మధ్యప్రాచ్యంలో అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు మరోసారి తీవ్రరూపం దాల్చాయి. కాల్పుల విరమణ ముగిసిన కొద్దిసేపటికే ఇరాన్ ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC) హార్ముజ్ జలసంధి గుండా ప్రయాణిస్తున్న వాణిజ్య నౌకలపై కాల్పులు జరిపినట్లు అమెరికా సైన్యం ప్రకటించింది. ఈ ఘటనతో ప్రపంచంలో అత్యంత కీలకమైన సముద్ర వాణిజ్య మార్గాల్లో ఒకటైన హార్ముజ్ జలసంధిలో పరిస్థితులు మరింత ఉద్రిక్తంగా మారాయి.
అమెరికా సైన్యం వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, ఇరాన్ ప్రయోగించిన ఒక క్రూయిజ్ క్షిపణిని, ఒక దాడి డ్రోన్ను తమ వైమానిక దళం గగనతలంలోనే విజయవంతంగా కూల్చివేసింది. సముద్ర రవాణా భద్రతను కాపాడేందుకు అవసరమైన చర్యలు తీసుకుంటున్నామని అమెరికా పేర్కొంది.
బందర్ అబ్బాస్, సిరిక్లో పేలుళ్లు
ఇదే సమయంలో దక్షిణ ఇరాన్లోని బందర్ అబ్బాస్, సిరిక్, ఖేష్మ్, జాస్క్ ప్రాంతాల్లో వరుస పేలుళ్లు సంభవించినట్లు ఇరాన్ ప్రభుత్వ టెలివిజన్ తెలిపింది. ఈ ప్రాంతాల్లో అమెరికా కొత్త విడత సైనిక దాడులు చేపట్టినట్లు యూఎస్ సెంట్రల్ కమాండ్ ధృవీకరించింది. హార్ముజ్ జలసంధిలో పౌర, వాణిజ్య నౌకలకు ముప్పుగా మారిన ఇరాన్ సైనిక సామర్థ్యాన్ని బలహీనపరచడమే ఈ ఆపరేషన్ ప్రధాన ఉద్దేశమని అమెరికా వెల్లడించింది.
హార్ముజ్ జలసంధిపై ఆధిపత్య పోరు
ప్రపంచ చమురు రవాణాలో కీలక పాత్ర పోషించే హార్ముజ్ జలసంధిపై నియంత్రణ విషయంలో అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య చాలా కాలంగా విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి. తాజా ఘటనలతో ఇరుదేశాల మధ్య పరస్పర ఆరోపణలు మరింత తీవ్రమయ్యాయి. సముద్ర రవాణాపై దాడులకు ఒకరే బాధ్యులంటూ అమెరికా, ఇరాన్ ఒకరిపై ఒకరు విమర్శలు గుప్పించుకుంటున్నాయి. దీంతో అంతర్జాతీయ వాణిజ్య నౌకాయానంపై ప్రభావం పడే అవకాశాలపై ప్రపంచ దేశాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.
ఒమన్ కీలక దౌత్య చర్య
తమ భూభాగంలో డ్రోన్ దాడులు జరిగినట్లు వచ్చిన నివేదికల నేపథ్యంలో ఒమన్ ప్రభుత్వం ఇరాన్ రాయబారిని పిలిపించి అధికారికంగా నిరసన తెలిపింది. మస్కట్లో ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రితో హార్ముజ్ జలసంధి భద్రతపై చర్చలు జరిగిన కొద్ది గంటలకే ఈ పరిణామం చోటుచేసుకోవడం గమనార్హం. ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, హార్ముజ్ జలసంధిలో నౌకాయాన భద్రత, రాకపోకల నిర్వహణపై చర్చలు జరిగినప్పటికీ ఎలాంటి ఒప్పందం కుదరలేదు. దీనికి అమెరికా ఒత్తిడే కారణమని టెహ్రాన్ ఆరోపించింది.
అమెరికాపై ఇరాన్ తీవ్ర ఆరోపణలు
ఇటీవల తమ భూభాగంపై జరిగిన అమెరికా సైనిక దాడులను ఇరాన్ తీవ్రంగా ఖండించింది. ఈ చర్యల వల్ల నెలల తరబడి కొనసాగిన దౌత్య ప్రయత్నాలు విఫలమయ్యాయని పేర్కొంది. హార్ముజ్ జలసంధిలో అభద్రతను పెంచుతూ అంతర్జాతీయ వాణిజ్య నౌకాయానానికి అంతరాయం కలిగిస్తోందని, ఈ కీలక సముద్ర మార్గం నిర్వహణలో జోక్యం చేసుకుంటోందని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ అమెరికాపై ఆరోపణలు చేసింది.
ప్రస్తుతం ఇరుదేశాల మధ్య పరిస్థితులు మరింత ఉద్రిక్తంగా మారడంతో, మధ్యప్రాచ్య ప్రాంతంలో భద్రతా పరిస్థితులపై అంతర్జాతీయ సమాజం ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తోంది. హార్ముజ్ జలసంధిలో కొనసాగుతున్న ఈ పరిణామాలు ప్రపంచ చమురు సరఫరా, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంపై ప్రభావం చూపే అవకాశముందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.