Ashwagandha: స్ట్రెస్ తగ్గాలని, రాత్రిళ్లు ప్రశాంతంగా నిద్రపోవాలని అశ్వగంధ గమ్మీస్ తీసుకున్న ఓ 44 ఏళ్ల మహిళకు ఊహించని పరిణామం ఎదురైంది. దాదాపు ఏడాది పాటు అశ్వగంధ ఉన్న గమ్మీస్ వాడిన తర్వాత ఆమెకు తీవ్రమైన కాలేయ సమస్యలు మొదలయ్యాయి. పరిస్థితి క్రమంగా విషమించడంతో కోమాలోకి వెళ్లి చివరకు అత్యవసర కాలేయ మార్పిడి చేయాల్సి వచ్చింది. ఈ సమయంలో ఆమె మూడుసార్లు ప్రాణాపాయ పరిస్థితిని ఎదుర్కొన్నట్లు కుటుంబ సభ్యులు చెబుతున్నారు. అయితే ఇక్కడ మరో ముఖ్యమైన విషయం ఉంది. ఆమెకు వచ్చిన బ్రైన్ స్ట్రోక్ అశ్వగంధ నేరుగా కలిగించిందని చెప్పడానికి ఆధారాలు లేవు. తీవ్ర కాలేయ వైఫల్యం, చికిత్స సమయంలో ఎదురైన సమస్యలే మెదడుపై ప్రభావం చూపినట్లు వైద్యపరంగా అర్థం చేసుకోవాలి.
లోయిస్ కిండర్ అనే ఈ మహిళ బ్రిటన్కు చెందినవారు. ఒత్తిడి, నిద్ర సమస్యల కోసం అశ్వగంధ గమ్మీస్ను ఉపయోగించేవారు. 2026 జూలైలో ఆమెకు కామెర్లు వంటి లక్షణాలు కనిపించి ఒక్కసారిగా కుప్పకూలినట్లు కుటుంబ సభ్యులు వెల్లడించారు. ఆసుపత్రిలో పరిస్థితి మరింత విషమించడంతో ఆమెను కోమాలో ఉంచి లివర్ స్పెషలిస్ట్ యూనిట్కు తరలించారు. చివరకు అత్యవసర కాలేయ మార్పిడి చేయాల్సి వచ్చింది. ట్రాన్స్ప్లాంట్ సమయంలో కూడా ఆమె మూడుసార్లు కార్డియాక్ అరెస్ట్కు గురైందని కుటుంబం తెలిపింది. ప్రాణాలతో బయటపడినా ఆమెకు వచ్చిన బ్రైన్ స్ట్రోక్ వల్ల ప్రస్తుతం న్యూరాలజికల్ రిహాబిలిటేషన్ అవసరమవుతోంది.
అశ్వగంధ అంటే ఆయుర్వేదంలో చాలాకాలంగా ఉపయోగిస్తున్న Withania somnifera అనే మొక్క. ఇందులోని వితనోలైడ్స్ అనే సమ్మేళనాల కారణంగా దీనిని స్ట్రెస్, ఆందోళన, నిద్ర సమస్యలు, వ్యాయామ పనితీరు వంటి వాటి కోసం సప్లిమెంట్గా మార్కెట్ చేస్తున్నారు. కొన్ని పరిశోధనల్లో అశ్వగంధ కొన్ని సందర్భాల్లో స్ట్రెస్, నిద్రలేమికి ఉపయోగపడొచ్చని సూచనలు ఉన్నప్పటికీ, అన్ని ఆరోగ్య ప్రయోజనాలకు సరిపడే బలమైన ఆధారాలు లేవని అమెరికా నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ కాంప్లిమెంటరీ అండ్ ఇంటిగ్రేటివ్ హెల్త్ చెబుతోంది. స్వల్పకాలికంగా, అంటే మూడు నెలల వరకు తీసుకోవడం చాలామందికి సహించగలిగినప్పటికీ, దీర్ఘకాలిక భద్రతపై తగిన సమాచారం లేదని కూడా పేర్కొంది.
అయితే ఇప్పుడు ప్రధానంగా అశ్వగంధకు సంబంధించి చర్చకు వస్తున్న అంశం కాలేయం దెబ్బతినటం. ఆస్ట్రేలియా థెరప్యూటిక్ గూడ్స్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ 2026 జూలైలో అశ్వగంధ ఉత్పత్తులతో చాలా అరుదుగా కాలేయం దెబ్బతినే అవకాశం ఉందని మరోసారి భద్రతా హెచ్చరిక జారీ చేసింది. అంతర్జాతీయ వైద్య సాహిత్యంలో కాలేయ వైఫల్యానికి సంబంధించిన కనీసం నాలుగు కేసులు నమోదయ్యాయని, వాటిలో ఒకరికి కాలేయ మార్పిడి అవసరమైందని TGA తెలిపింది. భారతదేశంలో కూడా అశ్వగంధకు సంబంధించిన తీవ్రమైన కాలేయ సమస్యల కేసులు పరిశోధకులు నివేదించారు.
కాలేయం దెబ్బతిన్నప్పుడు మొదట కనిపించే లక్షణాలను చాలామంది సాధారణ అనారోగ్యంగా భావించే అవకాశం ఉంటుంది. కళ్లు లేదా చర్మం పసుపు రంగులోకి మారడం, మూత్రం ముదురు రంగులోకి మారడం, తీవ్రమైన దురద, నిరంతర వికారం లేదా వాంతులు, అసాధారణ అలసట, బలహీనత, ఆకలి తగ్గడం, కడుపు నొప్పి వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే మాత్రం నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. అశ్వగంధ లేదా మరేదైనా హెర్బల్ సప్లిమెంట్ తీసుకుంటున్న సమయంలో ఇలాంటి లక్షణాలు వస్తే వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించాలని TGA సూచిస్తోంది. ఇప్పటికే కాలేయ సమస్యలు ఉన్నవారు అశ్వగంధ ఉన్న ఉత్పత్తులను దూరంగా ఉంచాలని కూడా హెచ్చరించింది.
ఇక్కడ గుర్తుంచుకోవాల్సిన మరో విషయం ఏమిటంటే హెర్బల్ లేదా నేచురల్ అనే పదాలు ఒక ఉత్పత్తి పూర్తిగా ప్రమాదరహితమని అర్థం కాదు. సప్లిమెంట్లలో పదార్థాల మోతాదు, ఇతర పదార్థాల కలయిక, ఉత్పత్తి నాణ్యత వంటి అంశాలు కూడా ప్రభావం చూపవచ్చు. కొన్ని మందులతో అశ్వగంధ పరస్పర చర్యలకు అవకాశం ఉందని NCCIH కూడా చెబుతోంది. అందుకే రోజూ అశ్వగంధ గమ్మీస్ లేదా సప్లిమెంట్లు తీసుకునేవారు, ముఖ్యంగా ఇతర మందులు వాడుతున్నవారు లేదా గతంలో కాలేయ సమస్యలు ఉన్నవారు, వైద్యుల సలహా తీసుకుని వాడటం మంచిది.
లోయిస్ కిండర్ ఘటన అశ్వగంధ ప్రతి ఒక్కరికీ ప్రమాదకరమని నిరూపించదు. అశ్వగంధతో తీవ్రమైన కాలేయ గాయం చాలా అరుదుగానే నమోదవుతోంది. కానీ అరుదైనదైనా సమస్య తీవ్రంగా ఉండే అవకాశం ఉందని తాజా భద్రతా హెచ్చరికలు చెబుతున్నాయి. అందుకే స్ట్రెస్ లేదా నిద్ర కోసం ఏదైనా సప్లిమెంట్ తీసుకునే ముందు దాని ప్రయోజనాలతో పాటు దుష్ప్రభావాలు, ఇతర మందులతో పరస్పర చర్యలు, దీర్ఘకాలిక భద్రత వంటి అంశాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవడం అవసరం.