతంలో మార్పు లేదని, అణ్వస్త్రాల అభివృద్ధిని నిషేధించే మతపరమైన ఆదేశాన్ని దేశం ఇప్పటికీ పాటిస్తోందని తెలిపారు. అదే సమయంలో భవిష్యత్తులో పరిస్థితులు ఎలా మారుతాయో చెప్పలేమని అన్నారు.
హార్ముజ్ జలసంధిపై కీలక చర్చలు
బాబ్ అల్-మందెబ్ జలసంధిని మూసివేసే అవకాశం ఉందన్న ఊహాగానాలను రెజాయీ తిరస్కరించారు. అది యెమెన్, హౌతీ ఉద్యమానికి సంబంధించిన అంశమని పేర్కొన్నారు. అయితే స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ విషయంలో ఇరాన్, ఒమన్ మధ్య ఒక ఒప్పందం దాదాపు ఖరారయ్యే స్థాయికి చేరిందని చెప్పారు. ప్రస్తుతం ఆ ఒప్పందం నిలిచిపోయినప్పటికీ, దాని ప్రాథమిక రూపకల్పన సిద్ధంగా ఉందని, ప్రాంతీయ దేశాల ఆమోదం అవసరం కావచ్చని తెలిపారు. ఇరాన్ గతంలో కూడా హార్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడానికి అమెరికా యుద్ధం, నౌకా దిగ్బంధం ముగించడం, ఇరాన్ నిధుల విడుదల వంటి షరతులను ప్రస్తావించింది.
ఐరాస సర్వసభ్య సమావేశానికి ఇరాన్ ప్రతినిధులకు అమెరికా వీసాలు
ఇదిలా ఉండగా, ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీ హై-లెవల్ వీక్లో పాల్గొనేందుకు ఇరాన్ ప్రతినిధి బృందానికి అమెరికా వీసాలు జారీ చేసినట్లు అమెరికా స్టేట్ డిపార్ట్మెంట్ తెలిపింది. న్యూయార్క్లో జరగనున్న ఈ సమావేశాలకు ఇరాన్ అధికారిక ప్రతినిధులు హాజరయ్యే అవకాశం ఉంది. దీంతో ఒకవైపు అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య యుద్ధ పరిస్థితులు, పరస్పర హెచ్చరికలు కొనసాగుతుండగా, మరోవైపు దౌత్య మార్గాల ద్వారా చర్చలకు అవకాశం పూర్తిగా మూసుకుపోలేదన్న సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి.