Delhi Air Pollution After Diwali: దీపావళి వేడుకల అనంతరం దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో వాయు కాలుష్యం తీవ్రంగా పెరిగింది. బాణసంచా కాల్చడం వల్ల ఏర్పడిన పొగ ఇప్పటికే ఉన్న కాలుష్యానికి తోడవడంతో సోమవారం ఉదయం నగరంలోని గాలి నాణ్యత మరింత దిగజారింది. ఉదయం 6:30 గంటలకు ఢిల్లీ సగటు ఎయిర్ క్వాలిటీ ఇండెక్స్ (AQI) 366గా నమోదై ‘వెరీ పూర్’ (చాలా పేలవమైన) స్థాయికి చేరుకుంది. నగరంలోని పలు ప్రాంతాలు దట్టమైన పొగమంచుతో కప్పుకుపోవడంతో ఆకాశం మసకబారిపోయింది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో విజిబిలిటీ కూడా తగ్గినట్లు సమాచారం.
సోమవారం తెల్లవారుజామున ఢిల్లీలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో కాలుష్య స్థాయి మరింత ప్రమాదకరమైన ‘సీవియర్’ (తీవ్ర) కేటగిరీకి చేరుకుంది. సెంట్రల్ పొల్యూషన్ కంట్రోల్ బోర్డు (CPCB) సమాచారం ప్రకారం, ITO మానిటరింగ్ స్టేషన్‌లో ఉదయం 4:20 గంటలకు AQI 406గా నమోదైంది. అంతకుముందు ఢిల్లీలో సగటు AQI ఆదివారం 376, శనివారం 369గా నమోదైంది. ఈ రెండు రోజుల్లోనూ గాలి నాణ్యత ‘వెరీ పూర్’ కేటగిరీలోనే కొనసాగింది.
AQI కేటగిరీలు ఎలా ఉంటాయి?
CPCB ప్రమాణాల ప్రకారం:
0-50: మంచి (Good)
51-100: సంతృప్తికరమైన (Satisfactory)
101-200: మోస్తరు (Moderate)
201-300: పేలవమైన (Poor)
301-400: చాలా పేలవమైన (Very Poor)
401-500: తీవ్ర (Severe)
ప్రాంతాల వారీగా AQI పరిస్థితి
ఢిల్లీలోని అనేక మానిటరింగ్ కేంద్రాల్లో AQI 300కు పైగా నమోదైంది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఇది 400 మార్కును కూడా దాటడంతో పరిస్థితి మరింత ఆందోళనకరంగా మారింది.
అలీపూర్: 391
ఆనంద్ విహార్: 337
అశోక్ విహార్: 312
ఆయా నగర్: 378
బురారీ: 373
చాందినీ చౌక్: 418
ద్వారక సెక్టార్-8: 361
IGI ఎయిర్‌పోర్ట్ (T3): 297
IIT ఢిల్లీ: 361
ITO: 404
జహంగీర్‌పురి: 439
జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ స్టేడియం: 373
JNU: 349
లోధీ రోడ్: 370
ముండ్కా: 413
నజఫ్‌గఢ్: 343
నరేలా: 382
ఒఖ్లా ఫేజ్-2: 351
పంజాబీ బాగ్: 408
పూసా: 383
ఆర్‌కే పురం: 367
రోహిణి: 435
వివేక్ విహార్: 441
వజీర్‌పూర్: 368
ఈ గణాంకాల ప్రకారం వివేక్ విహార్, జహంగీర్‌పురి, రోహిణి వంటి ప్రాంతాల్లో కాలుష్యం అత్యంత ప్రమాదకర స్థాయికి చేరుకుంది.
5వ తరగతి వరకు పాఠశాలలకు హైబ్రిడ్ విధానం
వాయు కాలుష్యం తీవ్రత పెరగడంతో ఢిల్లీలోని పాఠశాలల నిర్వహణపై కూడా ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంది. ప్రభుత్వ, ప్రభుత్వ సహాయంతో నడిచే, గుర్తింపు పొందిన ప్రైవేట్ పాఠశాలల్లో 5వ తరగతి వరకు హైబ్రిడ్ విధానంలో తరగతులు నిర్వహించాలని ఆదేశాలు జారీ చేశారు. అంటే విద్యార్థులు తమ అవసరాన్ని బట్టి స్కూల్‌కు నేరుగా వెళ్లి లేదా ఆన్‌లైన్‌లో తరగతులకు హాజరయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ నిబంధనలు డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ పరిధిలోని పాఠశాలలతో పాటు NDMC, MCD, ఢిల్లీ కాంటోన్మెంట్ బోర్డు నిర్వహించే పాఠశాలలకు కూడా వర్తిస్తాయి.
ఢిల్లీ-NCRలో GRAP-3 ఆంక్షలు
కాలుష్య స్థాయి మరింత దిగజారడంతో ఢిల్లీ-NCR ప్రాంతంలో గ్రేడెడ్ రెస్పాన్స్ యాక్షన్ ప్లాన్ (GRAP) స్టేజ్-3 కింద కఠిన ఆంక్షలు అమలు చేస్తున్నారు. ఈ నిబంధనల ప్రకారం ధూళి, వాయు కాలుష్యాన్ని పెంచే నిర్మాణ, కూల్చివేత కార్యకలాపాలపై కఠిన పరిమితులు విధించారు. ఢిల్లీ పర్యావరణ శాఖ మంత్రి మంజిందర్ సింగ్ సిర్సా ప్రకారం.. BS-IV లేదా అంతకంటే తక్కువ ప్రమాణాల డీజిల్ వాహనాలపై ఆంక్షలు, BS-III లేదా అంతకంటే తక్కువ ప్రమాణాల పెట్రోల్ వాహనాలపై నిషేధం, కొన్ని డీజిల్ హెవీ వాహనాలు, లైట్ కమర్షియల్ వాహనాలపై పరిమితులు, 5వ తరగతి వరకు పాఠశాలలకు హైబ్రిడ్ విధానం, నిర్మాణం, కూల్చివేత కార్యకలాపాలపై కఠిన నియంత్రణలు. ఈ ఆంక్షలు ఢిల్లీతో పాటు NCR పరిధిలోని నోయిడా, ఘజియాబాద్, ఫరీదాబాద్, గురుగ్రామ్, సోనిపట్ వంటి ప్రాంతాలపైనా ప్రభావం చూపనున్నాయి.
దీపావళి తర్వాత మళ్లీ పెరిగిన కాలుష్యం
ప్రతి సంవత్సరం శీతాకాలం ప్రారంభ సమయంలో ఢిల్లీలో వాయు కాలుష్యం తీవ్రమవుతుంటుంది. వాహనాల నుంచి వెలువడే కాలుష్యం, నిర్మాణ కార్యకలాపాల ధూళి, వాతావరణ పరిస్థితులు, ఇతర కాలుష్య కారకాలతో పాటు దీపావళి సందర్భంగా బాణసంచా కాల్చడం వల్ల పరిస్థితి మరింత దిగజారుతుంది. ప్రస్తుతం ఢిల్లీలో దట్టమైన పొగమంచు కొనసాగుతుండటంతో ప్రజలు జాగ్రత్తగా ఉండాలని అధికారులు సూచిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా చిన్నారులు, వృద్ధులు, శ్వాసకోశ సమస్యలు ఉన్నవారు బయట ఎక్కువసేపు ఉండకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం అవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.