Cardiac Arrest: కార్డియాక్ అరెస్ట్ అంటే కేవలం గుండెకు సంబంధించిన అత్యవసర పరిస్థితి మాత్రమే కాదు.. ఇది మెదడుకు కూడా అత్యంత ప్రమాదకరమైన పరిస్థితి. గుండె సమర్థవంతంగా రక్తాన్ని పంప్ చేయడం అకస్మాత్తుగా ఆగిపోతే, మెదడుకు అవసరమైన ఆక్సిజన్తో కూడిన రక్తం కూడా అందదు. దీంతో కొన్ని సెకన్లలోనే స్పృహ కోల్పోయే అవకాశం ఉంటుంది. ఆక్సిజన్ అందకపోయే సమయం పెరిగే కొద్దీ మెదడు కణాలకు నష్టం కలిగే ప్రమాదం కూడా పెరుగుతుంది. సీనియర్ కార్డియాలజిస్ట్ వివరాల ప్రకారం.. గుండె సమర్థవంతంగా కొట్టుకోవడం ఆగిన వెంటనే మెదడుకు రక్తప్రసరణ నిలిచిపోతుంది. మెదడు తన పనితీరును కొనసాగించడానికి అవసరమైన ఆక్సిజన్ను పొందలేకపోవడంతో చాలా త్వరగా స్పృహ కోల్పోవచ్చు. అయితే మెదడు నష్టానికి పట్టే సమయం ప్రతి వ్యక్తిలో ఒకేలా ఉండదు. కార్డియాక్ అరెస్ట్కు కారణం, వ్యక్తి ఆరోగ్య పరిస్థితి వంటి అంశాలు కూడా ప్రభావం చూపుతాయి.
హార్ట్ అటాక్, కార్డియాక్ అరెస్ట్ ఒకటేనా?
హార్ట్ అటాక్, కార్డియాక్ అరెస్ట్ రెండూ ఒకటే కావు. హార్ట్ అటాక్లో గుండెకు రక్తాన్ని సరఫరా చేసే మార్గంలో సమస్య ఏర్పడి గుండెకు రక్తప్రసరణ తగ్గుతుంది. అయినప్పటికీ గుండె కొంతకాలం పనిచేస్తూనే ఉండవచ్చు. అందువల్ల మెదడుకు ఆక్సిజన్తో కూడిన రక్తం అందుతూనే ఉంటుంది. అయితే తీవ్రమైన హార్ట్ అటాక్లో రక్తప్రసరణ తగ్గడం లేదా గుండె లయలో తీవ్రమైన మార్పులు రావడం వల్ల మెదడుకు కూడా నష్టం కలగవచ్చు. కార్డియాక్ అరెస్ట్లో పరిస్థితి మరింత అత్యవసరం. గుండె అకస్మాత్తుగా సమర్థవంతంగా రక్తాన్ని పంప్ చేయడం ఆపేయడంతో మెదడుకు రక్తప్రసరణ వెంటనే దెబ్బతింటుంది.
ప్రతి సెకను ఎందుకు కీలకం?
మెదడుకు ఆక్సిజన్, రక్తప్రసరణ సరిగా అందని సమయం పెరుగుతున్న కొద్దీ శాశ్వత మెదడు నష్టం సంభవించే ప్రమాదం పెరుగుతుంది. అందుకే కార్డియాక్ అరెస్ట్ జరిగినప్పుడు ఒక్క క్షణం కూడా ఆలస్యం చేయకూడదు. వ్యక్తి కుప్పకూలి సాధారణంగా శ్వాస తీసుకోకపోతే వెంటనే అత్యవసర వైద్య సహాయం కోసం కాల్ చేయాలి. అదే సమయంలో CPR (కార్డియోపల్మనరీ రిససిటేషన్) ప్రారంభించడం చాలా ముఖ్యం. CPR మెదడు, ఇతర కీలక అవయవాలకు కొంత రక్తప్రసరణ కొనసాగేందుకు సహాయపడుతుంది. వైద్య సిబ్బంది వచ్చే వరకు ఇది కీలకమైన సహాయక చర్యగా ఉంటుంది.
AED ఎలా ఉపయోగపడుతుంది?
సమీపంలో AED (ఆటోమేటెడ్ ఎక్స్టర్నల్ డిఫిబ్రిలేటర్) అందుబాటులో ఉంటే, శిక్షణ పొందిన వ్యక్తి లేదా పరికరం సూచనలను అనుసరించి దాన్ని ఉపయోగించడం కొన్ని రకాల కార్డియాక్ అరెస్ట్లలో ప్రాణాలను కాపాడే చర్యగా మారవచ్చు. AEDను వీలైనంత త్వరగా ఉపయోగించడం గుండె సాధారణ లయను పునరుద్ధరించే అవకాశాలను పెంచుతుంది.
కార్డియాక్ అరెస్ట్ తర్వాత కూడా మెదడు సమస్యలు రావచ్చు
కార్డియాక్ అరెస్ట్ నుంచి బయటపడటం అంటే మెదడుపై ఎలాంటి ప్రభావం ఉండదని కాదు. కొందరిలో గందరగోళం, జ్ఞాపకశక్తి సమస్యలు, మాట లేదా కదలికల్లో ఇబ్బందులు, మూర్ఛలు, స్పృహలో మార్పులు వంటి సమస్యలు కనిపించవచ్చు. వీటి తీవ్రత ప్రధానంగా మెదడుకు ఎంతసేపు తగినంత ఆక్సిజన్ అందలేదు, సాధారణ రక్తప్రసరణ ఎంత త్వరగా పునరుద్ధరించబడింది అనే అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. గుండె, మెదడు పరస్పరం అనుసంధానమైన వ్యవస్థలుగా పనిచేస్తాయి. అందువల్ల కార్డియాక్ అరెస్ట్ సమయంలో గుండెను కాపాడటంతో పాటు మెదడును రక్షించడం కూడా అంతే ముఖ్యం. ఎవరైనా అకస్మాత్తుగా కుప్పకూలి సాధారణంగా శ్వాస తీసుకోకపోతే వెంటనే అత్యవసర సహాయం కోరడం, CPR ప్రారంభించడం, అందుబాటులో ఉంటే AEDను ఉపయోగించడం ఆలస్యం చేయకూడదు. త్వరగా స్పందించడం ప్రాణాలను కాపాడటమే కాకుండా మెదడు నష్టాన్ని తగ్గించి, మెరుగైన కోలుకునే అవకాశాలను పెంచవచ్చు.