National Education Day 2026: బట్టీ పద్ధతులకు చెక్.. ఏఐ యుగంలో ‘క్రిటికల్ థింకింగ్’

స్వతంత్ర భారత తొలి విద్యాశాఖ మంత్రి, భారతరత్న మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ జయంతిని పురస్కరించుకుని ప్రతి ఏటా నవంబర్ 11న దేశవ్యాప్తంగా ‘నేషనల్ ఎడ్యుకేషన్ డే’ జరుపుకుంటాం. విద్యా వ్యవస్థలో విప్లవాత్మక మార్పులకు ఆనాడు ఆయన నాంది పలికారు. అయితే, మారుతున్న కాలంతో పాటు విద్యాబోధన తీరుతెన్నులు కూడా వేగంగా రూపాంతరం చెందుతున్నాయి. ఈ ఏటా విద్యా దినోత్సవం సందర్భంగా మన విద్యా వ్యవస్థను ఉద్దేశించి చర్చించాల్సిన అత్యంత కీలకమైన అంశం “ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (ఏఐ) యుగంలో మన చదువుల శైలి ఎటువైపు పయనిస్తోంది?” అనేదే.

మార్కుల వేట నుంచి ఆలోచనా శైలి వైపు

ఒకప్పుడు తరగతి గదిలో ఉపాధ్యాయుడు చెప్పిన పాఠాలను గుర్తుపెట్టుకుని, పరీక్షల్లో యథాతథంగా రాసి ఎక్కువ మార్కులు సాధించడమే ఉత్తమ విద్యకు సంకేతంగా భావించేవారు. కానీ, నేడు ఏఐ టూల్స్ అందుబాటులోకి వచ్చాక సమాచారం సేకరించడం అతి సులువైన పనిగా మారింది. ఈ నేపథ్యంలో కేవలం జ్ఞాపకశక్తిపై ఆధారపడే ‘బట్టీ పద్ధతి’కి కాలం చెల్లింది. ఇప్పుడు విద్యార్థులకు కావలసింది కేవలం సమాచారం మాత్రమే కాదు, దాన్ని ఎలా విశ్లేషించాలి, అందులో నిజానిజాలు ఏమిటి అని తెలుసుకునే ‘క్రిటికల్ థింకింగ్’ (విమర్శనాత్మక ఆలోచనా శక్తి). ప్రశ్నించే తత్వాన్ని పెంచడమే నేటి ఆధునిక విద్య అసలైన లక్ష్యంగా మారింది.

తరగతి గదిలో ఏఐ: సవాలు కాదు.. ఒక గొప్ప అవకాశం

ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ రాకతో విద్యార్థులు సోమరిపోతులుగా మారిపోతారనే ఆందోళన చాలామందిలో ఉంది. కానీ ఏఐ అనేది విద్యకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు, అదొక శక్తివంతమైన సాధనమని విద్యావేత్తలు స్పష్టం చేస్తున్నారు. ప్రతి పిల్లాడి అభ్యాసన వేగం ఒక్కోలా ఉంటుంది. ఏఐ ఆధారిత ప్లాట్‌ఫామ్‌లు విద్యార్థుల బలహీనతలను పసిగట్టి, వారికి ప్రత్యేకంగా అర్థమయ్యే రీతిలో బోధించే ‘పర్సనలైజ్డ్ లెర్నింగ్’ను సాధ్యం చేస్తున్నాయి. క్లాస్‌రూమ్‌లలో ఉపాధ్యాయులు కేవలం పాఠాలు చెప్పేవారిగా కాకుండా, పిల్లల్లో నైతిక విలువలు , సృజనాత్మకతను పెంపొందించే మార్గదర్శకులుగా మారుతున్నారు.

బోధనలో మార్పు రావాలి.. భావి భారత నిర్మాణానికి బాటలు పడాలి

మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ కలలు కనిన స్వతంత్ర, ఆధునిక భారత నిర్మాణానికి నాణ్యమైన విద్యే పునాది. కేవలం డిగ్రీ పట్టాలు అందించడమే కాకుండా, విద్యార్థులను భావోద్వేగ స్థిరత్వం, సామాజిక బాధ్యత , డిజిటల్ స్కిల్స్ ఉన్న పౌరులుగా తీర్చిదిద్దాల్సిన అవసరం ఉంది. నూతన విద్యా విధానం కూడా ప్రాక్టికల్ నాలెడ్జ్ , స్కిల్ డెవలప్‌మెంట్‌కు ప్రాధాన్యత ఇస్తోంది. సాంకేతికతను సద్వినియోగం చేసుకుంటూనే, మానవీయ విలువలు, సృజనాత్మకతను కాపాడుకున్నప్పుడే మన విద్యా వ్యవస్థ ప్రపంచస్థాయిలో శ్రేష్ఠమైనదిగా నిలుస్తుంది.