Union Budget 2026: కేంద్ర బడ్జెట్లో ఏం ఉంటుందని దేశ ప్రజలు ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నారు. కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ఫిబ్రవరి 1, 2026(ఆదివారం) ఉదయం 11 గంటలకు పార్లమెంట్లో కేంద్ర బడ్జెట్-2026ను ప్రవేశపెట్టనున్నారు. ఫిబ్రవరి 1న బడ్జెట్ను ప్రవేశపెట్టడం ప్రధాని మోడీ హయాంలో ప్రారంభమైంది. అయితే, ఆదివారం బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టడం ఇదే తొలిసారి. పార్లమెంట్ బడ్జెట్ సమావేశాలు జనవరి 28న రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ప్రసంగంతో ప్రారంభమవుతుంది. మొదటిదశ సమావేశాలు జనవరి 28 నుంచి ఫిబ్రవరి 13 వరకు జరుగుతాయి, రెండో దశ సమావేశాలు మార్చి 9 నుంచి ఏప్రిల్ 2 వరకు కొనసాగుతాయి.
సుదీర్ఘమైన కేంద్ర బడ్జెట్ రికార్డులు ఇవే..
* నిర్మలా సీతారామన్ కేంద్ర బడ్జెట్ను ప్రవేశపెట్టడం ఇది తొమ్మిదోసారి. ఈ ఘనత సాధించిన తొలి ఆర్థిక మంత్రిగా ఆమె నిలిచారు. అంతకుముందు ఈ రికార్డ్ మొరార్జీ దేశాయ్(వరసగా 6 బడ్జెట్లు) పేరిట ఉండేది.
* సాధారణంగా కేంద్ర బడ్జెట్ ప్రసంగం 90 నిమిషాల నుంచి 120 ఉంటాయి. కానీ చాలా సార్లు ఈ స్పీచ్ చాలా సుదీర్ఘంగా సాగిన సందర్భాలు ఉన్నాయి.
* 2020-21లో నిర్మలా సీతారామన్ బడ్జెట్ ప్రసంగం 2 గంటల 42 నిమిషాలు (162 నిమిషాలు) ఉంది. ఈ ప్రసంగం ఉదయం 11 గంటల నుంచి మధ్యాహ్నం 1.40 గంటల వరకు సాగింది. ఎల్ఐసీ ఐపీఓ, ఆదాయపు పన్ను విధానం ప్రవేశపెట్టడం వంటి ముఖ్యమైన అంశాలు ఈ ప్రసంగంలో ఉన్నాయి. అయితే, ఆమె సుదీర్ఘ ప్రసంగంతో కాస్త అనారోగ్యానికి గురైన తర్వాత, లోక్సభ స్పీకర్ ఓం బిర్లా ఆమె చివరి రెండు పేరాలను చదివారు.
* మన్మోహన్ సింగ్ కేంద్ర బడ్జెట్లో ఒక రికార్డును కలిగి ఉన్నారు. పదాల సంఖ్య ప్రకారం, అత్యంత సుదీర్ఘ ఉపన్యాసాన్ని, ఆయన ఆర్థిక మంత్రి హోదాలో 1991 బడ్జెట్ను ప్రవేశపెట్టారు. దీంట్లో 18700 పదాలు ఉన్నాయి. ఇది భారత చరిత్రలోనే కీలకమైన బడ్జెట్. ఇది దేశాన్ని లైసెన్స్ రాజ్ నుంచి ఆర్థిక సరళీకరణ వైపు నడిపించింది.
* నిర్మలా సీతారామన్ (2019-20) – సీతారామన్ 2020 బడ్జెట్ ప్రసంగం 2 గంటల 17 నిమిషాల పాటు సాగింది. ఇది రెండో అత్యంత సుదీర్ఘ బడ్జెట్. నిర్మలా సీతారామన్ ప్రవేశపెట్టిన మొదటి బడ్జెట్. ప్రభుత్వం ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్లను ముందుగానే దాఖలు చేయడానికి, ఎంఎస్ఎంఈ యూనిట్ల ప్రయోజనాలకు ప్రవేశపెట్టారు.
* జస్వంత్ సింగ్ (2003-04) – అప్పటి బీజేపీ ఆర్థిక మంత్రి జస్వంత్ సింగ్ 2003లో 2 గంటల 13 నిమిషాల పాటు బడ్జెట్ ప్రసంగం చేశారు. ఈ ప్రసంగంలో, జస్వంత్ సింగ్ ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్ల ఇ-ఫైలింగ్ను ప్రకటించారు మరియు కొన్ని వస్తువులపై ఎక్సైజ్ మరియు కస్టమ్స్ సుంకాలను తగ్గించింది.
* అరుణ్ జైట్లీ(2014-15)- అరుణ్ జైట్లీ 2014 కేంద్ర బడ్జెట్ ప్రసంగం 2 గంటల 10 నిమిషాలు సాగింది. భారత ప్రభుత్వం రాబోయే సంవత్సరాల్లో అదనపు ఆల్ ఇండియా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ (ఎయిమ్స్) ను ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు ప్రకటించింది, రక్షణ రంగంలో విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులను (ఎఫ్డిఐ) 49 శాతానికి పెంచింది మరియు పన్ను మినహాయింపు పరిమితిని రూ.2 లక్షల నుండి రూ.2.5 లక్షలకు పెంచింది.
అత్యంత చిన్న బడ్జెట్ ప్రసంగం ఇవే..
* ఆర్థిక మంత్రి హిరుభాయ్ ముల్జీభాయ్ పటేల్ 1977–1978 మధ్యంతర బడ్జెట్ కోసం సుమారు 800 పదాలతో, ఇప్పటివరకు నమోదైన అత్యంత చిన్న ప్రసంగాన్ని ఇచ్చారు.
* ప్రస్తుత ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ యొక్క అత్యంత సంక్షిప్త బడ్జెట్ ప్రసంగం ఫిబ్రవరి 2024లో జరిగింది, అప్పుడు ఆమె మధ్యంతర బడ్జెట్ కోసం 56 నిమిషాల పాటు సభను ఉద్దేశించి ప్రసంగించారు.