‘గరుడ పురాణం’ అనగానే మనలో చాలా మందికి వెంటనే గుర్తువచ్చేది మృత్యువు, పాపపుణ్యాలు, యమలోకం, ఆత్మలు పడే నానా కష్టాల గురించే.. అయితే.. చనిపోయిన తర్వాత మనిషి ఏ లోకానికి వెళ్తాడు, ఎలాంటి శిక్షలు అనుభవిస్తాడు అనే భయపెట్టే దృశ్యాలే కళ్ల ముందు మెదులుతుంటాయి. కానీ, గరుడ పురాణం అంటే కేవలం అంత్యక్రియలు లేదా మరణానంతర విషయాల గురించి మాత్రమే చెప్పే గ్రంథం కాదన్న విషయం చాలా మందికి తెలియదు. ఇది ఒక మనిషి గర్భంలో పడిన క్షణం నుంచి మొదలుకుని, జీవితాంతం పాటించాల్సిన ధర్మం, సంస్కారాలు, ఆచారాల గురించి తెలిపే ఒక మహా విశ్వకోశం.
నిజానికి గరుడ పురాణంలో ఏముంది?
మన జీవితంలో అనుసరించాల్సిన ధర్మాలు, ఆచారాలు, పూజా పద్ధతులు, దానాలు, జ్యోతిష్య శాస్త్రం, వైద్యం, నీతి శాస్త్రం , మోక్ష మార్గం వరకు ఎన్నో విషయాలు గరుడ పురాణంలో వివరంగా ప్రస్తావించబడ్డాయి. నేటి తరానికి అసలు తెలియని, క్రమంగా మరుగైపోతున్న 16 సంస్కారాల గురించి ఈ గ్రంథం అద్భుతంగా చెబుతోంది. అయితే, మరణ సమయంలో చదివే ‘మృత్యు కલ્પ’ అనేది గరుడ పురాణంలో కేవలం ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే. ఇందులో మొత్తం 250కి పైగా అధ్యాయాలు ఉండగా.. మనం సాధారణంగా చదివే 16 అధ్యాయాల పుస్తకం కేవలం మరణం, యమ మార్గం, అంత్యక్రియలకు సంబంధించిన ఒక సంక్షిప్త భాగం మాత్రమే.
గర్భం నుంచి మరణం వరకు.. షోడశ సంస్కారాల విశేషాలు
గర్భధారణ దశ: గరుడ పురాణంలోని ‘ఆచార ఖండం’లో మనిషి పుట్టుక నుంచి మరణం వరకు జరిగే అనేక సంస్కారాల గురించి ప్రస్తావించారు. గర్భాధాన్, పుంసవన్, సీమంతోన్నయనం వంటి సంస్కారాల ద్వారా తల్లి గర్భంలో పిండం రూపుదిద్దుకునే దశలోనే జీవితాన్ని ఎంత పవిత్రంగా మలచవచ్చో వివరించారు.
బాల్య దశ: బిడ్డ పుట్టిన తర్వాత చేసే నామకరణం, బిడ్డను తొలిసారి ఇంటి బయటకు తీసుకువచ్చే ‘నిష్క్రమణ’, అన్నప్రాశన, పుట్టువెంట్రుకలు తీసే ‘చూడాకర్మ’ వంటి సంస్కారాలు ఉన్నాయి. ఈ సంస్కారాలన్నింటి వెనుక కేవలం మతపరమైన ఆచారాలే కాకుండా, ఒక దశ నుంచి మరో దశలోకి అడుగుపెట్టేటప్పుడు పాటించాల్సిన ఆరోగ్య, సామాజిక విలువులు దాగి ఉన్నాయి.
భయపెట్టడం కాదు.. సత్ప్రవర్తనను నేర్పడమే దీని అసలు ఉద్దేశం
గరుడ పురాణాన్ని కేవలం చావు గురించి చెప్పే భయపెట్టే గ్రంథంగా భావించడం దాని నిజమైన రూపాన్ని కుదించడమే అవుతుంది. మరణం, ఆ తర్వాత ప్రయాణం అనేది ఇందులో ఒక భాగమే అయినప్పటికీ, దాని ప్రధాన ఉద్దేశం మనుషులలో భయాన్ని సృష్టించడం కాదు. ఎవరి కర్మల ఫలితం ఎలా ఉంటుందో తెలియజేస్తూ, మనిషిని సన్మార్గంలో నడిపించడమే దీని ముఖ్య ఉద్దేశం. బతికి ఉన్నంత కాలం ధర్మం, సదాచారం, దానం, సేవా భావం, బాధ్యతలతో జీవించాలని ఈ గ్రంథం పదే పదే బోధిస్తుంది.
నేడు చాలా మందికి కనీసం మన సంప్రదాయంలోని 16 సంస్కారాల పేర్లు కూడా తెలియని పరిస్థితి ఉంది. మనిషి జీవితం పుట్టుక నుంచి చావు వరకు ఒక పవిత్రమైన ప్రయాణం. చావు అనేది ఆ ప్రయాణానికి ముగింపు కావచ్చు, కానీ సంస్కారాలే ఆ జీవితానికి సరైన దిశను నిర్దేశిస్తాయి. కాబట్టి, గరుడ పురాణాన్ని కేవలం భయపెట్టే పుస్తమంగా చూడకుండా, మానవ జీవితాన్ని అందంగా తీర్చిదిద్దే ఒక గొప్ప మార్గదర్శినిగా భావించాలి.