దేశవ్యాప్తంగా ఫుడ్ డెలివరీ, క్యాబ్ సర్వీసులు, ఈ-కామర్స్ వంటి డిజిటల్ ప్లాట్ఫారమ్లలో పనిచేస్తున్న లక్షలాది మంది గిగ్ వర్కర్లకు కేంద్ర ప్రభుత్వం శుభవార్త చెప్పే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. ఎంప్లాయీస్ స్టేట్ ఇన్సూరెన్స్ కార్పొరేషన్ (ESIC) పరిధిని గిగ్, ప్లాట్ఫారమ్ కార్మికులకు కూడా విస్తరించే ప్రతిపాదనపై ప్రభుత్వం కసరత్తు చేస్తోంది. ఈ ప్రతిపాదన అమల్లోకి వస్తే, ఫుడ్ డెలివరీ పార్ట్నర్లు, క్యాబ్ డ్రైవర్లు, ఈ-కామర్స్ డెలివరీ సిబ్బంది, ఫ్రీలాన్సర్లు సహా లక్షలాది మంది కార్మికులు ఆరోగ్య బీమా, ప్రమాద బీమా వంటి సామాజిక భద్రతా ప్రయోజనాలను పొందే అవకాశం ఉంది.
ESIC పథకం ద్వారా ఎలాంటి ప్రయోజనాలు?
ప్రస్తుతం ESIC పరిధిలో ఉన్న ఉద్యోగులు పొందుతున్న అనేక ప్రయోజనాలను గిగ్ వర్కర్లకూ అందించాలనే లక్ష్యంతో ఈ ప్రణాళిక రూపొందుతోంది.
ఈ పథకం కింద లభించే అవకాశమున్న ప్రయోజనాలు:
నాణ్యమైన వైద్య సేవలు
ఆరోగ్య బీమా
ప్రమాద బీమా (Accident Cover)
ప్రసూతి ప్రయోజనాలు
సామాజిక భద్రతా రక్షణ
అవసరమైన ఇతర సంక్షేమ పథకాల ప్రయోజనాలు. దీంతో స్థిర ఉద్యోగం లేని గిగ్ వర్కర్లకు కూడా భద్రత కల్పించే దిశగా ప్రభుత్వం ముందడుగు వేస్తోంది.
ఇ-శ్రమ్ పోర్టల్ ద్వారా నమోదు
ఈ పథకాన్ని సమర్థవంతంగా అమలు చేసేందుకు గిగ్ వర్కర్ల వివరాలను సేకరించి ఒక సమగ్ర డేటాబేస్ రూపొందించనున్నారు. ఇందుకోసం ఇ-శ్రమ్ (e-Shram) పోర్టల్ ని ఉపయోగించే అవకాశం ఉంది. ఇ-శ్రమ్లో నమోదైన కార్మికుల వివరాల ఆధారంగా అర్హులను గుర్తించి, ప్రభుత్వ ప్రయోజనాలను నేరుగా అందించే విధానాన్ని రూపొందించాలని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
కంపెనీలు- ప్రభుత్వం కలిసి అమలు
ఈ పథకం అమలులో కేంద్ర ప్రభుత్వం, ESIC, అలాగే వివిధ డిజిటల్ ప్లాట్ఫారమ్ కంపెనీలు కలిసి పనిచేయనున్నాయి. ఫుడ్ డెలివరీ, క్యాబ్ అగ్రిగేటర్లు, ఈ-కామర్స్ సంస్థలు తమ ఉద్యోగుల వివరాలను అందించడంతో పాటు, ప్రభుత్వ డేటాబేస్తో సమన్వయం చేసి అర్హులైన వారికి ప్రయోజనాలు చేరేలా వ్యవస్థ రూపొందించనున్నారు.
వేగంగా పెరుగుతున్న గిగ్ ఎకానమీ
భారతదేశంలో గిగ్ ఎకానమీ వేగంగా విస్తరిస్తోంది. ఫుడ్ డెలివరీ, ఈ-కామర్స్, క్యాబ్ సేవలు, ఆన్లైన్ సేవల విస్తరణతో లక్షలాది మంది ఈ రంగంలో ఉపాధి పొందుతున్నారు. అంచనాల ప్రకారం ప్రస్తుతం దేశంలో సుమారు 10 మిలియన్ల (1 కోటి) గిగ్, ప్లాట్ఫారమ్ వర్కర్లు ఉన్నారు. రాబోయే సంవత్సరాల్లో ఈ సంఖ్య 25 మిలియన్ల (2.5 కోట్లు) వరకు పెరిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
ఇంకా పరిష్కరించాల్సిన అంశాలు
అయితే ఈ పథకాన్ని అమలు చేయడానికి ముందు కొన్ని కీలక అంశాలపై ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంది. వాటిలో:
అర్హులైన గిగ్ వర్కర్లను ఎలా గుర్తించాలి?
పథకానికి అవసరమైన నిధులను ఎలా సమకూర్చాలి?
ఒకటి కంటే ఎక్కువ ప్లాట్ఫారమ్లలో పనిచేసే వారికి ప్రయోజనాలు ఎలా అందించాలి?
కంపెనీలు, ప్రభుత్వం చెల్లించే వాటా ఎలా ఉండాలి? వంటి అంశాలపై ఇంకా చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి.
గిగ్ వర్కర్లకు ఊరటనిచ్చే నిర్ణయం
ఈ ప్రతిపాదన అమల్లోకి వస్తే, ఇప్పటివరకు సామాజిక భద్రతకు దూరంగా ఉన్న లక్షలాది మంది గిగ్ వర్కర్లకు ఆరోగ్య రక్షణ, బీమా, ఇతర సంక్షేమ ప్రయోజనాలు అందే అవకాశం ఉంటుంది. డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్న ఈ వర్గానికి ఇది ఒక ముఖ్యమైన సంక్షేమ చర్యగా నిలిచే అవకాశముంది.