World Alzheimer’s Day: మెదడు మెల్లగా తన జ్ఞాపకాలను కోల్పోతోందా?

World Alzheimer’s Day: ఇంట్లో నాన్నగారు రోజూ ఒకే ప్రశ్న అడుగుతున్నారు. అమ్మ ఒక వస్తువు ఎక్కడ పెట్టిందో గుర్తు చేసుకోవడానికి చాలా సేపు వెతుకుతోంది. నిన్న కలిసిన వ్యక్తి పేరు ఇవాళ గుర్తుకు రావడం లేదు. వయసు పెరిగేకొద్దీ ఇలాంటివి సహజమే అనుకుంటాం. కానీ కొన్ని సందర్భాల్లో ఇవి వయసు ప్రభావం మాత్రమే కాకుండా మెదడులో జరుగుతున్న ఒక తీవ్రమైన మార్పుకు సంకేతాలు కావచ్చు. అదే అల్జీమర్స్ వ్యాధి.

ఈ సమస్యపై ప్రపంచం మొత్తం దృష్టి పెట్టేందుకు ప్రతి ఏడాది సెప్టెంబర్ 21న వరల్డ్ అల్జీమర్స్ డే నిర్వహిస్తారు. 1994లో అల్జీమర్స్ డిసిజ్‌ ఇంటర్నెషనల్‌ ఈ రోజును ప్రారంభించింది. అప్పట్లో డిమెన్షియా గురించి సమాజంలో అవగాహన చాలా తక్కువగా ఉండేది. వ్యాధితో బాధపడుతున్నవారితో పాటు వారి కుటుంబాలు కూడా ఎన్నో విషయాలను బయటకు చెప్పుకోకుండా ఎదుర్కొనేవి. అందుకే అల్జీమర్స్ గురించి మాట్లాడటం, అపోహలను తొలగించడం, ముందుగానే గుర్తించడం ఈ రోజు ప్రధాన ఉద్దేశంగా మారింది.

అల్జీమర్స్ అంటే ఏమిటి?

మన మెదడును ఒక భారీ జ్ఞాపకాల గ్రంథాలయంలా ఊహించుకోవచ్చు. మన చిన్ననాటి జ్ఞాపకాలు, కుటుంబ సభ్యుల పేర్లు, మనం ఎక్కడ ఉంటామో, ఎలా మాట్లాడాలో.. ఇలా ప్రతి విషయం అక్కడే నిల్వ ఉంటుంది. అల్జీమర్స్ వచ్చినప్పుడు ఆ వ్యవస్థ క్రమంగా దెబ్బతింటుంది. మొదట చిన్న విషయాలు మర్చిపోవడం మొదలవుతుంది. ఆ తర్వాత కొత్త విషయాలను గుర్తుపెట్టుకోవడం, సరైన మాట కోసం వెతకడం, నిర్ణయాలు తీసుకోవడం, రోజువారీ పనులు చేసుకోవడం కూడా కష్టంగా మారవచ్చు.

ఇక్కడ మరో విషయం తెలుసుకోవాలి. డిమెన్షియా, అల్జీమర్స్ రెండూ ఒకటే కాదు. డిమెన్షియా అనేది జ్ఞాపకశక్తి, ఆలోచన, ప్రవర్తన వంటి మెదడు పనితీరులో తీవ్రమైన క్షీణతకు ఉపయోగించే విస్తృత పదం. అల్జీమర్స్ మాత్రం డిమెన్షియాకు అత్యంత సాధారణ కారణం. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకారం ప్రపంచవ్యాప్తంగా డిమెన్షియా ఉన్నవారిలో సుమారు 60 నుంచి 70 శాతం కేసులకు అల్జీమర్స్ కారణం కావచ్చు. 2021 నాటికి ప్రపంచంలో సుమారు 5.7 కోట్ల మంది డిమెన్షియాతో జీవిస్తున్నారని, ప్రతి ఏడాది దాదాపు కోటి కొత్త కేసులు వస్తున్నాయని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ చెబుతోంది.

ఇప్పుడు మన దేశాన్ని చూస్తే పరిస్థితి మరింత ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. భారతదేశంలో 60 ఏళ్లు పైబడిన వారిపై జరిగిన జాతీయ అధ్యయనం ప్రకారం ఈ వయసు వారిలో సుమారు 7.4 శాతం మందికి డిమెన్షియా ఉన్నట్లు అంచనా. అంటే 60 ఏళ్లు దాటిన భారతీయుల్లో దాదాపు 88 లక్షల మంది ఈ సమస్యతో జీవిస్తున్నట్లు అధ్యయనం అంచనా వేసింది. వయసు పెరిగే కొద్దీ ఈ సంఖ్య కూడా గణనీయంగా పెరుగుతోంది. 60 నుంచి 64 ఏళ్ల మధ్య ఉన్నవారిలో డిమెన్షియా ప్రాబల్యం సుమారు 2.9 శాతం ఉండగా, 85 ఏళ్లు పైబడిన వారిలో అది 25 శాతానికి పైగా ఉంది.

అయితే ఇక్కడ గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయం ఒక్కటే. వయసు పెరగడం వల్ల అప్పుడప్పుడు మర్చిపోవడం సాధారణం కావచ్చు. కానీ జ్ఞాపకశక్తి సమస్యలు పదేపదే రావడం, రోజువారీ పనులకు ఇబ్బంది కలిగించడం, కుటుంబ సభ్యులను లేదా తెలిసిన ప్రదేశాలను గుర్తించడంలో సమస్యలు రావడం వంటి మార్పులను మాత్రం వృద్ధాప్యంలో సహజమైనవిగా కొట్టిపారేయకూడదు.