ఈ రోజుల్లో, ప్రపంచవ్యాప్తంగా నగరాల్లో వేడి ఒక నిశ్శబ్ద హంతకుడిలా వ్యాపిస్తోంది. ఈ సమస్య ముఖ్యంగా గ్లోబల్ సౌత్ అంటే పేద దేశాల నగరాల్లో చాలా తీవ్రంగా ఉంది. వేగంగా విస్తరిస్తున్న నగరాలు, పరిమిత వనరులు, గ్లోబల్ వార్మింగ్ కారణంగా, వేడి ఇప్పుడు రోజువారీ జీవితాన్ని అస్తవ్యస్తం చేస్తోంది. ప్రజలు పని చేయలేకపోతున్నారు, పిల్లలు పాఠశాలకు వెళ్లలేకపోతున్నారు. అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు ఆసుపత్రులకు చేరుకోలేకపోతున్నారు. వేడిమి వల్ల విద్యుత్ డిమాండ్ పెరిగి, మొత్తం వ్యవస్థను అతలాకుతలం చేస్తుంది. కాలుష్యం కూడా పెరుగుతుంది. నగరాల్లోని పట్టణ ఉష్ణ ద్వీప ప్రభావం వల్ల ఉష్ణోగ్రతలు 10 డిగ్రీల సెల్సియస్ వరకు పెరగవచ్చు.
ఈ వేడి కేవలం అసౌకర్యం మాత్రమే కాకుండా, మరణాలు, నిరుద్యోగం, ఆకలికి కూడా దారితీస్తోంది. 2050 నాటికి పేదలపై వేడి ప్రభావం 700 శాతం పెరుగుతుంది. ప్రపంచ బ్యాంకు కొత్త నివేదిక ఒక ఆందోళనకరమైన గణాంకాన్ని వెల్లడిస్తోంది. 2050 నాటికి, నగరాల్లో ప్రమాదకరమైన వేడిని ఎదుర్కొనే పేదల సంఖ్య 700 శాతం పెరగవచ్చు. అంటే, ప్రస్తుతం వేడి ప్రభావానికి గురవుతున్న వారి సంఖ్య కంటే 2050లో ఏడు రెట్లు ఎక్కువ మంది పేదలు దీని ప్రభావానికి గురవుతారు. పశ్చిమ ఆఫ్రికా, ఆగ్నేయ ఆసియా నగరాలు అత్యంత ప్రమాదంలో ఉన్నాయి. ఇక్కడ పేద కుటుంబాలు, అనధికారిక కార్మికులు, వృద్ధులు, పిల్లలు మొదటి బాధితులు అవుతారు.
ఏమీ చేయకపోతే, వడగాల్పులు మరింత తీవ్రమై, ఎక్కువ కాలం కొనసాగుతాయి. ఫలితంగా ప్రజలు చనిపోతారు, కుటుంబాలు విచ్ఛిన్నమవుతాయి, నగరాలు స్తంభించిపోతాయి. వేడిని నియంత్రించకపోతే కలిగే పరిణామాలు వినాశకరం. వ్యాపారాలు స్తంభించిపోతాయి, పాఠశాలలు మూతపడతాయి, ఆసుపత్రులు రోగులతో నిండిపోతాయి. వేడి వల్ల విద్యుత్ డిమాండ్ పెరిగి విద్యుత్ సంక్షోభం మరింత తీవ్రమవుతుంది. కాలుష్యం పెరుగుతుంది. పేదరికం, అసమానతలు మరింత దిగజారతాయి. ప్రజలు నగరాలను విడిచి వలస వెళ్తారు.
దేశీయ, అంతర్జాతీయ వలసలు పెరుగుతాయి. ఆర్థిక వ్యవస్థ భారీ నష్టాలను చవిచూస్తుంది. వేడిమి ఇకపై కేవలం కాలానుగుణ సమస్య కాదని ప్రపంచ బ్యాంకు స్పష్టం చేస్తోంది. అది నగరాల మొత్తం వ్యవస్థను ఛిన్నాభిన్నం చేస్తుంది. నగరాలు ఇప్పుడు సిద్ధం కాకపోతే, లక్షలాది మంది నిరాశ్రయులవుతారు, ఆకలితో అలమటిస్తారు. వేడి సంబంధిత మరణాలు సాధారణమైపోతాయి.
పట్టణ ఉష్ణ సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కోవడానికి మార్గం
ప్రపంచ బ్యాంకు, యునైటెడ్ నేషన్స్-హ్యాబిటాట్ (UN-Habitat), యునైటెడ్ నేషన్స్ ఎన్విరాన్మెంట్ ప్రోగ్రామ్ (UNEP) సహకారంతో ‘గ్లోబల్ సౌత్లో పట్టణ ఉష్ణ నిర్వహణపై హ్యాండ్బుక్’ అనే ప్రత్యేక హ్యాండ్బుక్ను అభివృద్ధి చేసింది.
ఈ హ్యాండ్బుక్ మూడు భాగాలుగా ఉంది:
విధాన రూపకర్తల కోసం సారాంశం
సాంకేతిక మాన్యువల్
పరిష్కారాల కేటలాగ్
ఇది నగరాలకు వేడి ప్రమాదాన్ని ఎలా అంచనా వేయాలో, ఎలా సిద్ధం కావాలో మరియు ఏ పరిష్కారాలు అమలు చేయాలో స్పష్టమైన మార్గదర్శకత్వం అందిస్తుంది. పచ్చని తోటలు, నీడ ఉన్న భవనాలు, సహజ శీతలీకరణ, సుస్థిర శీతలీకరణ వ్యవస్థలు వంటి సరళమైన, చవకైన పరిష్కారాలను సూచిస్తుంది.
ఇప్పుడు చర్య తీసుకోవాలి
నగరాలు ఇకపై వేడిని తేలికగా తీసుకోకూడదు. దీనిని కేవలం కాలానుగుణ సమస్యగా విస్మరించడం మొత్తం నగరాల విధ్వంసానికి దారితీయవచ్చు. పచ్చని మౌలిక సదుపాయాలు, పైకప్పు తోటలు, మెరుగైన నగర ప్రణాళిక, పేదలకు సరసమైన శీతలీకరణ. ఇవన్నీ అత్యవసరం. శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నట్లు, వేడిమి రోజువారీ జీవితాన్ని మార్చేస్తోంది. నగరాలు ఇప్పుడు చర్యలు తీసుకోకపోతే, 2050 నాటికి వేడిమి లక్షలాది పేదల ప్రాణాలను బలి తీసుకుంటుంది. ఈ ప్రపంచ బ్యాంకు హ్యాండ్బుక్ నగరాలకు చివరి హెచ్చరిక. ప్రభుత్వాలు, నగర పాలకులు, ప్రజలు ఏకం కావాల్సిన సమయం ఇదే. లేకపోతే, రాబోయే సంవత్సరాల్లో నగరాలు అగ్ని సముద్రాలుగా మారి, సాధారణ ఊపిరి కూడా కష్టతరం అవుతుంది.
By 2050, the number of urban poor exposed to dangerous heat could increase by 700%. Cities need practical tools for resilience and sustainable cooling. Start with the @WorldBank Handbook on Urban Heat Management: https://t.co/gKPePOjXUr pic.twitter.com/bseydm4Y2x
— World Bank Group Climate and Environment (@WBG_ClimateEnv) April 26, 2026