India – Oman Gas Pipeline: పశ్చిమ ఆసియాలో కొనసాగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ ఇంధన భద్రతపై ఆందోళనలను పెంచుతున్న నేపథ్యంలో, భారతదేశం తన ఇంధన సరఫరాను మరింత సురక్షితంగా మార్చుకునేందుకు కీలక చర్యలు చేపడుతోంది. ఈ క్రమంలో ఒమన్ నుంచి గుజరాత్ వరకు అరేబియా సముద్రం గుండా దాదాపు 2,000 కిలోమీటర్ల పొడవైన లోతైన సముద్ర గ్యాస్ పైప్లైన్ నిర్మాణానికి సంబంధించిన ప్రణాళిక మళ్లీ తెరపైకి వచ్చింది. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా భారత్కు సహజ వాయువు సరఫరా మరింత స్థిరంగా, నిరంతరాయంగా అందే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా హార్మూజ్ జలసంధిపై ఆధారపడకుండా గల్ఫ్ దేశాల నుంచి నేరుగా గ్యాస్ సరఫరా పొందేందుకు ఈ పైప్లైన్ ఉపయోగపడనుంది.
మూడు దశాబ్దాలుగా పెండింగ్లో ఉన్న ప్రాజెక్టు
ఒమన్-గుజరాత్ గ్యాస్ పైప్లైన్ ప్రాజెక్టు గత 30 ఏళ్లుగా చర్చల్లో ఉన్నప్పటికీ, భారీ వ్యయాలు, సాంకేతిక సవాళ్లు మరియు వాణిజ్యపరమైన అడ్డంకుల కారణంగా ముందుకు సాగలేదు. అయితే ప్రస్తుతం ఈ ప్రాజెక్టుకు మద్దతు ఇస్తున్న SAGE సంస్థ సముద్రగర్భ సర్వేలు, సాంకేతిక మరియు ఆర్థిక సాధ్యాసాధ్యాల అధ్యయనాలను పూర్తి చేయడంతో ప్రాజెక్టుకు కొత్త ఊపు వచ్చినట్లు తెలుస్తోంది.
రూ.40,000 కోట్ల భారీ పెట్టుబడి
ఈ ప్రాజెక్టు వ్యయం సుమారు రూ.40,000 కోట్లుగా అంచనా వేస్తున్నారు. ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యంత లోతైన సముద్రగర్భ గ్యాస్ పైప్లైన్లలో ఒకటిగా నిలిచే అవకాశం ఉంది. పైప్లైన్ పూర్తయితే గల్ఫ్ ప్రాంతం నుంచి భారత్కు నేరుగా ఇంధన కారిడార్ ఏర్పడుతుంది. తద్వారా హార్మూజ్ జలసంధి ద్వారా జరిగే సముద్ర రవాణాపై ఆధారపడే పరిస్థితి గణనీయంగా తగ్గవచ్చు.
భారత్కు ఈ ప్రాజెక్టు ఎందుకు కీలకం?
భారతదేశం తన ఇంధన అవసరాల కోసం దిగుమతులపై అధికంగా ఆధారపడుతోంది. దేశానికి అవసరమైన ముడి చమురు, సహజ వాయువులో పెద్ద భాగం గల్ఫ్ దేశాల నుంచే వస్తుంది. ఈ సరఫరా ఎక్కువగా హార్మూజ్ జలసంధి గుండా జరుగుతుంది. అయితే ఈ మార్గంలో ఏవైనా అంతరాయాలు ఏర్పడితే ఇంధన ధరలు, రవాణా వ్యయాలు, సరఫరా గొలుసులపై వెంటనే ప్రభావం పడుతుంది. ఈ నేపథ్యంలో ప్రత్యామ్నాయ మార్గాన్ని అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా భారత్ తన ఇంధన భద్రతను మరింత బలోపేతం చేసుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
అత్యంత లోతైన సముద్రగర్భ పైప్లైన్
ఈ ప్రతిపాదిత పైప్లైన్లోని కొన్ని భాగాలు సముద్ర మట్టానికి 3,000 మీటర్ల కంటే ఎక్కువ లోతులో నిర్మించాల్సి ఉంటుంది. ఇది ఇప్పటివరకు ప్రతిపాదించబడిన అత్యంత క్లిష్టమైన సముద్రగర్భ పైప్లైన్ ప్రాజెక్టులలో ఒకటిగా పరిగణిస్తున్నారు. ఇంత లోతులో నిర్మాణ పనులు చేపట్టేందుకు అత్యాధునిక ఇంజనీరింగ్ సాంకేతికత అవసరం అవుతుంది.
గ్యాస్ రవాణా ఖర్చు ఎంత?
ప్రాజెక్టు ప్రతిపాదనల ప్రకారం, ఈ పైప్లైన్ ద్వారా సహజ వాయువు రవాణా ఖర్చు ప్రతి mmBtuకు సుమారు 2 నుంచి 2.25 డాలర్ల మధ్య ఉండే అవకాశం ఉంది. అయితే తుది ఖర్చు నిర్మాణ వ్యయాలు, నిధుల సమీకరణ విధానం మరియు భవిష్యత్తులో గ్యాస్ ధరలపై ఆధారపడి మారవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అయితే, ఈ ప్రాజెక్టు అమల్లోకి వస్తే భారత్కు ఇంధన సరఫరాలో కొత్త భద్రతా వలయం ఏర్పడుతుంది. అంతేకాకుండా గల్ఫ్ దేశాలతో ఇంధన భాగస్వామ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేయడంతో పాటు, అంతర్జాతీయ ఉద్రిక్తతల ప్రభావాన్ని తగ్గించుకునే అవకాశం కూడా లభిస్తుంది.