మానసిక ఆరోగ్యం దెబ్బతింటే శారీరక ఆరోగ్యం కూడా దెబ్బతింటుందని చాలామందికి తెలియదు. తీవ్రమైన మానసిక అనారోగ్యంతో జీవిస్తున్నవారు సాధారణ ప్రజల కంటే 15 నుంచి 20 సంవత్సరాలు ముందుగానే ప్రాణాలు కోల్పోయే ప్రమాదం ఉందని ఇంగ్లాండ్ జాతీయ ఆరోగ్య సేవల గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. అంటే ఒక మానసిక సమస్య జీవితంలో దాదాపు రెండు దశాబ్దాల వ్యత్యాసానికి దారి తీసే స్థాయిలో ప్రభావం చూపొచ్చు.
స్కిజోఫ్రీనియా, బైపోలార్ డిజార్డర్ లాంటి తీవ్రమైన మానసిక అనారోగ్యాలు ఉన్నవారిలో ముందస్తు మరణం సాధారణ జనాభాతో పోలిస్తే దాదాపు ఐదు రెట్లు ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది. ఇక్కడ అత్యంత ముఖ్యమైన విషయం మరొకటి ఉంది. ఈ మరణాల్లో ఆత్మహత్యలు మాత్రమే కారణం కావు.
శారీరక అనారోగ్యాలు కూడా పెద్ద పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. తీవ్రమైన మానసిక అనారోగ్యంతో ఉన్నవారి మరణాల్లో దాదాపు మూడింట రెండొంతులు శారీరక వ్యాధులతో సంబంధం ఉన్నట్టు ఎన్హెచ్ఎస్ చెబుతోంది. గుండె జబ్బులు, క్యాన్సర్, ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులు, కాలేయ సమస్యలు ఇందులో ప్రధానంగా కనిపిస్తున్నాయి. కొవిడ్కు ముందు కాలంలో ఈ నాలుగు రకాల వ్యాధులు కలిపి తీవ్రమైన మానసిక అనారోగ్యంతో ఉన్న పెద్దల మరణాల్లో సుమారు 60 శాతం వరకు కారణమయ్యాయి. ముఖ్యంగా గుండె ఆరోగ్యంపై దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉంది. స్కిజోఫ్రీనియా, బైపోలార్ డిజార్డర్ వంటి పరిస్థితులతో జీవిస్తున్నవారిలో గుండెపోటు, పక్షవాతం వచ్చే ప్రమాదం పెరుగుతోంది. దానికి జీవనశైలి కూడా ఒక కారణం. ధూమపానం ఇందులో చాలా పెద్ద అంశం.
తీవ్రమైన మానసిక అనారోగ్యంతో ఉన్నవారి మరణాల్లో సుమారు సగం వరకు ధూమపానంతో సంబంధం ఉండొచ్చని NHS అంచనా వేస్తోంది. వ్యాయామం తగ్గిపోవడం, సరైన ఆహారం తీసుకోకపోవడం, అధిక బరువు, మధుమేహం, కొలెస్ట్రాల్ లాంటి సమస్యలు కూడా గుండెపై ప్రభావం చూపుతాయి.
కొన్ని మానసిక అనారోగ్యాలకు ఉపయోగించే మందులతో బరువు పెరగడం, కొలెస్ట్రాల్ మార్పులు, మధుమేహం వచ్చే అవకాశం పెరగొచ్చు. అందుకే వైద్యుల పర్యవేక్షణ చాలా అవసరం. చికిత్సను స్వయంగా ఆపేయడం వల్ల మరిన్ని సమస్యలు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. క్యాన్సర్ విషయంలోనూ ఇదే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. తీవ్రమైన మానసిక అనారోగ్యంతో ఉన్నవారు 75 ఏళ్లలోపు క్యాన్సర్తో మరణించే అవకాశం ఎక్కువగా ఉందని ప్రభుత్వ గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. ఇక్కడ పరీక్షలు ఆలస్యం కావడం కూడా ఒక కారణం. క్యాన్సర్ స్క్రీనింగ్కు దూరంగా ఉండటం, వ్యాధిని ఆలస్యంగా గుర్తించడం, చికిత్సలో అంతరాయం రావడం సమస్యను మరింత పెంచుతాయి.
ఇంకో సమస్య వైద్య వ్యవస్థలోనే కనిపించొచ్చు. మానసిక అనారోగ్యం ఉన్న వ్యక్తి శారీరక సమస్య గురించి చెబితే, ఆ లక్షణాన్ని మానసిక సమస్యతోనే ముడిపెట్టే ప్రమాదం ఉంటుంది.
దీన్నే డయాగ్నస్టిక్ ఓవర్షాడోయింగ్ అంటారు. దీంతో అసలు శారీరక వ్యాధిని గుర్తించడంలో ఆలస్యం జరగొచ్చు. అందుకే మానసిక ఆరోగ్యానికి కూడా శారీరక ఆరోగ్యంతో సమానమైన ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. మానసిక చికిత్సతో పాటు గుండె ఆరోగ్యాన్ని పరీక్షించుకోవాలి. అవసరమైన క్యాన్సర్ స్క్రీనింగ్ చేయించుకోవాలి. ధూమపానం ఉంటే దాన్ని వదిలేందుకు సహాయం తీసుకోవాలి. శరీరంలో కొత్త లక్షణం కనిపిస్తే వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. 15-20 సంవత్సరాల వ్యత్యాసం ప్రతి వ్యక్తి జీవితానికి వర్తించే నిర్ణయం కాదు.
ఇది ఒక పెద్ద ఆరోగ్య సమస్యను చూపించే గణాంకం. ఆ సమస్యలో చాలావరకు అంశాలను ముందుగానే గుర్తించి, సరైన చికిత్స అందించి, శారీరక ఆరోగ్యాన్ని కూడా సమానంగా చూసుకుంటే పరిస్థితిని మెరుగుపరచే అవకాశం ఉంది. మనసు ఆరోగ్యంగా ఉండటం జీవితానికి అవసరం. శరీరం ఆరోగ్యంగా ఉండటం కూడా అంతే అవసరం. ఈ రెండింటినీ కలిపి చూసినప్పుడే పూర్తి ఆరోగ్యం సాధ్యమవుతుంది.