Israel-Iran War: ఇజ్రాయిల్-ఇరాన్ యుద్ధం మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తలు పెంచింది. గతంతో పోలిస్తే ఇప్పుడు యుద్ధ తీవ్రత ఇతర దేశాలకు కూడా విస్తరించింది. గల్ఫ్ దేశాల్లో ఉన్న అమెరికన్ సైనిక స్థావరాలపై ఇరాన్ దాడులు చేస్తోంది. దీనికి ముందు ఇరాన్ సుప్రీంలీడర్ ఖమేనీ టార్గెట్గా ఇజ్రాయిల్, అమెరికాలు కలిసి దాడులు చేసింది. ఇజ్రాయిల్, అమెరికాలు ఇరాన్పై టోమహాక్స్, బంకర్ బస్టర్ బాంబులు, బాలిస్టిక్ క్షిపణులు, స్టెల్త్ యుద్ధవిమానాలు, ప్రెసిషన్ గైడెడ్ బాంబుల్ని ఉపయోగించింది. మరోవైపు ఇరాన్ తన క్షిపణుల్ని ప్రయోగిస్తోంది. ఇజ్రాయెల్ ‘‘ఆపరేషన్ రోరింగ్ లయన్’’,అమెరికా ‘‘ఆపరేషన్ ఎపిక్ ఫ్యూరీ’’ లతో ఇరాన్ సైనిక మరియు అణు-సంబంధిత స్థావరాలపై దాడి చేశాయి.
అమెరికా, ఇజ్రాయిల్ ఉపయోగించిన ఆయుధాలు ఇవే:
టోమహాక్ క్షిపణులు:
టోమహాక్ అనేది లాంగ్ రేంజ్ క్షిపణులు. ఇది అన్ని సమయాల్లో పనిచేస్తుంది. ఈ సబ్ సోనిక్ క్రూయిజ్ మిస్సైల్లను అమెరికన్ నేవీ ఉపయోగిస్తుంది. వీటిని యుద్ధ నౌకలు, సబ్మెరైన్స్ నుంచి ప్రయోగించవచ్చు. శత్రువుల రాడార్లకు దొరకకుండా 30-50 మీటర్ల ఎత్తులో ప్రయాణించే సత్తా ఉంది. 5.6 మీటర్ల పొడవు ఉండే ఈ క్షిపణులు 1600 కిలోలు ఉంటుంది. 880 కిమీ/గంట వేగంతో వెళ్తుంది. ఇది 1600 కిమీ దూరంలోని లక్ష్యాలను ఛేదిస్తుంది. అత్యంత ఖచ్చితత్వంతో దాడి చేయడం దీని సత్తా.
F-35I “అదిర్” స్టీల్త్ ఫైటర్స్:
F-35I అదిర్ స్టీల్త్ ఫైటర్స్ ఇజ్రాయిల్ కస్టమైజ్డ్ వెర్షన్. అమెరికా F-35A లైటినింగ్ విమానానికి ప్రతిరూపం. దీంట్లో ఇజ్రాయిలీ సాఫ్ట్వేర్, హార్డ్ వేర్ ఉంటుంది. దీని స్టెల్త్ డిజైన్, సెన్సార్ ఫ్యూజన్ మరియు ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్ సామర్థ్యాలు ఇరాన్లోకి చొచ్చుకెళ్లేందుకు సహాయపడుతాయి. నిఘా సమాచారాన్ని సేకరించడం, ఖచ్చితమైన దాడులు చేయడం దీని సొంతం.
F-15I రామ్ స్ట్రైక్ ఫైటర్స్:
F-15I రామ్ అనేది F-15E స్ట్రైక్ ఈగిల్ యొక్క లాంగ్-రేంజ్ స్ట్రైక్ వేరియంట్, ఇది 1991 గల్ఫ్ యుద్ధంలో ఇరాకీ స్కడ్ క్షిపణి దాడుల తర్వాత ఇజ్రాయెల్కు డీప్-స్ట్రైక్ సామర్థ్యాన్ని అందించడానికి అభివృద్ధి చేయబడింది. 1998లో దీనిని ప్రవేశపెట్టారు. భారీ దూరాలకు బాంబులు, క్షిపణుల్ని మోసుకెళ్లగలదు. ఇజ్రాయిల్కు సుదూర ప్రాంతాల్లో దాడులు చేసేందుకు ఇది కీలకంగా మారింది.
స్టాండ్-ఆఫ్ క్రూయిజ్ క్షిపణులు:
డెలిలా మరియు రాంపేజ్ అనేవి ఇజ్రాయెల్ తయారు చేసిన స్టాండ్-ఆఫ్ క్రూయిజ్ క్షిపణులు, ఇవి బయటి శత్రు వైమానిక రక్షణ పరిధి నుండి లక్ష్యాలను ఛేదించడానికి రూపొందించబడ్డాయి. డెలిలాకు లాటరింగ్ సామర్థ్యం ద్వారా లక్ష్యాలను ఢీకొట్టే ముందు నిర్ధారించుకుంటుంది. ఇక రాంపేజ్ హైస్పీడ్, లాంగ్ రేంజ్ మిస్సైల్. అత్యంత సున్నిత లక్ష్యాలను చూడా ఇది ఢీకొడుతుంది.
స్పైస్ ప్రెసిషన్-గైడెడ్ బాంబ్స్:
రాఫెల్ అడ్వాన్స్డ్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్స్ అభివృద్ధి చేసిన SPICE (స్మార్ట్, ప్రెసిషన్ ఇంపాక్ట్, కాస్ట్-ఎఫెక్టివ్) కిట్లు. ఇవి అన్ గైడెడ్ బాంబుల్ని స్వయంప్రతిపత్తి, ప్రిసిషన్ గైడెడ్ ఆయుధాలుగా మారుస్తుంది. SPICE బాంబులు GPS- జామ్ చేసినా పనిచేయగలవు. ఎలక్ట్రో ఆప్టికల్ గైడెడ్, స్టోర్ చేసిన టార్గెట్లను అధిక ఖచ్చితత్వంతో దాడి చేస్తుంది.
జాయింట్ డైరెక్ట్ అటాక్ మునిషన్ (JDAM):
JDAM కిట్లు GPS , ఇనర్షియల్ నావిగేషన్ మార్గదర్శకత్వాన్ని జోడించడం ద్వారా సాంప్రదాయ “డమ్” బాంబులను అన్ని వాతావరణాలకు అనువైన స్మార్ట్ మునిషన్లుగా మారుస్తాయి. తక్కువ ఖర్చుతో కఠినమైన వాతావరణం లేదా లో-విజిబులిటీ లో కూడా ఖచ్చితమైన దాడులు చేసేందుకు అనుమతిస్తుంది.
GBU-28 బంకర్-బస్టర్ బాంబులు:
GBU-28 అనేది 5,000 పౌండ్ల (2,268 కిలోలు) లేజర్-గైడెడ్ పెనెట్రేటర్ బాంబు. ఇది నేల కింద ఎంతో సుక్షితంగా ఉన్న కమాండ్ సెంటర్లు, బంకర్లు, అణు సౌకర్యాలను నాశనం చేసేందుకు రూపొందించారు. దీని బరువు, కేసింగ్ రీఇన్ఫోర్స్డ్ కాంక్రీట్, భూమి గుండా చొచ్చుకెళ్తుంది.
సాయుధ లాంగ్-రేంజ్ డ్రోన్లు:హెరాన్, ఈటన్
హెరాన్, ఈటన్ డ్రోన్లు ఇజ్రాయెల్ ఏరోస్పేస్ ఇండస్ట్రీస్ అభివృద్ధి చేసిన దీర్ఘ-ధృఢమైన మానవరహిత వ్యవస్థలు. మీడియం ఎత్తులో ఎక్కువ కాలం ఎగరగల సామర్థ్యం కలిగిన వీటిని శత్రు భూభాగంలో లోతైన నిఘా, నిఘా సేకరణ , ఖచ్చితమైన దాడుల కోసం ఉపయోగిస్తారు.
ఇరాన్ వాడిన ఆయుధాలు:
షహాబ్-3 బాలిస్టిక్ క్షిపణులు:
షహాబ్-3 అనేది ఉత్తర కొరియాకు చెందిన నోడాంగ్-1 నుండి తీసుకోబడిన ద్రవ-ఇంధన, రోడ్-మొబైల్, మధ్యస్థ-శ్రేణి బాలిస్టిక్ క్షిపణి. ఇజ్రాయెల్ మొత్తాన్ని ఢీకొట్టగల సామర్థ్యం కలిగిన ఇరాన్ యొక్క మొదటి క్షిపణి ఇది.
ఎమాద్ ప్రెసిషన్-గైడెడ్ బాలిస్టిక్ క్షిపణులు:
2015లో ఇరాన్ ఎమాద్ క్షిపణుల్ని ఆవిష్కరించింది. ఇది ఇరాన్ మొదటి ప్రెసిషన్-గైడెడ్ బాలిస్టిక్ క్షిపణి.
గదర్ మీడియం-రేంజ్ క్షిపణులు:
గదర్ అనేది షహాబ్ -3 మెరుగైన వేరియంట్. ఇది ఎక్కువ పరిధి, మెరుగైన ఖచ్చితత్వంతో దాడులు చేస్తుంది. ఇది మిడిల్ ఈస్ట్లోని చాలా భాగాలను తాకగలదు.