పాకిస్థాన్‌లో ప్రస్తుతం తీవ్రమైన ఆర్థిక సంక్షోభం, రాజకీయ సవాళ్లు పెరుగుతున్నాయి. ఇంకోవైపు ఆగ్రహ జ్వాలలు పెల్లుబికుతున్న తరుణంలో దాయాది దేశం కాశ్మీర్ వాదనను మళ్లీ తెరపైకి తెచ్చింది. ఐక్యరాజ్యసమితి సెక్రటరీ జనరల్ ఆంటోనియో గుటెర్రస్‌ ప్రస్తుతం పాకిస్థాన్‌లో పర్యటిస్తున్నారు. ఈ సందర్భంగా ఇస్లామాబాద్‌లో ఆంటోనియోతో పాకిస్థాన్ ఉప ప్రధాని, విదేశాంగ మంత్రి ఇషాక్ డార్ సమావేశమయ్యారు. ఈ సందర్భంగా జమ్మూ కాశ్మీర్‌పై పాకిస్థాన్ వైఖరిని వివరించారు. ఐరాస భద్రతా మండలి తీర్మానాలకు అనుగుణంగా కాశ్మీర్ వివాదానికి న్యాయమైన, శాంతియుత పరిష్కారం కావాలని కోరారు. అయితే దేశంలో ఆర్థిక ఒత్తిళ్లు, పాలనపై అసంతృప్తి, పాకిస్థాన్ ఆక్రమిత జమ్మూ కశ్మీర్ (PoJK)లో పెరుగుతున్న నిరసనల మధ్యే ఇస్లామాబాద్ కాశ్మీర్ అంశాన్ని మరోసారి ముందుకు తీసుకురావడం చర్చనీయాంశంగా మారింది.
ఇషాక్ డార్, గుటెర్రెస్ భేటీలో పాలస్తీనా, జమ్మూ కాశ్మీర్, ఆఫ్ఘనిస్థాన్, ఉగ్రవాద నిరోధం, బహుళపక్ష వ్యవస్థ భవిష్యత్తు వంటి అంశాలపై చర్చ జరిగింది. ఇండస్ వాటర్స్ ట్రీటీపై కూడా పాకిస్థాన్ వైఖరిని ఐరాస ప్రధాన కార్యదర్శికి వివరించారు. కాశ్మీర్ వివాదాన్ని ఐరాస భద్రతా మండలి సంబంధిత తీర్మానాల ప్రకారం శాంతియుతంగా పరిష్కరించాలన్నది తమ వైఖరి అని స్పష్టం చేశారు. అదే సమయంలో వివాదాలను చర్చలు, దౌత్యం ద్వారా పరిష్కరించడమే ఉత్తమ మార్గమని పేర్కొన్నారు. పాకిస్థాన్ దౌత్యపరమైన ప్రయత్నాలను గుటెర్రెస్ ప్రశంసించినట్లు పాక్ ప్రభుత్వం తెలిపింది.
కాశ్మీర్ అంశాన్ని అంతర్జాతీయంగా ప్రస్తావిస్తున్న సమయంలోనే పాకిస్థాన్ తీవ్ర ఆర్థిక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. ద్రవ్యోల్బణం, ఇంధనం, విద్యుత్ ధరలు, రుణభారం వంటి అంశాలు ప్రజలపై ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి. దేశ విద్యుత్ రంగంలో పేరుకుపోయిన సర్క్యులర్ డెట్ కూడా పెద్ద సమస్యగా కొనసాగుతోంది. 2026 జూన్ నాటికి ఈ బకాయిల మొత్తం సుమారు 1,675 బిలియన్ పాకిస్థానీ రూపాయలకు చేరినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) కార్యక్రమం కింద ఆర్థిక క్రమశిక్షణ కొనసాగించాల్సిన పరిస్థితి పాకిస్థాన్‌పై ఉంది. అదే సమయంలో బాహ్య రుణ చెల్లింపులు, దిగుమతి వ్యయాలు, ఇంధన ధరల మార్పులు దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు సవాళ్లుగా ఉన్నాయి. IMF అంచనాల్లోనూ పాకిస్థాన్ బాహ్య ఖాతాపై ఒత్తిడి కొనసాగే అవకాశం కనిపిస్తోంది.
ఆర్థిక ఇబ్బందుల ప్రభావం పాకిస్థాన్ ఆక్రమిత జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోనూ కనిపిస్తోంది. అక్కడ ప్రజా ఉద్యమాలు కేవలం ఆహారం, విద్యుత్ ధరలు వంటి ఆర్థిక సమస్యలకే పరిమితం కాకుండా.. పాలన, రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం, స్థానిక వనరులపై హక్కులు వంటి అంశాలపైకి విస్తరించాయి. జమ్మూ కాశ్మీర్ జాయింట్ అవామీ యాక్షన్ కమిటీ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన ఆందోళనల్లో స్థానికులకు మరింత రాజకీయ, ఆర్థిక హక్కులు కల్పించాలని డిమాండ్లు వినిపించాయి. ఈ ప్రాంతానికి చెందిన వారు కాని శరణార్థులకు శాసనసభ స్థానాల కేటాయింపుపైనా కొందరు నిరసనకారులు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు.
ఒకవైపు IMF కార్యక్రమం, రుణభారం, విద్యుత్ రంగంలోని బకాయిలు వంటి ఆర్థిక సవాళ్లు పాకిస్థాన్‌ను వెంటాడుతున్నాయి. మరోవైపు పీవోకేలో స్థానిక హక్కులు, ప్రాతినిధ్యం, వనరుల నియంత్రణ కోసం నిరసనలు కొనసాగుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో గుటెర్రెస్‌తో ఇషాక్ డార్ భేటీ మరోసారి పాకిస్థాన్ కాశ్మీర్ దౌత్యాన్ని ముందుకు తెచ్చింది. దీంతో అంతర్జాతీయ వేదికపై కశ్మీర్ అంశాన్ని ప్రస్తావిస్తున్న ఇస్లామాబాద్‌కు.. దేశంలో పెరుగుతున్న ఆర్థిక, రాజకీయ అసంతృప్తి మరోవైపు సవాలుగా మారింది.