ఎల్‌నినో కారణంగా దేశంలో ఈ ఏడాది ఆశించిన స్థాయిలో వర్షాలు కురవలేదు. దీంతో నదులు, కాలువలు, చెరువులు ఎండిపోయాయి. అలాగే భూగర్భ జలాలు కూడా ఎండిపోతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం అప్రమత్తం అయింది. దీంతో నీటిని పొదుపుగా వినియోగించేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కఠిన చర్యలకు సిద్ధమైంది. నీటిని వృథా చేస్తే భారీ జరిమానాలు విధించడం, అక్రమ కనెక్షన్లు తీసుకున్నవారిపై ఎఫ్‌ఐఆర్‌లు నమోదు చేయడం, కొన్ని ప్రాంతాల్లో నీటి సరఫరాకు కోతలు విధించడం వంటి చర్యలు అమల్లోకి రానున్నాయి.
నాగ్‌పూర్‌ నుంచి పుణె, ఛత్రపతి శంభాజీనగర్‌ వరకు నీటి వినియోగంపై ఆంక్షలు విధిస్తున్నారు. అక్టోబర్‌ నెలలోనే ఉష్ణోగ్రతలు 38 డిగ్రీల సెల్సియస్‌ను దాటుతుండటం, జలాశయాల్లో నిల్వలు తగ్గుతుండటంతో అధికారులు అప్రమత్తమయ్యారు. అందుబాటులో ఉన్న నీటిని రాబోయే నెలల వరకు వినియోగించుకునేలా చర్యలు చేపడుతున్నారు.
5 వేల జరిమానా
మహారాష్ట్ర రెండో రాజధానిగా పేరొందిన నాగ్‌పూర్‌లో నీటి నిల్వలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. నగరానికి నీటిని అందించే జలాశయాల్లో ప్రస్తుతం వాటి మొత్తం సామర్థ్యంలో 58 శాతం నీరు మాత్రమే ఉన్నట్లు సమాచారం. దీంతో నాగ్‌పూర్‌ మున్సిపల్‌ కార్పొరేషన్‌ (NMC) నీటి వృథాను అరికట్టేందుకు పలు ఆంక్షలు ప్రకటించింది.
రూ.5 వేల జరిమానా: వాహనాలు కడగడం, వీధులు, ఆవరణలను శుభ్రం చేయడం, తోటలకు తాగునీటిని వినియోగించడం, నిర్మాణ పనులకు తాగునీటిని ఉపయోగించడం వంటి చర్యల ద్వారా నీటిని వృథా చేస్తే ఒక్కో ఉల్లంఘనకు రూ.5 వేల జరిమానా విధించనున్నారు.
అక్రమ కనెక్షన్లపై ఎఫ్‌ఐఆర్‌లు: అనధికారికంగా నల్లా కనెక్షన్లు తీసుకోవడం, నీటి మీటర్లలో మార్పులు చేయడం వంటి అక్రమాలను గుర్తించేందుకు తనిఖీలు నిర్వహించనున్నారు. నిబంధనలు ఉల్లంఘించినవారిపై కేసులు నమోదు చేయనున్నారు.
ప్రతి కనెక్షన్‌కు మీటర్‌: నీటి వినియోగాన్ని పర్యవేక్షించేందుకు ప్రతి కనెక్షన్‌కు నీటి మీటర్‌ తప్పనిసరి చేయనున్నారు. చట్టబద్ధమైన కనెక్షన్లు పొందేందుకు జోనల్‌ స్థాయిలో ప్రత్యేక శిబిరాలు నిర్వహించనున్నారు. జలాశయాలపై ఒత్తిడిని తగ్గించేందుకు పాత బావులను శుభ్రం చేసి, సౌరశక్తితో పనిచేసే పంపులను ఏర్పాటు చేయాలని కూడా నిర్ణయించారు. మురుగునీటి శుద్ధి కేంద్రాల నుంచి వచ్చే శుద్ధి చేసిన నీటిని పార్కులకు, నిర్మాణ పనులకు వినియోగించనున్నారు.
మహారాష్ట్ర సాంస్కృతిక, ఐటీ కేంద్రంగా ఉన్న పుణెలోనూ నీటి సంక్షోభం తీవ్రంగా మారుతోంది. అక్టోబర్‌ 12 నాటికి నగరానికి నీటిని అందించే ఖడక్‌వాస్లా జలాశయాల సముదాయంలో 26.22 టీఎంసీల నీరు ఉన్నట్లు నివేదిక పేర్కొంది. అందుబాటులో ఉన్న నీటిని 2027 ఆగస్టు 31 వరకు సరిపడేలా వినియోగించుకునేందుకు అక్టోబర్‌ 16 నుంచి కనీసం 10 శాతం నీటి వినియోగాన్ని తగ్గించాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆదేశించింది. అక్టోబర్‌ 15 నుంచి నగరవ్యాప్తంగా ప్రతి గురువారం నీటి సరఫరాను నిలిపివేయాలని నిర్ణయించారు. ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు వాహనాల వాషింగ్‌ కేంద్రాలను తదుపరి ఆదేశాలు వచ్చే వరకు మూసివేయాలని సూచించారు. తోటలు, స్విమ్మింగ్‌ పూల్స్‌పై ఆంక్షలు విధించారు.
మహారాష్ట్రలోని ప్రధాన నగరాల్లో నీటి కొరత ఇప్పుడు కేవలం వినియోగాన్ని నియంత్రించే సమస్యగానే కాకుండా.. ప్రజల ఆరోగ్యం, జీవనోపాధి, రోజువారీ అవసరాలకు సంబంధించిన కీలక సవాలుగా మారుతోంది. నీటిని వృథా చేయకుండా చూడటంతో పాటు అక్రమ వినియోగాన్ని అరికట్టడం, శుద్ధి చేసిన నీటిని తిరిగి ఉపయోగించడం, జలాశయాల్లో నిల్వలను సమర్థంగా నిర్వహించడం వంటి చర్యలకు ప్రభుత్వం ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది. ఎల్‌నినో ప్రభావం, బలహీనమైన రుతుపవనాలు, అధిక ఉష్ణోగ్రతలు కొనసాగితే రాబోయే నెలల్లో పరిస్థితులు మరింత క్లిష్టమయ్యే అవకాశం ఉంది. అందుబాటులో ఉన్న నీటిని పొదుపుగా వినియోగించుకోవడం, లీకేజీలను అరికట్టడం, ప్రత్యామ్నాయ నీటి వనరులను ఉపయోగించడం మహారాష్ట్ర నగరాలకు అత్యవసరంగా మారింది.