భారతదేశంలో చాలా మంది తమ బ్యాంక్ ఖాతాలు, ఇన్సూరెన్స్ పాలసీలు లేదా పాత కంపెనీల పీఎఫ్ (PF) ఖాతాల్లో ఉన్న డబ్బును మర్చిపోతుంటారు. ఇలా క్లెయిమ్ చేయకుండా వదిలేసిన సొమ్ము లక్షల కోట్లలో ఉంది. మీ సొంత డబ్బును మీరు తిరిగి పొందడానికి ఈ క్రింది మార్గాలు అనుసరించవచ్చు:
1. బ్యాంక్ డిపాజిట్లు (Bank Deposits)
ఒక బ్యాంక్ ఖాతాలో 10 ఏళ్లుగా ఎలాంటి లావాదేవీలు జరగకపోతే.. ఆ సొమ్మును “క్లెయిమ్ చేయని డిపాజిట్”గా పరిగణిస్తారు.
ఎలా వెతకాలి?: రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) వారు UDGAM అనే వెబ్సైట్ను ప్రారంభించారు. ఇందులో మీ పేరు, పాన్ కార్డ్ లేదా పుట్టిన తేదీ వివరాలు ఇచ్చి ఏ బ్యాంకులోనైనా మీ డబ్బు ఉందో లేదో సులభంగా తెలుసుకోవచ్చు.
ఎలా తిరిగి పొందాలి?: ఒకసారి మీ సొమ్ము ఏ బ్యాంకులో ఉందో తెలిశాక, సంబంధిత బ్యాంక్ బ్రాంచ్కు వెళ్లి కెవైసి (KYC) పత్రాలు ఇచ్చి దరఖాస్తు చేసుకోవాలి.
2. షేర్లు, డివిడెండ్లు (Shares & Dividends)
షేర్ మార్కెట్లో పెట్టిన పెట్టుబడులు లేదా కంపెనీలు ఇచ్చే డివిడెండ్లు 7 ఏళ్ల వరకు తీసుకోకపోతే, అవి ప్రభుత్వానికి చెందిన IEPF నిధికి బదిలీ అవుతాయి.
తిరిగి పొందే మార్గం: దీని కోసం IEPF-5 అనే ఆన్లైన్ ఫారమ్ను నింపాల్సి ఉంటుంది. కంపెనీ ప్రతినిధులు మీ పత్రాలను తనిఖీ చేసిన తర్వాత మీ షేర్లు లేదా నగదు మీకు తిరిగి అందుతాయి.
3. పీఎఫ్ , ఇన్సూరెన్స్ (EPF & Insurance)
పాత ఉద్యోగాల్లో వదిలేసిన పీఎఫ్ డబ్బు లేదా మర్చిపోయిన బీమా పాలసీల మెచ్యూరిటీ సొమ్మును కూడా తిరిగి పొందవచ్చు.
EPF: మీ UAN నంబర్ ద్వారా ఈపీఎఫ్ఓ పోర్టల్లో లాగిన్ అయి, పాత ఖాతాలోని డబ్బును కొత్త ఖాతాకు మార్చుకోవచ్చు లేదా విత్ డ్రా చేసుకోవచ్చు.
Insurance: ప్రతి ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీ వెబ్సైట్లో ‘Unclaimed Amount’ అని ఒక విభాగం ఉంటుంది. అక్కడ మీ పాలసీ నంబర్ లేదా పాన్ వివరాలతో మీ డబ్బును వెతకవచ్చు.
ఆధార్ కార్డ్, పాన్ కార్డ్ మరియు పాత బ్యాంక్ పాస్బుక్లు లేదా బాండ్లు దగ్గర ఉంచుకోవాలి. మీ ఖాతాలకు ఎప్పుడూ నామినీ (వారసుల) వివరాలు అప్డేట్ చేయండి. దీనివల్ల భవిష్యత్తులో మీ కుటుంబ సభ్యులకు ఇబ్బందులు ఉండవు. ఈ సొమ్ముపై వడ్డీ తక్కువగా రావచ్చు లేదా రాకపోవచ్చు. అందుకే వీలైనంత త్వరగా వెతికి తిరిగి పొందడం మంచిది. ఈ ప్రక్రియ అంతా ఇప్పుడు ఆన్లైన్లో అందుబాటులో ఉంది.. కాబట్టి మీ పాత రికార్డులను ఒక్కసారి సెర్చ్ చేసుకోండి.