Supreme Court Foundation Day : భారత ప్రజాస్వామ్యానికి మూడు ప్రధాన స్తంభాలు ఉంటే, అందులో న్యాయవ్యవస్థ అత్యంత కీలకమైనది. ఆ న్యాయవ్యవస్థకు శిఖరాగ్రాన ఉన్న సుప్రీం కోర్టు 1950, జనవరి 28న అధికారికంగా ప్రారంభమైంది. భారత రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చిన రెండు రోజులకే దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం తన కార్యకలాపాలను మొదలుపెట్టింది. నేటితో సుప్రీం కోర్టు ఏర్పడి 76 ఏళ్లు పూర్తవుతున్నాయి.
ఆవిర్భావం , నేపథ్యం
బ్రిటీష్ కాలంలో ఉన్న ‘ఫెడరల్ కోర్ట్ ఆఫ్ ఇండియా’ స్థానంలో మన సుప్రీం కోర్టు ఏర్పాటైంది. 1950 జనవరి 28న ఉదయం 9:45 గంటలకు పార్లమెంట్ భవనంలోని ‘ఛాంబర్ ఆఫ్ ప్రిన్సెస్’లో తొలి సమావేశం జరిగింది. హెచ్.జె. కనియా (H.J. Kania) భారత తొలి ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. 1958లో సుప్రీం కోర్టు ప్రస్తుత భవనంలోకి (తిలక్ మార్గ్) మారింది. ఈ భవనం ఆకృతిని పై నుంచి చూస్తే త్రాసు (Scales of Justice) ఆకారంలో కనిపిస్తుంది.
Home Remedies : బ్రష్ చేసినా పళ్లు పచ్చగానే ఉన్నాయా.? చిటికెలో తెల్లగా మార్చే మ్యాజిక్ చిట్కాలు.!
రాజ్యాంగ రక్షకుడిగా సుప్రీం కోర్టు
సుప్రీం కోర్టు కేవలం తీర్పులు ఇచ్చే చోటు మాత్రమే కాదు, అది భారత రాజ్యాంగానికి అంతిమ వ్యాఖ్యాత (Final Interpreter). పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులకు భంగం కలిగినప్పుడు ‘ఆర్టికల్ 32’ ప్రకారం సుప్రీం కోర్టు రక్షణ కల్పిస్తుంది. గత ఏడు దశాబ్దాలలో కేశవానంద భారతీ కేసు (రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపం), మౌలిక హక్కుల రక్షణ వంటి అనేక చారిత్రాత్మక తీర్పుల ద్వారా దేశ గమనాన్ని సుప్రీం కోర్టు ప్రభావితం చేసింది.
నిర్మాణం , అధికారాలు
ప్రారంభంలో సుప్రీం కోర్టులో ప్రధాన న్యాయమూర్తితో కలిపి కేవలం 8 మంది న్యాయమూర్తులు ఉండేవారు. కానీ కాలక్రమేణా పెరుగుతున్న కేసుల దృష్ట్యా, ప్రస్తుతం ఆ సంఖ్య 34 (1+33) కి పెరిగింది. దేశంలోని ఏ న్యాయస్థానం ఇచ్చిన తీర్పునైనా సమీక్షించే అధికారం, కేంద్ర-రాష్ట్రాల మధ్య వివాదాలను పరిష్కరించే అధికారం సుప్రీం కోర్టుకు మాత్రమే ఉంటుంది.
డిజిటల్ విప్లవం , మార్పులు
ప్రస్తుత కాలానికి అనుగుణంగా సుప్రీం కోర్టు అనేక మార్పులకు శ్రీకారం చుట్టింది. కోర్టు విచారణలను ప్రత్యక్ష ప్రసారం (Live Streaming) చేయడం, కృత్రిమ మేధ (AI) సాయంతో తీర్పులను ప్రాంతీయ భాషల్లోకి అనువదించడం వంటి చర్యలు సామాన్య ప్రజలకు న్యాయవ్యవస్థను మరింత చేరువ చేశాయి. ఈ ఏడాది సుప్రీం కోర్టు తన ఫౌండేషన్ డే వేడుకలను ఎంతో ఘనంగా జరుపుకుంటోంది.