Transgender Rights Law : భారతదేశంలో ట్రాన్స్జెండర్ల హక్కుల పరిరక్షణ కోసం ఉద్దేశించిన చట్టంలో తీసుకురాబోతున్న నూతన సవరణలు ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా చర్చకు దారితీశాయి. ముఖ్యంగా 2014లో సుప్రీం కోర్టు ‘నల్సా’ (NALSA) తీర్పు ద్వారా అందించిన చారిత్రాత్మక హక్కులను ఈ కొత్త సవరణలు కాలరాస్తున్నాయనే విమర్శలు బలంగా వినిపిస్తున్నాయి. ఆ తీర్పు ప్రకారం, ప్రతి వ్యక్తికి తన లింగ గుర్తింపును (Gender Identity) స్వయంగా నిర్ణయించుకునే స్వేచ్ఛ ఉంది. ఇది రాజ్యాంగం కల్పించిన ప్రాథమిక హక్కు అని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. అయితే, ప్రస్తుతం ప్రతిపాదించిన 2026 సవరణ బిల్లు ఈ స్వయం గుర్తింపు హక్కును బలహీనపరిచేలా ఉందని మానవ హక్కుల కార్యకర్తలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ఈ కొత్త సవరణ బిల్లులో ప్రధానంగా చర్చనీయాంశమైన అంశం ‘లింగ గుర్తింపు ప్రక్రియ’. గతంలో 2019 చట్టం ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి అఫిడవిట్ సమర్పించడం ద్వారా తన లింగ గుర్తింపును నమోదు చేసుకునే వీలుండేది. కానీ కొత్త ప్రతిపాదనల ప్రకారం, ఇకపై గుర్తింపు సర్టిఫికేట్ పొందాలంటే కఠినమైన వైద్య పరీక్షలు తప్పనిసరి. మెడికల్ బోర్డు పరిశీలన, వారి సిఫారసులు , జిల్లా అధికారుల అనుమతి వంటి అనేక దశలు దాటితేనే గుర్తింపు లభిస్తుంది. ఈ విధానం వల్ల ట్రాన్స్మెన్, ట్రాన్స్ విమెన్ , నాన్-బైనరీ వ్యక్తులు వంటి అనేక లింగ వైవిధ్యం కలిగిన గ్రూపులు చట్టపరమైన గుర్తింపును కోల్పోయే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. కేవలం కొన్ని సంప్రదాయ గుర్తింపులకే ఈ చట్టం పరిమితం కావడం వల్ల చాలామంది సామాజికంగా, చట్టపరంగా అదృశ్యమయ్యే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.
కేవలం గుర్తింపు ప్రక్రియే కాకుండా, ఈ బిల్లులోని కొన్ని శిక్షా నిబంధనలు కూడా వివాదాలకు కారణమవుతున్నాయి. అక్రమ రవాణాను అడ్డుకోవడానికి కఠిన చట్టాలు అవసరమే అయినప్పటికీ, ఈ బిల్లులోని పదజాలం చాలా విస్తృతంగా ఉండటం వల్ల ట్రాన్స్జెండర్లకు ఆశ్రయం కల్పించే కమ్యూనిటీ నెట్వర్క్లు , సహాయక వ్యవస్థలు అనవసరంగా ఇబ్బందుల్లో పడే అవకాశం ఉంది. సుప్రీం కోర్టు ఇప్పటికే లింగ గుర్తింపును మౌలిక హక్కుగా గుర్తించిన నేపథ్యంలో, ఈ చట్టం భవిష్యత్తులో న్యాయపరమైన సవాళ్లను ఎదుర్కోవాల్సి రావచ్చు. మొత్తానికి, ఈ వివాదం కేవలం ఒక చట్ట సవరణకు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ , రాజ్యాంగబద్ధమైన హక్కుల చుట్టూ తిరుగుతోంది.