DJ Noise: వినాయకుడి పండుగలో ఈ భారీ శబ్దాలు ఎందుకు..? డీజే భక్తికి నేలకొరుగుతున్న ప్రాణాలు

DJ Noise: వినాయకుడి విగ్రహాన్ని ఊరేగింపుగా తీసుకెళ్తున్నాం. ముందూ వెనకా భక్తులు. చేతుల్లో కాషాయ జెండాలు. వినాయకుడి నామస్మరణ. పూజలు. డ్యాన్సులు. సంబరాలు. ఇవన్నీ చూస్తే పండుగ వాతావరణం కనిపిస్తుంది. కానీ ఆ శబ్దం మొదలైన తర్వాత ఇది భక్తి ఉత్సవమా.. లేక మనుషుల చెవులు, గుండెలు పరీక్షించే శబ్ద పోటీనా? అనే ప్రశ్న మాత్రం కలగక మానదు.

నిన్న జరిగిన రెండు విషాద ఘటనలు ఈ ప్రశ్నను మరింత గట్టిగా మన ముందుకు తీసుకొచ్చాయి. కర్నూలు రూరల్ మండలానికి చెందిన శివమ్మ వినాయక నిమజ్జన కార్యక్రమం సందర్భంగా అస్వస్థతకు గురై మృతి చెందిన ఘటన కలకలం రేపింది. మరోవైపు నంద్యాల జిల్లా డోన్ పట్టణానికి చెందిన గణేశ్ గౌడ్ కూడా వినాయక ఊరేగింపులో పాల్గొని ఇంటికి వెళ్లిన తర్వాత మృతి చెందినట్లు వార్తలు వచ్చాయి. ఈ రెండు మరణాలకు డీజే శబ్దమే నేరుగా కారణమని వైద్యపరంగా నిర్ధారణ కాలేదు. అలాంటి నిర్ధారణ లేకుండా ఆ రెండు ఘటనలను డీజేతో నేరుగా ముడిపెట్టడం కూడా సరికాదు. కానీ ఈ ఘటనలు మనం ఇంతకాలంగా పట్టించుకోకుండా వదిలేసిన ఒక పెద్ద సమస్యను మాత్రం మరోసారి బయటకు తీసుకొచ్చాయి. అది శబ్ద కాలుష్యం.

మనకు పండుగ అంటే ఆనందం. మన దేవుడి పండుగ అంటే ఇంకా ఎక్కువ ఆనందం. వినాయక చవితి అంటే వీధి మొత్తం ఒక్కటై జరుపుకునే వేడుక. అందులో సంగీతం ఉంటుంది. డ్యాన్స్ ఉంటుంది. ఊరేగింపు ఉంటుంది. యువత ఉత్సాహంగా పాల్గొంటారు. ఇందులో తప్పేమీ లేదు. సమస్య ఎప్పుడు మొదలవుతుందంటే మన ఆనందానికి ఒక హద్దు ఉండకపోయినప్పుడు. మనకు సరదాగా అనిపించే అదే శబ్దం పక్కనే ఉన్న వృద్ధుడికి నరకంలా అనిపించవచ్చు. మనకు పాటలా వినిపించే అదే బేస్ ఒక చిన్నపిల్లాడిని భయపెట్టవచ్చు. మనకు పండుగలా కనిపించే అదే డీజే మోత ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతున్న రోగికి తీవ్ర ఇబ్బందిగా మారవచ్చు.

అయినా మనం ఒక విచిత్రమైన పోటీకి దిగుతున్నాం. ఎవరి డీజే ఎక్కువ శబ్దం చేస్తుంది. ఎవరి స్పీకర్లు ఎక్కువ దూరం వినిపిస్తాయి. ఎవరి బేస్‌కు రోడ్డు కంపిస్తుంది. ఎవరి ఊరేగింపు ఎక్కువ హడావుడిగా ఉంటుంది. చివరికి భక్తి ఎంత ఉందో ఎవరికీ తెలియదు కానీ శబ్దం ఎంత ఉందో మాత్రం మొత్తం కాలనీకి తెలుస్తుంది. ఇది నిజంగా మన పండుగల సంస్కృతిలో భాగమా అనే ప్రశ్న మనం వేసుకోవాల్సిన సమయం వచ్చింది.

వినాయకుడి పూజలో శబ్దం ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే భక్తి అంత ఎక్కువగా ఉంటుందని ఎక్కడా లేదు. దేవుడిని చేరుకోవడానికి డీజే అవసరం లేదు. భక్తిని నిరూపించడానికి స్పీకర్ సౌండ్ పెంచాల్సిన అవసరం లేదు. మనం భక్తిని జరుపుకోవడానికి తీసుకొచ్చిన పండుగను ఒకరికొకరు ఇబ్బంది పెట్టే కార్యక్రమంగా మార్చుకుంటే చివరికి కోల్పోయేది పండుగ ఉద్దేశమే.

అసలు డెసిబల్స్ అనే మాట ఎందుకు పెట్టారు? మన చెవులు ఎంత శబ్దాన్ని ఎంతసేపు తట్టుకోగలవో శాస్త్రీయంగా అధ్యయనం చేసిన తర్వాతే శబ్దానికి ప్రమాణాలు పెట్టారు. మన దేశంలో ప్రాంతాన్ని బట్టి శబ్దానికి అనుమతించబడిన పరిమితులు ఉన్నాయి. నివాస ప్రాంతాల్లో పగటి సమయంలో 55 డెసిబల్స్, రాత్రి 45 డెసిబల్స్ అంబియంట్ నాయిస్ స్టాండర్డ్‌గా ఉంది. ఆసుపత్రులు, విద్యాసంస్థలు, కోర్టుల చుట్టూ ఉండే సైలెన్స్ జోన్లకు ఇంకా తక్కువ పరిమితులు ఉన్నాయి. అంటే శబ్దం విషయంలో కూడా మనకు నియమాలు ఉన్నాయి. పండుగ వచ్చింది కాబట్టి ఆ నియమాలన్నీ మరిచిపోవాలని ఎక్కడా లేదు.

అయితే మన ఊరేగింపుల్లో కనిపించేది ఏమిటి? మనుషుల మధ్యలో భారీ స్పీకర్లు. చెవులకు కొద్ది అడుగుల దూరంలోనే శబ్దం. గంటల తరబడి అదే మోత. మధ్యలో బేస్ ఒక్కసారిగా పెరగడం. దానికి తగ్గట్టు జనాలు మరింత ఉత్సాహంగా డ్యాన్స్ చేయడం. కొంతమందికి అది ఉత్సాహంగా అనిపించవచ్చు. కానీ అక్కడ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ అదే అనుభవం ఉండదు.

ఒక వృద్ధుడిని అడగండి. ఒక చిన్నపిల్లాడి తల్లిదండ్రులను అడగండి. ఆసుపత్రిలో ఉన్న రోగి కుటుంబాన్ని అడగండి. శబ్దానికి సెన్సిటివ్‌గా ఉండే వ్యక్తిని అడగండి. వాళ్లకు ఈ మోత పండుగ ఆనందం కాదు. వాళ్లకు అది తప్పించుకోలేని శబ్దం. ఎందుకంటే ఊరేగింపు వారి ఇంటి ముందుగా వెళ్తున్నప్పుడు వాళ్లకు మరో చోటుకు వెళ్లే అవకాశం కూడా ఉండకపోవచ్చు.

మరొక విషయం కూడా మనం అర్థం చేసుకోవాలి. ప్రతి గుండెపోటుకూ డీజే కారణం కాదు. ప్రతి ఆకస్మిక మరణానికీ శబ్దాన్నే కారణంగా చెప్పడం వైద్యపరంగా సరైనది కాదు. కానీ తీవ్రమైన శబ్దం, ఎక్కువసేపు ఉండే ఉత్సాహం, శారీరక శ్రమ, జనసమ్మర్థం, వేడి, ముందే ఉన్న ఆరోగ్య సమస్యలు ఇవన్నీ ఒకేసారి ఉన్నప్పుడు జాగ్రత్త మరింత అవసరం. అందుకే ఇలాంటి ఘటన జరిగిన ప్రతిసారీ అసలు కారణం ఏంటో వైద్యపరంగా తెలుసుకోవాలి. అదే సమయంలో ఇలాంటి ప్రమాదాలకు దారితీసే వాతావరణాన్ని తగ్గించడానికి కూడా చర్యలు తీసుకోవాలి.

పండుగ నిర్వాహకుల బాధ్యత ఇక్కడే మొదలవుతుంది. ఊరేగింపుకు జనాన్ని తీసుకురావడం మాత్రమే నిర్వాహకుల పని కాదు. ఆ జనాల్లో వృద్ధులు ఉన్నారా, పిల్లలు ఉన్నారా, అనారోగ్యంతో ఉన్నవాళ్లు ఉన్నారా, అత్యవసర పరిస్థితి వస్తే అంబులెన్స్ వెళ్లే దారి ఉందా, శబ్దం ఎంత ఉంది, సమయ పరిమితులు పాటిస్తున్నారా అనే విషయాలు కూడా చూడాలి. డీజే ఆపమంటే పండుగ ఆగిపోదు. శబ్దాన్ని తగ్గిస్తే భక్తి తగ్గిపోదు.

మన పండుగలు మన సంస్కృతికి ప్రతిబింబం. అందుకే ఆ సంస్కృతిలో ఆనందంతో పాటు బాధ్యత కూడా కనిపించాలి. మన ఇంట్లో దేవుడి పండుగ జరుపుకుంటూ పక్కింట్లో ఉన్న వృద్ధుడి బాధను పట్టించుకోకపోతే మనం ఏ సంస్కృతిని కాపాడుతున్నాం? మన దేవుడి ఊరేగింపులో చిన్నపిల్లలు చెవులు మూసుకుంటుంటే మనం ఏ ఆనందాన్ని జరుపుకుంటున్నాం? మన భక్తి ఇంకొకరి ప్రశాంతతను పూర్తిగా దోచుకుంటే ఆ భక్తిలో మనిషికి స్థానం ఎక్కడుంది?

వినాయకుడు అంటే విఘ్నాలను తొలగించే దేవుడు అని మనం నమ్ముతాం. మరి ఆయన పేరుతో మనమే కొత్త విఘ్నాలను ఎందుకు సృష్టించాలి? మన పండుగ వల్ల ఇంకొకరి ఇంట్లో భయం మొదలైతే అది ఆలోచించాల్సిన విషయం. మన సంబరాల వల్ల ఒక రోగి ఇబ్బంది పడితే అది ఆపాల్సిన విషయం. మన ఆనందం ఇంకొకరి ఆరోగ్యంపై భారం కాకుండా చూసుకోవడం కూడా పండుగలో భాగమే.

డీజే ఉండకూడదని చెప్పడం సమస్యకు పరిష్కారం కాదు. పండుగలను ఆపేయాలని చెప్పడం కూడా అవసరం లేదు. కానీ డీజే ఉంటే శబ్దానికి హద్దు ఉండాలి. ఊరేగింపు ఉంటే బాధ్యత ఉండాలి. భక్తి ఉంటే పక్కవారి గురించి ఆలోచన ఉండాలి. సంబరం ఉంటే సంయమనం కూడా ఉండాలి.

ఎందుకంటే వినాయకుడి పండుగలో మనం చివరికి ఏం నేర్చుకోవాలి? మనకు నచ్చినదంతా చేయడం కాదు. మన ఆనందం మధ్యలో కూడా ఎదుటి మనిషిని గుర్తుపెట్టుకోవడం. అదే నిజమైన సామాజిక బాధ్యత.

వినాయకుడికి డీజే మోత అవసరం లేదు. మన భక్తికి నిరూపణగా చెవులు పగిలే శబ్దం అవసరం లేదు. మన సంబరాలు ఎంత గట్టిగా వినిపించాయన్నది గుర్తుండాల్సిన అవసరం లేదు. అవి ఎంతమందికి ఆనందాన్ని ఇచ్చాయన్నదే గుర్తుండాలి. పండుగ ముగిసిన తర్వాత వీధిలో మిగిలేది చెత్త కాకుండా జ్ఞాపకం ఉండాలి. చెవుల్లో మోత కాకుండా భక్తి మిగలాలి. ఎవరి గుండెల్లో భయం కాకుండా ఆనందం మిగలాలి. అదే నిజంగా మన సంస్కృతిని గౌరవించినట్టు.