Salman Nadwi D*eath: ప్రముఖ ఇస్లామిక్ పండితుడు, అయోధ్య రామజన్మభూమి–బాబ్రీ మసీదు వివాదానికి చర్చల ద్వారా పరిష్కారం కనుగొనాలని బహిరంగంగా మద్దతు తెలిపిన మౌలానా సల్మాన్ హుసైనీ నద్వీ (72) లక్నోలో కన్నుమూశారు. దేశంలో మత సామరస్యాన్ని పెంపొందించేందుకు ఆయన చేసిన కృషి విశేషంగా గుర్తింపు పొందింది.
అయోధ్య వివాదంలో చర్చలకే ప్రాధాన్యం
అయోధ్య వివాదం కోర్టుల ద్వారా కాకుండా హిందూ, ముస్లిం వర్గాల మధ్య పరస్పర చర్చలతో పరిష్కారం కావాలని నద్వీ ఎప్పటి నుంచో అభిప్రాయపడ్డారు. 2018లో ఆధ్యాత్మిక గురువు శ్రీ శ్రీ రవిశంకర్తో కలిసి పలు దఫాలు చర్చలు జరిపి కోర్టు వెలుపల సామరస్యపూర్వక పరిష్కారం కోసం ప్రయత్నించారు.
రామమందిరానికి మద్దతు.. మసీదుకు ప్రత్యామ్నాయ స్థలం ప్రతిపాదన
శాంతి, సామరస్యం కోసం అవసరమైతే మసీదును మరో ప్రాంతానికి తరలించడం ఇస్లాం అనుమతిస్తుందని నద్వీ పేర్కొన్నారు. వివాదాస్పద స్థలంలో రామమందిరం నిర్మించి, మసీదును ప్రత్యామ్నాయ స్థలంలో నిర్మించాలని ఆయన సూచించారు. ఈ ప్రతిపాదన దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారగా, కొందరు స్వాగతించగా మరికొందరు తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు.
ఏఐఎంపీఎల్బీతో విభేదాలు
నద్వీ అభిప్రాయాలను అఖిల భారత ముస్లిం పర్సనల్ లా బోర్డు (AIMPLB) అధికారిక వైఖరిగా గుర్తించలేదు. అవి ఆయన వ్యక్తిగత అభిప్రాయాలని స్పష్టం చేస్తూ బోర్డు దూరం పెట్టింది. అనంతరం ఈ విభేదాల కారణంగా నద్వీ బోర్డును వీడారు.
ప్రముఖ ఇస్లామిక్ పండితుడిగా గుర్తింపు
ప్రఖ్యాత నద్వీ కుటుంబానికి చెందిన సల్మాన్ హుసైనీ నద్వీ, లక్నోలోని దారుల్ ఉలూమ్ నద్వతుల్ ఉలమాతో అనుబంధంగా ఉన్నారు. ఇస్లామిక్ ధర్మశాస్త్రం, అంతర్మత సంభాషణలు, సమకాలీన సామాజిక అంశాలపై ఆయన ఎన్నో ఉపన్యాసాలు ఇచ్చారు. శాంతియుత సహజీవనం, మత సామరస్యం, పరస్పర గౌరవాన్ని ఆయన ఎల్లప్పుడూ ప్రోత్సహించారు.
2019 సుప్రీంకోర్టు తీర్పుతో ముగిసిన వివాదం
అయోధ్య వివాదం చివరకు 2019 నవంబర్లో సుప్రీంకోర్టు చారిత్రాత్మక తీర్పుతో ముగిసింది. రామమందిర నిర్మాణానికి మార్గం సుగమం చేస్తూ, మసీదు నిర్మాణానికి ప్రత్యామ్నాయంగా ఐదు ఎకరాల భూమిని కేటాయించాలని కోర్టు ఆదేశించింది.