దేశంలో OTP ఆధారిత మోసాలు, “డిజిటల్ అరెస్ట్” మోసాలు సహా సైబర్ నేరాల కేసులు రోజురోజుకూ పెరుగుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో సైబర్ మోసాలకు గురైన బాధితులకు ఊరటనిచ్చేలా కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ కొత్త సబ్-పోర్టల్ను ప్రారంభించింది. మొబైల్ రిస్టోరేషన్ మాడ్యూల్ (MRM) పేరుతో తీసుకొచ్చిన ఈ వ్యవస్థ ద్వారా బాధితులు ఇంటి నుంచే తమ డబ్బు రీఫండ్ కోసం దరఖాస్తు చేసుకునే అవకాశం కల్పించారు.
MRM పోర్టల్ అంటే ఏమిటి?
కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన ఇండియన్ సైబర్ క్రైమ్ కోఆర్డినేషన్ సెంటర్ (I4C), సైబర్ మోస బాధితులు తమ కోల్పోయిన డబ్బును తిరిగి పొందేందుకు సులభమైన విధానాన్ని అందించాలనే లక్ష్యంతో ఈ MRM పోర్టల్ను ప్రారంభించింది. ఇప్పటి వరకు బాధితులు పోలీస్ స్టేషన్లు, బ్యాంకులు, వివిధ ప్రభుత్వ కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగాల్సి వచ్చేది. అయితే MRM పోర్టల్ ద్వారా ఇంటి నుంచే రీఫండ్ అభ్యర్థనలను సమర్పించవచ్చు.
రీఫండ్ పొందడానికి అర్హత ఏమిటి?
MRM పోర్టల్ ద్వారా డబ్బు తిరిగి పొందాలంటే ఈ రెండు షరతులు తప్పనిసరిగా నెరవేర్చాలి. సైబర్ మోసానికి గురైన వెంటనే 1930 హెల్ప్లైన్ లేదా నేషనల్ సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్టింగ్ పోర్టల్ (NCRP) లో ఫిర్యాదు చేయాలి. మోసగాడి బ్యాంక్ ఖాతాలోని డబ్బును అధికారులు స్తంభింపజేసి ఉండాలి. ఈ రెండు అర్హతలు ఉన్నప్పుడే రీఫండ్ ప్రక్రియ ముందుకు సాగుతుంది.
మూడు కేటగిరీలుగా రీఫండ్ విధానం
1. రూ.50,000 లోపు స్తంభింపజేసిన మొత్తం
మోసగాడి ఖాతాలో ఫ్రీజ్ చేసిన మొత్తం రూ.50,000 కంటే తక్కువగా ఉంటే:
FIR అవసరం లేదు.
కోర్టు ఉత్తర్వు అవసరం లేదు.
పోలీసు ఫిర్యాదు ఆధారంగా నేరుగా రీఫండ్ ప్రాసెస్ అవుతుంది.
2. మొత్తం రూ.50,000 కంటే ఎక్కువైనా…
ఫ్రీజ్ చేసిన మొత్తం రూ.50,000 కంటే ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, అది వేర్వేరు బ్యాంక్ ఖాతాల్లో ఉండి, ఏ ఒక్క ఖాతాలోనూ రూ.50,000 దాటకపోతే:
FIR అవసరం లేదు.
కోర్టు ఉత్తర్వు అవసరం లేదు.
సాధారణ రీఫండ్ విధానమే అమలవుతుంది.
3. ఒకే ఖాతాలో రూ.50,000 కంటే ఎక్కువ మొత్తం ఉంటే
FIR నమోదు చేయడం తప్పనిసరి.
కోర్టు ఉత్తర్వు పొందాలి.
ఆ పత్రాలను MRM పోర్టల్లో అప్లోడ్ చేయాలి.
అనంతరం పోలీసు బృందం అవసరమైన ఇండెమ్నిటీ బాండ్, నోటీసులను పోర్టల్లో అప్లోడ్ చేస్తుంది.
సంబంధిత బ్యాంకు బాధితుడి ఖాతాలోకి నేరుగా డబ్బును జమ చేస్తుంది.
MRM పోర్టల్లో రీఫండ్ కోసం ఎలా దరఖాస్తు చేయాలి?
దరఖాస్తు చేసుకునే ముందు ఈ వివరాలు సిద్ధంగా ఉంచుకోండి:
బ్యాంక్ ఖాతా నంబర్
పాన్ కార్డు డిజిటల్ కాపీ
NCRP ద్వారా పొందిన 14 అంకెల ఫిర్యాదు ID
NCRPలో నమోదు చేసిన మొబైల్ నంబర్
దరఖాస్తు విధానం
స్టెప్ 1: MRM పోర్టల్ను సందర్శించండి.
MRM Portal:
https://mrm-ncrp.mha.gov.in/public-info
స్టెప్ 2: “Citizen Login”పై క్లిక్ చేయండి.
స్టెప్ 3: NCRPలో నమోదు చేసిన మొబైల్ నంబర్ను నమోదు చేయండి.
స్టెప్ 4: మొబైల్కు వచ్చిన OTPను నమోదు చేసి లాగిన్ అవ్వండి.
స్టెప్ 5: “Raise Refund Request” విభాగంలోకి వెళ్లి 14 అంకెల ఫిర్యాదు IDని నమోదు చేయండి.
స్టెప్ 6: మీ పాన్ కార్డు కాపీని అప్లోడ్ చేయండి.
స్టెప్ 7: బ్యాంక్ ఖాతా నంబర్, IFSC కోడ్ వివరాలను నమోదు చేయండి.
స్టెప్ 8: అవసరమైతే కోర్టు ఉత్తర్వు డిజిటల్ కాపీని అప్లోడ్ చేయండి.
స్టెప్ 9: డిక్లరేషన్కు అంగీకరిస్తూ చెక్బాక్స్పై టిక్ చేసి Submit బటన్ను నొక్కండి.
రిక్వెస్ట్ ID ద్వారా స్టేటస్ ట్రాకింగ్
దరఖాస్తు విజయవంతంగా సమర్పించిన తర్వాత, MRM పోర్టల్ ‘MR2026’ తో ప్రారంభమయ్యే ప్రత్యేక Request IDని రూపొందిస్తుంది. దీని ద్వారా మీ రీఫండ్ అభ్యర్థన ఏ దశలో ఉందో సులభంగా ట్రాక్ చేసుకోవచ్చు.
సైబర్ మోసానికి గురైతే వెంటనే చేయాల్సింది ఇదే
సైబర్ మోసానికి గురైన వెంటనే ఆలస్యం చేయకుండా 1930 హెల్ప్లైన్కు కాల్ చేయడం లేదా NCRP పోర్టల్లో ఫిర్యాదు నమోదు చేయడం చాలా కీలకం. ఎంత త్వరగా ఫిర్యాదు చేస్తే, మోసగాడి ఖాతాలోని డబ్బును ఫ్రీజ్ చేసి తిరిగి పొందే అవకాశాలు అంత ఎక్కువగా ఉంటాయని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.