అమెరికాలో కాథలిక్ చర్చి చరిత్రలోనే అత్యంత భారీ సెటిల్మెంట్‌లలో ఒకటి వెలుగు చూసింది. మతాధికారులు, సిబ్బంది చేతిలో లైంగిక వేధింపులకు గురైనట్లు ఆరోపించిన సుమారు 1,300 మంది బాధితులతో న్యూయార్క్ కాథలిక్ ఆర్చ్‌డయాసిస్ 80 కోట్ల డాలర్ల (దాదాపు 800 మిలియన్ డాలర్లు) భారీ ఒప్పందానికి అంగీకరించింది. శనివారం (అక్టోబర్ 24) బాధితుల తరఫు న్యాయవాదులు ఈ చారిత్రక ఒప్పందాన్ని అధికారికంగా ప్రకటించారు. మతాధికారులకు పంపిన ఈ-మెయిల్‌లో ఆర్చ్‌డయాసిస్ ఆర్చ్‌బిషప్ రోనాల్డ్ హిక్స్ సైతం ఈ పరిణామాన్ని ధృవీకరించారు. ఒప్పందం కుదిరిందని, త్వరలోనే లాంఛనంగా సంతకాలు పూర్తికానున్నాయని తెలిపారు. నవంబర్ 6వ తేదీతో మొదలయ్యే వారంలో తుది పత్రాలపై సంతకాలు జరిగే అవకాశం ఉంది.
ఏళ్ల తరబడి సాగిన న్యాయ పోరాటం..
లైంగిక వేధింపుల ఆరోపణలపై గత ఏడేళ్లకు పైగా కొనసాగుతున్న న్యాయపోరాటానికి ఈ ఒప్పందంతో తెరపడింది. దశాబ్దాలుగా న్యాయం కోసం పోరాడుతున్న బాధితులు, వారి తరఫు న్యాయవాదులు ఈ ఒప్పందాన్ని బాధ్యతాయుతమైన, చారిత్రక విజయంగా అభివర్ణించారు. బాధితుల తరఫు వాదిస్తున్న ప్రముఖ న్యాయవాది జెఫ్ ఆండర్సన్ మాట్లాడుతూ.. న్యాయం కోసం సాగిన ఈ ప్రయాణంలో బాధితులు ప్రదర్శించిన ధైర్యం, పట్టుదల అసాధారణమని కొనియాడారు. ఈ ఒప్పందం ద్వారా చర్చిలో మరింత పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం వస్తాయని పేర్కొన్నారు. మరోవైపు, ఈ ఒప్పందం బాధితులు మానసిక క్షోభ నుంచి కోలుకుని, స్వస్థత దిశగా అడుగులు వేయడానికి దోహదపడుతుందని ఆర్చ్‌బిషప్ హిక్స్ ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.
నిందితుల పేర్ల బహిర్గతం.. అదనపు పరిహారానికి అవకాశం
ఈ భారీ ఆర్థిక సెటిల్మెంట్‌తో పాటు బాధితుల డిమాండ్ మేరకు చర్చి కొన్ని కీలక షరతులకు అంగీకరించింది. లైంగిక వేధింపులకు పాల్పడిన నిందితులకు సంబంధించిన పత్రాలను విడుదల చేయాలని ఒప్పందంలో పేర్కొన్నారు. ఆరోపణలు రుజువైన మతాధికారులు , సిబ్బంది పేర్లను ఆర్చ్‌డయాసిస్ బహిరంగంగా ప్రచురించాలని, తదుపరి విచారణలో నిరూపితమయ్యే పేర్లను ఎప్పటికప్పుడు అప్‌డేట్ చేయాలని నిర్ణయించారు. అంతేకాకుండా, చర్చికి చెందిన బీమా సంస్థలపై న్యాయపరమైన పోరాటం ద్వారా బాధితులు అదనపు పరిహారం పొందేందుకు ఈ ఒప్పందం వెసులుబాటు కల్పిస్తోంది. అదే సమయంలో ఆర్చ్‌డయాసిస్ దివాలా ప్రక్రియలోకి వెళ్లకుండా రక్షించుకోవడానికి కూడా ఇది తోడ్పడనుంది.
చట్టంలో మార్పులే కీలక మలుపు
అమెరికాలో పాత కాలపు లైంగిక వేధింపుల కేసులపై దర్యాప్తునకు మార్గం సుగమం చేస్తూ 2019లో న్యూయార్క్ ప్రభుత్వం ఒక ప్రత్యేక చట్టాన్ని తీసుకువచ్చింది. స్టాట్యూట్ ఆఫ్ లిమిటేషన్స్ (కాలపరిమితి) కారణంగా నిలిచిపోయిన లైంగిక వేధింపుల పౌర వ్యాజ్యాలను దాఖలు చేసే వెసులుబాటును ఈ చట్టం కల్పించింది. అంతేకాకుండా, తప్పు చేసిన వారిని కాపాడటానికి ప్రయత్నించిన సంస్థలపై కూడా కేసులు పెట్టేందుకు చట్టం తలుపులు తెరిచింది. ఏళ్ల క్రితం జరిగిన అన్యాయాలపై న్యాయపోరాటం చేసేందుకు ఈ తాత్కాలిక వెసులుబాటు లభించడంతో వేలాది మంది బాధితులు మత సంస్థలపై న్యాయపోరాటానికి దిగారు.
అమెరికా చర్చి చరిత్రలో రెండో అతిపెద్ద సెటిల్మెంట్
అమెరికాలో కాథలిక్ ఆర్చ్‌డయాసిస్‌తో కుదిరిన ఒప్పందాల్లో ఇది రెండో అతిపెద్దదిగా నిలిచింది. అంతకుముందు 2024లో లాస్ ఏంజెల్స్ ఆర్చ్‌డయాసిస్ సుమారు 1,000 మంది బాధితులకు 880 మిలియన్ డాలర్లు చెల్లించేందుకు అంగీకరించింది. అలాగే, గత జూన్ 2026లో శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో ఆర్చ్‌డయాసిస్ సైతం వందలాది కేసుల నేపథ్యంలో 395 మిలియన్ డాలర్ల సెటిల్మెంట్‌ను కుదుర్చుకుంది. గత కొద్ది సంవత్సరాలుగా లైంగిక వేధింపులు, సంస్థాగత వైఫల్యాలపై బాధితులు వరుసగా న్యాయపోరాటాలు చేస్తుండటంతో అమెరికా వ్యాప్తంగా కాథలిక్ చర్చిలు వేల కోట్ల రూపాయల సెటిల్మెంట్లు చెల్లించాల్సి వస్తోంది.