Food Storage Tips : మనం సాధారణంగా వంట నూనెను ఒకేసారి నెలల తరబడి నిల్వ చేసుకుంటూ, అది పూర్తిగా అయిపోయే వరకు వాడుతూ ఉంటాం. కానీ వంట నూనెను కొనుగోలు చేసిన తర్వాత దానిని సరిగ్గా నిల్వ చేయకపోతే, గాలిలోని ఆక్సిజన్, వంటగదిలోని వేడి , సూర్యరశ్మికి గురికావడం వల్ల అది చాలా త్వరగా పాడైపోతుందని మీకు తెలుసా? పాలు లేదా బ్రెడ్ లాగా నూనె తక్షణమే పాడైపోయినట్లు కనిపించదు. కానీ కాలక్రమేణా ఇది ‘ఆక్సీకరణం’ (Oxidation) అనే రసాయన చర్యకు గురవుతుంది. నూనె ఆక్సీకరణం చెందినప్పుడు దాని రంగు, వాసన , రుచి మారిపోతాయి. ఇలా పాడైపోయిన నూనెతో వంటలు చేయడం వల్ల ఆహారం రుచి పాడవడమే కాకుండా, మన ఆరోగ్యానికి కూడా తీవ్రమైన ముప్పు వాటిల్లుతుంది.
పాడైపోయిన నూనెతో ప్రమాదం..
పాడైపోయిన లేదా ఆక్సీకరణం చెందిన నూనెను నిరంతరం తీసుకోవడం వల్ల శరీరంలో ‘ఫ్రీ రాడికల్స్’ (Free Radicals) విపరీతంగా ఉత్పత్తి అవుతాయి. ఇవి శరీర కణాలను దెబ్బతీయడమే కాకుండా, రక్తనాళాలలో కొవ్వు గడ్డకట్టడానికి, తీవ్రమైన గుండె సమస్యలకు , దీర్ఘకాలిక రోగాలకు దారితీస్తాయి. ప్రతి నూనె రకానికి నిల్వ ఉండే కాలం (Shelf Life) వేర్వేరుగా ఉంటుంది. సాధారణంగా కెనోలా లేదా శుద్ధి చేసిన వెజిటబుల్ నూనె సీల్ చేసిన సీసాలో ఏడాది నుండి రెండేళ్లు ఉన్నప్పటికీ, సీల్ తీసిన తర్వాత 6 నుండి 12 నెలలలోపే వాడేయాలి. అలాగే ఎక్స్ట్రా వర్జిన్ ఆలివ్ నూనె సీల్ తెరిచిన 3 నుండి 6 నెలల్లోపు, నువ్వుల నూనె , అవకాడో నూనెలు 6 నెలల్లోపు వాడటం మంచిది. కొబ్బరి నూనె రెండేళ్ల వరకు నిల్వ ఉంటుంది. అయితే అవిసె గింజల (Flaxseed) నూనె సీల్ ఓపెన్ చేసిన తర్వాత కచ్చితంగా రిఫ్రిజిరేటర్లోనే ఉంచాలి, లేదంటే అది కొద్ది రోజుల్లోనే పాడవుతుంది.
మీరు వాడుతున్న నూనె పాడైందో లేదో తెలుసుకోవడానికి దానిని కొద్దిగా వాసన చూడటం, రుచి చూడటం ద్వారా సులభంగా గుర్తించవచ్చు. పాడైన నూనె సాధారణంగా పుల్లటి, కుళ్ళిన లేదా సబ్బు రుచిలాంటి వింతైన ఘాటుతో ఉంటుంది. అలాగే నూనె రంగు మారడం, మునుపటి కంటే చిక్కబడటం, సీసా అడుగున మలినాలు పేరుకుపోవడం వంటివి కూడా నూనె పాడవుతోందనడానికి సంకేతాలు. ఫుడ్ సేఫ్టీ అండ్ స్టాండర్డ్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (FSSAI) మార్గదర్శకాల ప్రకారం, వంట నూనెను పదేపదే వేడి చేయకూడదు. నూనెను మూడకంటే ఎక్కువ సార్లు మరిగించడం వల్ల అందులో ‘టోటల్ పోలార్ కాంపౌండ్స్’ (TPC) అనే హానికరమైన విష రసాయనాలు ఏర్పడతాయి. ఇవి 25 శాతానికి మించితే ఆ నూనె విషంతో సమానంగా మారుతుంది.
స్టోరేజ్ చేసే విధానం ముఖ్యం..
ఒకవేళ పూరీలు లేదా బజ్జీలు వేయించిన తర్వాత మిగిలిన నూనెను మళ్లీ వాడాల్సి వస్తే, అందులోని చిన్న ఆహార కణాలను తొలగించడానికి దానిని క్లాత్ లేదా జల్లెడతో శుభ్రంగా వడకట్టాలి. ఆ తర్వాత దానిని గాలి చొరబడని డబ్బాలో, చీకటిగా , చల్లగా ఉండే ప్రదేశంలో నిల్వ చేసి, 1 నుండి 2 రోజులలోపు ఒకే ఒక్కసారి మాత్రమే తిరిగి ఉపయోగించాలి. ఆహార శాస్త్ర అధ్యయనాల ప్రకారం, నూనె సీసాపై ఉండే ‘బెస్ట్ బిఫోర్’ తేదీ నూనె గరిష్ట నాణ్యతను మాత్రమే సూచిస్తుంది.. కానీ సీసా తెరిచిన తర్వాత నిల్వ చేసే విధానాన్ని బట్టి అది అంతకంటే ముందే పాడయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్ల నూనె బాటిల్ తెరిచిన తేదీని దానిపై రాసి ఉంచుకోవడం మంచిది. భారీ ఆఫర్లు ఉన్నాయని లీటర్ల కొద్దీ నూనెను కొని నెలల తరబడి వంటగదిలో ఉంచే కంటే, కుటుంబ అవసరానికి తగినంత తక్కువ పరిమాణంలో కొనుగోలు చేసి, త్వరగా వాడేయడమే మీ కుటుంబ ఆరోగ్యానికి అత్యంత సురక్షితమైన మార్గం.