అమెరికా అంతరిక్ష సంస్థ నాసా ఏప్రిల్ 1, బుధవారం నాడు ఆర్టెమిస్-II ప్రయోగాన్ని విజయవంతంగా ప్రారంభించింది. అపోలో 17 తర్వాత చంద్రుని చుట్టూ మానవ సహితంగా వెళ్లిన తొలి యాత్ర ఇదే. ఫ్లోరిడాలోని కెన్నెడీ స్పేస్ సెంటర్ లాంచ్ కాంప్లెక్స్ 39B నుండి స్పేస్ లాంచ్ సిస్టమ్ (SLS) రాకెట్ మీద ఓరియన్ స్పేస్క్రాఫ్ట్తో నాలుగు వ్యోమగాములు బయలుదేరారు. ఈ 10-రోజుల మిషన్ చంద్రుని చుట్టూ ఒక ఫ్లైబై (లూనార్ ఫ్లైబై) చేసి భూమికి తిరిగి వస్తుంది. ఇది భవిష్యత్ చంద్ర ల్యాండింగ్లు, మార్స్ మిషన్లకు మార్గం సుగమం చేస్తుంది.
ఆర్టెమిస్ కార్యక్రమం నేపథ్యం
నాసా ఆర్టెమిస్ ప్రోగ్రామ్ ద్వారా చంద్రునిపై శాశ్వత మానవ స్థావరం ఏర్పాటు చేసి, అక్కడి నుండి మార్స్ వైపు మనిషిని పంపాలని లక్ష్యం పెట్టుకుంది. 2022లో జరిగిన ఆర్టెమిస్ I (మానవరహిత టెస్ట్ ఫ్లైట్) విజయం తర్వాత ఆర్టెమిస్ II మొదటి క్రూడ్ ఫ్లైట్. ఇందులో మహిళలు, వైవిధ్యమైన వ్యోమగాములు చేర్చడం ద్వారా చరిత్ర సృష్టిస్తోంది. ఆర్టెమిస్ IIIలో చంద్రునిపై ల్యాండింగ్ జరగనుంది. ఈ మిషన్లో నాలుగు మంది వ్యోమగాములు ఉన్నారు. వీరు అనుభవం, నైపుణ్యం, టీమ్ వర్క్తో ఎంపికయ్యారు.
రీడ్ వైజ్మన్- కమాండర్: నేవీ కెప్టెన్, 2009లో ఆస్ట్రోనాట్ అయ్యాడు. 2014లో ISSలో 6 నెలలు గడిపాడు. బాల్టిమోర్కు చెందిన ఇతను మిషన్ను నడిపిస్తాడు.
విక్టర్ గ్లోవర్ – పైలట్: నేవీ కెప్టెన్, కాలిఫోర్నియాకు చెందినవాడు. ISSలో అనుభవం ఉంది. మొదటి బ్లాక్ (ఆఫ్రికన్-అమెరికన్) వ్యోమగామి చంద్రునికి వెళ్తున్నాడు.
క్రిస్టినా కోచ్ – మిషన్ స్పెషలిస్ట్: మహిళల్లో అత్యంత ఎక్కువ రోజులు (328 రోజులు) స్పేస్లో గడిపిన రికార్డు హోల్డర్. మొదటి మహిళ చంద్ర మిషన్లో పాల్గొంటున్నారు. ఇలక్ట్రికల్ ఇంజనీర్.
జెరెమీ హాన్సెన్ – మిషన్ స్పెషలిస్ట్: కెనడియన్ స్పేస్ ఏజెన్సీ (CSA) వ్యోమగామి. మొదటి కెనడియన్, మొదటి నాన్-అమెరికన్ వ్యక్తి లో ఎర్త్ ఆర్బిట్ బయట చంద్రుని వైపు వెళ్తున్నాడు. ఫిజిక్స్ గ్రాడ్యుయేట్.
స్పేస్క్రాఫ్ట్, రాకెట్రాకెట్: స్పేస్ లాంచ్ సిస్టమ్ (SLS) – నాసా అత్యంత శక్తివంతమైన రాకెట్.
స్పేస్క్రాఫ్ట్: ఓరియన్ (Orion CM-003 – “Integrity”) – క్రూ మాడ్యూల్, యూరోపియన్ సర్వీస్ మాడ్యూల్తో ఉంటుంది. లైఫ్ సపోర్ట్ సిస్టమ్స్, నావిగేషన్, రీ-ఎంట్రీ సామర్థ్యాలను టెస్ట్ చేస్తుంది. భూమికి తిరిగి వచ్చినప్పుడు పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో స్ప్లాష్డౌన్ అవుతుంది.
సుమారు 10 రోజులుఈ మిషన్ ఫ్రీ-రిటర్న్ ట్రాజెక్టరీలో సాగుతుంది. చంద్రునిపై ల్యాండింగ్ లేదు. కేవలం చుట్టూ తిరిగి వస్తారు. మొత్తం ప్రయాణం సుమారు 6,85,000 మైళ్లు (11 లక్షల కి.మీ.). అపోలో 17 రికార్డును అధిగమించి భూమి నుండి అత్యధిక దూరం చేరుకుంటారు. చంద్రుని ఫార్ సైడ్లో కమ్యూనికేషన్ లాస్ ఏర్పడుతుంది.
ప్రాముఖ్యత
టెస్ట్ ఫ్లైట్: SLS & ఓరియన్ సిస్టమ్స్ (లైఫ్ సపోర్ట్, ఎంజిన్స్, నావిగేషన్)ను మానవులతో టెస్ట్ చేయడం.
సైంటిఫిక్ డేటా: డీప్ స్పేస్ ఎన్విరాన్మెంట్ను అధ్యయనం చేయడం.
భవిష్యత్ మార్గం: ఆర్టెమిస్ III (2027/28లో ల్యాండింగ్), చంద్ర బేస్, మార్స్ మిషన్లకు ఆధారం.
చారిత్రక మైలురాయి: మహిళ, బ్లాక్, కెనడియన్ వ్యోమగాములు చంద్రుని వైపు వెళ్లడం, ఇది ఇంటర్నేషనల్ సహకారాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది.
మిషన్ జరుగుతున్న సమయంలోనే (ఏప్రిల్ 2, 2026 నాటికి) వ్యోమగాములు భద్రంగా ఉన్నారు, సిస్టమ్స్ సాఫీగా పనిచేస్తున్నాయని నాసా ప్రకటించింది. ఇది మానవాళి అంతరిక్ష అన్వేషణలో కొత్త అధ్యాయం.