జూలైలో రుతుపవనాలు అనూహ్యంగా పుంజుకున్నప్పటికీ.. ఆగస్టులో దేశవ్యాప్తంగా సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని భారత వాతావరణ శాఖ అంచనా వేసింది. పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో కొనసాగుతున్న మోస్తరు తీవ్రత గల ఎల్నినో ప్రభావంతో నైరుతి రుతుపవనాలు బలహీనపడే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించింది. ఆగస్టు నెలలో దేశవ్యాప్తంగా సగటు వర్షపాతం దీర్ఘకాల సగటు (ఎల్పీఏ)లో 94 శాతం కంటే తక్కువగా నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని ఐఎండీ తెలిపింది.
శుక్రవారం విడుదల చేసిన తాజా నెలవారీ, సీజనల్ వాతావరణ అంచనాల్లో ఐఎండీ ఈ వివరాలను వెల్లడించింది. 1971-2020 కాలానికి సంబంధించిన వాతావరణ గణాంకాల ప్రకారం ఆగస్టు నెలలో దేశవ్యాప్తంగా సాధారణ వర్షపాతం 254.9 మిల్లీమీటర్లుగా ఉంది. అయితే ఈ ఏడాది ఆగస్టులో వర్షపాతం దీర్ఘకాల సగటులో 94 శాతం కంటే తక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉందని పేర్కొంది. జూలైలో దేశవ్యాప్తంగా దాదాపు సాధారణ స్థాయిలో వర్షపాతం నమోదైంది. పలు అల్పపీడన వ్యవస్థలు, రుతుపవన ద్రోణులు, అల్పపీడన ప్రభావంతో ఏర్పడిన వాతావరణ వ్యవస్థలు చురుగ్గా పనిచేయడం దీనికి ప్రధాన కారణమని ఐఎండీ తెలిపింది. ఎల్నినో ప్రభావం వర్షపాతాన్ని తగ్గించే పరిస్థితులు ఉన్నప్పటికీ.. జూలైలో ఏర్పడిన పలు అల్పపీడనాలు, రుతుపవన వ్యవస్థలు ఆ ప్రభావాన్ని కొంతవరకు తగ్గించాయని పేర్కొంది.
ఆగస్టులో దేశంలోని చాలా ప్రాంతాల్లో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని వాతావరణ శాఖ అంచనా వేసింది. అయితే వాయవ్య భారత్, ఈశాన్య భారత్, తూర్పు-మధ్య భారత ప్రాంతాలు, తూర్పు ద్వీపకల్ప ప్రాంతాల్లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో సాధారణం నుంచి సాధారణం కంటే ఎక్కువ వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉందని తెలిపింది. రుతుపవనాల రెండో అర్ధభాగమైన ఆగస్టు, సెప్టెంబర్ నెలల్లో కలిపి కూడా దేశవ్యాప్తంగా వర్షపాతం సాధారణం కంటే తక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉందని ఐఎండీ పేర్కొంది. ఈ రెండు నెలల్లో వర్షపాతం దీర్ఘకాల సగటులో 94 శాతం కంటే తక్కువగా నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని అంచనా వేసింది. ఆగస్టు-సెప్టెంబర్ కాలంలో సాధారణ వర్షపాతం 422.8 మిల్లీమీటర్లుగా ఉంటుందని తెలిపింది.
అయితే దేశవ్యాప్తంగా వర్షపాతం అంచనాలు బలహీనంగా ఉన్నప్పటికీ.. కొన్ని ప్రాంతాల్లో పరిస్థితులు మెరుగ్గా ఉండే అవకాశం ఉందని ఐఎండీ పేర్కొంది. మిగిలిన రుతుపవన కాలంలో ద్వీపకల్ప భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాలు, మధ్య భారత్, ఉత్తర వాయవ్య భారత ప్రాంతాలు, తూర్పు, ఈశాన్య భారతదేశంలో సాధారణం నుంచి సాధారణం కంటే ఎక్కువ వర్షాలు కురిసే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయని వెల్లడించింది.
దేశంలో వర్షపాత పరిస్థితులు ప్రధానంగా సముద్రాల్లో చోటుచేసుకుంటున్న వాతావరణ మార్పులతో ముడిపడి ఉన్నాయని ఐఎండీ తెలిపింది. ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న ఎల్నినో ఆగస్టు వరకు మోస్తరు తీవ్రతతో కొనసాగి.. సెప్టెంబర్లో మరింత బలపడే అవకాశం ఉందని పేర్కొంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న చాలా వాతావరణ నమూనాలు పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగే ఎల్నినో పరిస్థితులు 2027 ప్రారంభం వరకు కొనసాగవచ్చని సూచిస్తున్నాయని తెలిపింది.
అయితే హిందూ మహాసముద్రం నుంచి రుతుపవనాలకు కొంత సానుకూల ప్రభావం లభించే అవకాశం కూడా ఉందని వాతావరణ నిపుణులు భావిస్తున్నారు. పలు అంతర్జాతీయ వాతావరణ నమూనాల ప్రకారం సెప్టెంబర్ నాటికి పాజిటివ్ ఇండియన్ ఓషన్ డైపోల్ (ఐఓడీ) ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. సాధారణంగా పాజిటివ్ ఐఓడీ పరిస్థితులు భారత్లో రుతుపవన వర్షపాతాన్ని పెంచడంలో సహాయపడతాయి. ఎల్నినో వల్ల ఏర్పడే ప్రతికూల ప్రభావాన్ని కొంతవరకు తగ్గించే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే ఐఎండీకి చెందిన మాన్సూన్ మిషన్ కపుల్డ్ ఫోర్కాస్టింగ్ సిస్టమ్ (ఎంఎంసీఎఫ్ఎస్) మాత్రం మిగిలిన నైరుతి రుతుపవన కాలంలో చాలా వరకు తటస్థ ఐఓడీ పరిస్థితులే కొనసాగుతాయని సూచిస్తోంది. దీంతో ఎల్నినో, ఐఓడీ పరిస్థితులు ఎలా మారతాయనే అంశంపై ఇంకా అనిశ్చితి కొనసాగుతోందని వాతావరణ శాఖ పేర్కొంది.
ప్రస్తుత సీజన్లో ఉన్న వర్షపాత లోటును భర్తీ చేయగలమా లేదా అనే విషయంలో ఆగస్టు, సెప్టెంబర్ నెలలు కీలకంగా మారనున్నాయని వాతావరణ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఎల్నినో ప్రభావం ఉన్నప్పటికీ జూలైలో రుతుపవనాలు పుంజుకోవడం.. భారత రుతుపవన వ్యవస్థ సామర్థ్యాన్ని చూపిందని తెలిపారు. అయితే సీజన్ చివరి దశలో పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో వేడిమి మరింత పెరిగితే వర్షపాతంపై మరోసారి ప్రతికూల ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించారు. ఎల్నినో, ఇండియన్ ఓషన్ డైపోల్ పరిస్థితులు రాబోయే రోజుల్లో ఎలా మారతాయనే అంశం వ్యవసాయం, జలాశయాల్లో నీటి నిల్వలు, దేశ నీటి భద్రతపై కీలక ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని వాతావరణ నిపుణులు పేర్కొన్నారు.