Hindu Rituals: సనాతన ధర్మంలో మనిషి జీవితాన్ని జననం నుంచి మరణం వరకు 16 సంస్కారాలతో అనుసంధానిస్తారు. వాటిలో చివరిది దహన సంస్కారం. హిందూ సంప్రదాయం ప్రకారం అగ్నికి శరీరాన్ని సమర్పించడం ద్వారా పంచభూతాల్లో విలీనం అవుతుందని, ఆత్మ తన తదుపరి ప్రయాణాన్ని కొనసాగిస్తుందని విశ్వసిస్తారు. అయితే ప్రతి వ్యక్తికి ఒకే విధమైన అంత్యక్రియలు నిర్వహించాలనే నియమం లేదని కొన్ని ధర్మగ్రంథాలు పేర్కొంటాయి. ముఖ్యంగా గరుడ పురాణంలో కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో దహన సంస్కారం కాకుండా భూమిలో సమాధి చేయడం లేదా జల సమాధి గురించి ప్రస్తావన కనిపిస్తుంది. అంతేకాకుండా గరుడ పురాణం ఐదు రకాల ప్రజలకు దహన సంస్కారాన్ని పూర్తిగా నిషిద్ధంగా పరిగణిస్తుంది. వారెవరో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
గర్భిణీ స్త్రీలు
గరుడ పురాణం ప్రకారం, గర్భిణీ స్త్రీల మరణానంతరం వారిని దహనం చేయరు. దీని వెనుక సున్నితమైన కారణాలు ఉన్నాయి. గర్భిణీ స్త్రీని దహనం చేయడం వల్ల శరీరం చిట్లిపోయి, పిండం బయటకు వచ్చే ప్రమాదం ఉంది. అందువల్ల, గర్భిణీ స్త్రీల మరణానంతరం, వారిని భూమిలో పాతిపెడతారు, లేకపోతే జలసమాధి చేస్తారు.
పాము కాటు వల్ల మరణం
గరుడ పురాణం ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి పాముకాటు వల్ల గానీ లేదా మరేదైనా విషప్రయోగం వల్ల గానీ మరణిస్తే, వారికి దహన సంస్కారాలు చేయకూడదు. విష ప్రభావం వల్ల సూక్ష్మ ప్రాణశక్తులు సుమారు 21 రోజుల పాటు శరీరంలోనే ఉంటాయని నమ్ముతారు. అటువంటి వ్యక్తి పూర్తిగా మరణించినట్లుగా పరిగణించబడడు, అందువల్ల వారి శరీరాన్ని నీటిలో ఖననం చేస్తారు.
11 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్న పిల్లవాడు
గరుడ పురాణం ప్రకారం, 11 ఏళ్లలోపు లేదా గర్భంలో ఉండగానే శిశువు మరణిస్తే, వారికి దహన సంస్కారాలు చేయకూడదు. చిన్న వయసులో ఆత్మకు శరీరంపై అనుబంధం తక్కువగా ఉంటుందని నమ్ముతారు. ఒకవేళ బాలుడికి ఉపనయన సంస్కారం పూర్తి కాకపోయినా లేదా బాలికకు ఇంకా రుతుస్రావం ప్రారంభం కాకపోయినా వారిని పూడ్చిపెడతారు. అటువంటి మృతదేహాలకు దహన సంస్కారాలు చేయరు.
అంటువ్యాధుల మరణాలు
ఒక వ్యక్తి తీవ్రమైన అంటువ్యాధితో మరణిస్తే, వారి శరీరాన్ని దహనం చేయకూడదు. ఈ నియమం వెనుక ఒక శాస్త్రీయ కారణం ఉంది. అటువంటి వ్యక్తి శరీరాన్ని దహనం చేస్తే, వ్యాధికారకాలు గాలి ద్వారా వ్యాపించి, ఇతరులకు అనారోగ్యం కలిగించవచ్చు. అందువల్ల, అటువంటి శరీరాన్ని భూమిలో పాతిపెట్టడం సముచితంగా పరిగణించబడుతుంది.
సాధువు
కోరికలను త్యజించి, సన్యాసం స్వీకరించిన వారికి దహన సంస్కారం కూడా ఖచ్చితంగా నిషిద్ధం. ఎందుకంటే, సాధువులు, ఋషులకు వాళ్ళ శరీరంపై ఎలాంటి మమకారం ఉండదు. అందువల్ల, దైవ స్వరూపులను భూమిలో లేదా నీటిలో ఖననం చేస్తారు.
గరుడ పురాణంలో పేర్కొన్న ఈ నియమాలు మతపరమైన విశ్వాసాలు, ఆ కాలంలోని సామాజిక పరిస్థితులు, సంప్రదాయాల ఆధారంగా రూపొందినవిగా భావిస్తారు. అందువల్ల వీటిని చారిత్రక, సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక కోణంలో అర్థం చేసుకోవాలి. ఆధునిక సమాజంలో అంత్యక్రియల నిర్వహణకు కుటుంబ సంప్రదాయాలతో పాటు చట్టపరమైన, వైద్యపరమైన నిబంధనలు కూడా ప్రాధాన్యం కలిగి ఉంటాయి.