Sleep Tips : ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిలో ఆహారం, నీరు ఎంత ముఖ్యమో.. ప్రశాంతమైన నిద్ర కూడా అంతే అవసరం. ప్రతిరోజూ రాత్రి 8 నుండి 9 గంటల పాటు నిద్రపోవడం శారీరక, మానసిక దృఢత్వానికి ఎంతో మేలు చేస్తుంది. అయితే, నేటి ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో చాలా మంది నిద్రలేమి (Insomnia) సమస్యతో సతమతమవుతున్నారు. పక్క మీదకు వెళ్లినా గంటల తరబడి నిద్ర పట్టక ఇబ్బంది పడుతుంటారు. మనకు తెలియకుండానే మనం చేసే కొన్ని అలవాట్లు మన నిద్రను దూరం చేస్తున్నాయి. ఆ హానికరమైన అలవాట్లు ఏమిటో , వాటిని ఎలా అధిగమించాలో ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.
1. స్మార్ట్ఫోన్ వాడకం: నీలి కాంతి ప్రమాదం
నేటి కాలంలో నిద్రకు ప్రధాన శత్రువు మొబైల్ ఫోన్. నిద్రపోయే ముందు గంటల తరబడి ఫోన్ చూడటం వల్ల దాని నుండి వెలువడే ‘నీలి కాంతి’ (Blue Light) మెదడుపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. ఇది నిద్రను నియంత్రించే ‘మెలటోనిన్’ అనే హార్మోన్ ఉత్పత్తిని అడ్డుకుంటుంది. దీనివల్ల నిద్ర-మేల్కొలుపు చక్రం (Circadian Rhythm) దెబ్బతిని, నిద్రలేమి, చిరాకు , పగటిపూట నీరసానికి దారితీస్తుంది.
2. కాఫీ, టీ , మద్యపానం
నిద్రపోయే కనీసం నాలుగు గంటల ముందు కెఫీన్ ఉండే కాఫీ, టీ తాగడం వల్ల నిద్ర పట్టడం కష్టమవుతుంది. కెఫీన్ మెదడును ఉత్తేజితం చేసి నిద్ర రాకుండా చేస్తుంది. అదేవిధంగా, మద్యం సేవించడం వల్ల నిద్ర పట్టినట్లు అనిపించినా, అది నిద్ర నాణ్యతను దెబ్బతీస్తుంది , మధ్యలో మెలకువ వచ్చేలా చేస్తుంది.
3. రాత్రిపూట భారీ భోజనం
పడుకునే ముందు లేదా నిద్రకు ఒక గంట ముందు కడుపు నిండా భారీగా భోజనం చేయడం సరికాదు. మనం నిద్రపోతున్నా, శరీరం ఆ ఆహారాన్ని జీర్ణం చేయడానికి కష్టపడాల్సి వస్తుంది. దీనివల్ల అసౌకర్యం కలిగి నిద్రకు భంగం కలుగుతుంది. రాత్రిపూట తేలికపాటి ఆహారం తీసుకోవడం ఎప్పుడూ శ్రేయస్కరం.
4. పగటిపూట నిద్రపోయే అలవాటు
మధ్యాహ్నం పూట ఎక్కువ సమయం నిద్రపోవడం వల్ల రాత్రిపూట కళ్ళలో నిద్ర ఉండదు. పగటి నిద్ర మీ రాత్రి నిద్ర నాణ్యతను నేరుగా దెబ్బతీస్తుంది. ఒకవేళ అవసరమైతే 15-20 నిమిషాల పాటు చిన్నపాటి కునుకు తీయవచ్చు కానీ, గంటల కొద్దీ పడుకోవడం మంచిది కాదు.
5. ధూమపానం , నికోటిన్ ప్రభావం
సిగరెట్లు తాగే అలవాటు ఉన్నవారిలో నిద్రలేమి సమస్య ఎక్కువగా ఉంటుంది. పొగాకులోని నికోటిన్ ఒక ఉద్దీపనగా పనిచేసి మెదడును చురుగ్గా ఉంచుతుంది. దీనివల్ల ప్రశాంతంగా నిద్రపోవడం అసాధ్యమవుతుంది.
6. అతిగా ఆలోచించడం (Overthinking)
చాలా మంది పడకపైకి వెళ్ళగానే రోజంతా జరిగిన విషయాల గురించి లేదా భవిష్యత్తు గురించి అతిగా ఆలోచిస్తుంటారు. ఈ అలవాటు మెదడును ఒత్తిడికి గురి చేస్తుంది. ఫలితంగా మెదడు విశ్రాంతి తీసుకోలేక నిద్రకు దూరం అవుతుంది.
7. ఒత్తిడి , కార్టిసాల్ హార్మోన్
అధిక ఒత్తిడి వల్ల శరీరంలో ‘కార్టిసాల్’ అనే ఒత్తిడి హార్మోన్ పెరుగుతుంది. ఇది నిద్ర-మేల్కొలుపు వ్యవస్థను దెబ్బతీస్తుంది. నిశ్చల జీవనశైలి (శారీరక శ్రమ లేకపోవడం) కూడా నిద్రలేమికి ఒక ప్రధాన కారణం. కాబట్టి రోజువారీ వ్యాయామం, యోగా వంటివి అలవరచుకోవడం ద్వారా ఒత్తిడిని తగ్గించుకుని మంచి నిద్రను పొందవచ్చు.
మంచి నిద్ర మీ మరుసటి రోజును ఉత్సాహంగా ఉంచుతుంది. పైన పేర్కొన్న అలవాట్లను క్రమంగా దూరం చేసుకుంటూ, ఒక క్రమబద్ధమైన నిద్ర సమయాన్ని (Sleep Schedule) పాటించడం ద్వారా మీరు మళ్ళీ ప్రశాంతమైన నిద్రను సొంతం చేసుకోవచ్చు. సంపూర్ణ ఆరోగ్యానికి ప్రశాంతమైన నిద్రే పునాది!