జర్నలిజం అనేది ప్రభుత్వాలను ప్రశ్నించడానికి, క్షేత్రస్థాయి నిజాలను వెలికితీసి ప్రజాభిప్రాయాన్ని ప్రభావితం చేయడానికి ఉపయోగపడే అత్యంత బాధ్యతాయుతమైన శక్తి. అయితే, అటువంటి విలేకరి గుర్తింపును కేవలం రూ. 599 కే కొనుగోలు చేసే అవకాశం ఉంటే ఎలా ఉంటుందో ఊహించండి. ఇటీవల చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్ జ్ఞానేష్ కుమార్‌కు వ్యతిరేకంగా సీజెపి (CJP) నిర్వహించిన నిరసన ప్రదర్శనలను కవర్ చేసిన కొందరు నకిలీ రిపోర్టర్లను ప్రముఖ మీడియా బృందం గుర్తించింది. గతంలో నీట్ పేపర్ లీక్‌పై జరిగిన ఆందోళనల్లో స్వతంత్ర విలేకరులు ధైర్యంగా వార్తలు అందించి గుర్తింపు పొందగా, తర్వాతి కాలంలో సోషల్ మీడియాలో లైకులు, వ్యూస్, ఫాలోవర్ల కోసం అనేకమంది మైకులు పట్టుకుని వార్తా సేకరణ పేరుతో రంగంలోకి దిగారు. వీరు ఉపయోగించిన ఐడీ కార్డులు, మైక్ లోగోల డిజిటల్ ట్రాక్‌ను పరిశీలించగా, డబ్బులు తీసుకుని జర్నలిస్ట్ గుర్తింపు పత్రాలను విక్రయించే పలు ఆన్‌లైన్ వెబ్‌సైట్ల గుట్టు రట్టయింది.
జంతర్ మంతర్ వద్ద నిరసనలను కవర్ చేస్తూ ‘ఇండియన్ ప్రెస్ యూనియన్’ (IPU) లోగో ఉన్న మైకుతో కనిపించిన ఒక రిపోర్టర్‌ను పరిశీలించగా.. ఆ సంస్థ వెబ్‌సైట్ ద్వారా ప్రెస్ ఐడీ కార్డులు, మైకులు, ఇతర మీడియా సామాగ్రిని ఆన్‌లైన్‌లో విక్రయిస్తున్నట్లు తేలింది. ఇలాంటి కార్యకలాపాలు సాగిస్తున్న కనీసం ఆరు వెబ్‌సైట్లను గుర్తించారు. ‘హింద్ మీడియా నెట్‌వర్క్’ రూ. 599 కే ప్రెస్ ఐడీ, సర్టిఫికేట్ , ఆన్‌లైన్ ప్రొఫైల్‌ను అందిస్తుండగా, ‘నీడ్24 న్యూస్’,’ఏషియన్ యూనియన్ ప్రెస్’ సంస్థలు రూ. 999 కే వీటితో పాటు ఆర్టికల్స్ పబ్లిష్ చేసుకునే వెసులుబాటును ఇస్తున్నాయి. ఇక ‘ఇండియన్ ప్రెస్ యూనియన్’ ప్రింటెడ్ ఐడీ కార్డుతో పాటు కార్ స్టిక్కర్‌ను రూ. 1,799 కి విక్రయిస్తోంది. అంతేకాకుండా రూ. 3,500 కే మైక్ కిట్‌లు, ఇంటర్నేషనల్ ప్రెస్ కార్డులు, ప్రెస్ వాహన పాస్‌లు , రూ. 25,000 కే ఏటా చెల్లుబాటయ్యేలా ‘స్టేట్ బ్యూరో చీఫ్’ హోదాలను కూడా ఈ వెబ్‌సైట్లు బహిరంగంగానే అమ్ముతున్నాయి.
ఎటువంటి పత్రికా అనుభవం, ఎడిటోరియల్ పరిశీలన , వార్తా సంస్థల మద్దతు లేని వ్యక్తులు కేవలం డబ్బుతో కొనుగోలు చేసిన ఈ ప్రెస్ కార్డుల ద్వారా పోలీసుల తనిఖీల నుంచి తప్పించుకోవడం, ఆంక్షలు ఉన్న ప్రాంతాల్లోకి చొరబడటం , ఇతరులను బెదిరించడం వంటి ప్రమాదకరమైన చర్యలకు పాల్పడుతున్నారు. AI ద్వారా రూపొందించిన ఫోటోలతో అసలైన వార్తా సంస్థలుగా నమ్మించే ఈ సైట్లు 2022 నుంచి 2026 మధ్య కాలంలోనే ఎక్కువగా పుట్టుకొచ్చాయి. సీజేపీ నిరసనల్లో ప్రెస్ కార్లతో చెలామణి అయిన కొందరు వ్యక్తులు తమ యూట్యూబ్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ఛానళ్లలో పెట్టిన వీడియోలకు లక్షలాది వ్యూస్ వచ్చాయి. ఇది జర్నలిజం ముసుగులో జరుగుతున్న స్వార్థపూరిత చర్య అని, ఎటువంటి జవాబుదారీతనం లేని ఇటువంటి నకిలీ కార్డ్‌లను ఎవరు సరిచూడాలి, వీటికి ఎవరు బాధ్యత వహిస్తారని ప్రస్తుతం ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.