ముద్రించిన గరిష్ట చిల్లర ధర (MRP) కంటే ఎక్కువ ధరకు వస్తువులు విక్రయించడం సాధారణంగా కనిపించే అంశమే. అయితే ఉత్తరప్రదేశ్లోని అలీగఢ్లో ఓ వినియోగదారుడు దీనిపై న్యాయపోరాటం చేసి విజయం సాధించాడు. రూ.20 అదనంగా వసూలు చేసిన కేసులో జిల్లా వినియోగదారుల వివాదాల పరిష్కార కమిషన్ దుకాణదారుడు, సిగరెట్ తయారీ సంస్థపై రూ.10 లక్షల జరిమానా విధించింది.
అసలు ఏం జరిగింది?
అలీగఢ్లోని ప్రతిభా కాలనీలో ఉన్న ఒక దుకాణంలో 2026 జనవరిలో న్యాయవాది దేవేష్ గౌతమ్ సిగరెట్ల ప్యాకెట్ కొనుగోలు చేయడానికి వెళ్లారు. సదరు సిగరెట్ ప్యాకెట్పై ముద్రించిన MRP రూ.340 కాగా, దుకాణదారుడు రూ.360 చెల్లించాలని డిమాండ్ చేశాడు. దీనిపై దేవేష్ గౌతమ్ అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసినప్పటికీ, దుకాణదారుడు అదనపు ధర చెల్లిస్తేనే సిగరెట్ ప్యాకెట్ ఇస్తానని స్పష్టం చేశాడు.
డిజిటల్ చెల్లింపే కీలక ఆధారం
వివాదానికి దిగకుండా దేవేష్ గౌతమ్ ఆన్లైన్ ద్వారా రూ.360 చెల్లించి సిగరెట్లు కొనుగోలు చేశారు. అనంతరం డిజిటల్ లావాదేవీ రసీదును ఆధారంగా తీసుకుని 2026 ఫిబ్రవరిలో జిల్లా వినియోగదారుల కమిషన్లో ఫిర్యాదు దాఖలు చేశారు.
కోర్టులో దుకాణదారుడు గైర్హాజరు
కేసు విచారణ సందర్భంగా కమిషన్ నోటీసులు జారీ చేసినప్పటికీ దుకాణదారుడు కోర్టుకు హాజరు కాలేదు. ఇక సిగరెట్ తయారీ సంస్థ తరఫు న్యాయవాదులు, సదరు దుకాణదారుడు తమ అధికారిక విక్రేత కాదని, కంపెనీకి అతనితో ప్రత్యక్ష సంబంధం లేదని వాదించారు. అందువల్ల బ్లాక్ మార్కెటింగ్కు కంపెనీని బాధ్యురాలిగా చేయలేమని పేర్కొన్నారు.
కంపెనీ వాదనను తిరస్కరించిన కమిషన్
జిల్లా వినియోగదారుల కమిషన్ ఛైర్మన్ హస్నైన్ ఖురేషి, సభ్యురాలు పూర్ణిమా సింగ్ రాజ్పుత్ల ధర్మాసనం కంపెనీ వాదనలను తిరస్కరించింది. తమ బ్రాండ్ పేరుతో మార్కెట్లో విక్రయమవుతున్న ఉత్పత్తులపై కంపెనీలకు బాధ్యత ఉంటుందని కమిషన్ స్పష్టం చేసింది. వినియోగదారుల నుంచి అధిక ధరలు వసూలు చేయడాన్ని “రహస్య దోపిడీ”గా అభివర్ణిస్తూ తీవ్రంగా తప్పుబట్టింది.
కోర్టు విధించిన జరిమానాలు
2026 జూన్ 16న కమిషన్ కీలక ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.
రూ.10 లక్షల జరిమానా
దుకాణదారుడు, కంపెనీ సంయుక్తంగా 45 రోజులలోపు రూ.10 లక్షలను వినియోగదారుల సంక్షేమ నిధిలో జమ చేయాలని ఆదేశించింది.
అదనంగా వసూలు చేసిన మొత్తం తిరిగి చెల్లింపు
వినియోగదారుడి నుంచి అదనంగా తీసుకున్న రూ.20ను 18 శాతం వార్షిక వడ్డీతో తిరిగి చెల్లించాలని ఆదేశించింది.
మానసిక వేధింపులకు పరిహారం
వినియోగదారుడికి కలిగిన మానసిక ఇబ్బందులకు గాను రూ.5,000 నష్టపరిహారం చెల్లించాలని పేర్కొంది.
కోర్టు ఖర్చులు
న్యాయపరమైన ఖర్చుల కింద మరో రూ.5,000 చెల్లించాలని ఆదేశించింది. దీంతో బాధిత వినియోగదారుడికి మొత్తం రూ.10,000 పరిహారం లభించనుంది.
వినియోగదారులకు కీలక సందేశం
MRP కంటే అధిక ధర వసూలు చేయడం చట్టవిరుద్ధమని ఈ తీర్పు మరోసారి స్పష్టం చేసింది. వినియోగదారులు బిల్లులు, డిజిటల్ చెల్లింపు రసీదులు వంటి ఆధారాలను భద్రపరిస్తే తమ హక్కులను న్యాయపరంగా కాపాడుకోవచ్చని ఈ కేసు నిరూపించింది.