‘సర్’ కారణంగా ఎన్నికల సంఘంలో తీవ్ర విభేదాలు వచ్చినట్లుగా దేశ వ్యాప్తంగా కథనాలు వెలువడుతున్నాయి. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్ తీరుపై కమిషనర్లు తిరుగుబాటు చేసినట్లుగా కథనాలు వచ్చాయి. సీఈసీ ఏకపక్ష నిర్ణయాలను వ్యతిరేకించినట్లుగా తెలుస్తోంది. అయితే ఈ వార్తలను ఎన్నికల సంఘం ఖండించినప్పటికీ.. ప్రస్తుతం ఈ వ్యవహారం రాజకీయ దుమారం రేపుతోంది.
తాజాగా ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్పై మరోసారి తొలగింపు తీర్మానం తీసుకురావడానికి ప్రతిపక్షాలు సిద్ధమవుతున్నట్లు సమాచారం. సీఈసీ జ్ఞానేష్ కుమార్పై అభిశంసనకు విపక్ష కూటమి నిర్ణయం తీసుకున్నట్లుగా తెలుస్తోంది. స్పెషల్ ఇంటెన్సివ్ రివిజన్ (SIR) అంశంపై ఎన్నికల సంఘంపై విమర్శలు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో.. కాంగ్రెస్ చొరవతో ఇండియా కూటమిలోని పార్టీలు ఈ అంశంపై ఏకాభిప్రాయానికి వచ్చినట్లు సమాచారం.
సెప్టెంబర్ 25న ఆందోళనలు
ఇక జ్ఞానేశ్ కుమార్ను అరెస్ట్ చేసి, పదవి నుంచి తొలగించాలని డిమాండ్ చేస్తూ సెప్టెంబర్ 25న రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం కార్యాలయాల దగ్గర నిరసన ప్రదర్శనలు నిర్వహించాలని కాంగ్రెస్ రాష్ట్ర విభాగాలకు అధిష్టానం ఆదేశాలు ఇచ్చినట్లు తెలుస్తోంది. ఎన్నికల రోల్స్ సవరణ, ఎన్నికల సంఘం ఉపయోగిస్తున్న ECINet సాఫ్ట్వేర్ తదితర అంశాలపై ఎన్నికల కమిషనర్ల మధ్య విభేదాలు ఉన్నాయంటూ జాతీయ మీడియాలో వచ్చిన నివేదిక కూడా తాజా రాజకీయ వివాదానికి కారణమైంది. ఆ నివేదిక ప్రకారం.. ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి తమకు తెలియకుండా తీసుకున్న నిర్ణయాలపై 10 నెలల వ్యవధిలో కనీసం 14 సార్లు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినట్లు పేర్కొంది. అయితే ఈ అంశంపై ఎన్నికల సంఘం భిన్నమైన వైఖరిని వెల్లడించింది. SIRకు సంబంధించిన నిర్ణయాలు ముగ్గురు ఎన్నికల కమిషనర్ల ఆమోదంతో ఏకగ్రీవంగానే తీసుకున్నామని ఈసీ పేర్కొంది.
ఇదే తొలిసారి కాదు
జ్ఞానేశ్ కుమార్ను పదవి నుంచి తొలగించాలని ప్రతిపక్షాలు గతంలోనూ పార్లమెంటులో నోటీసు ఇచ్చాయి. 2026 మార్చిలో లోక్సభకు చెందిన 130 మంది, రాజ్యసభకు చెందిన 63 మంది సభ్యుల సంతకాలతో తొలగింపు తీర్మానం కోసం నోటీసులు సమర్పించారు. ఇది CECను తొలగించేందుకు పార్లమెంటులో వచ్చిన తొలి ఇలాంటి ప్రయత్నంగా నమోదైంది. అయితే ఆ నోటీసులను లోక్సభ స్పీకర్ ఓం బిర్లా, రాజ్యసభ ఛైర్మన్ సీపీ రాధాకృష్ణన్ ఏప్రిల్ 6న స్వీకరించలేదు. రెండు సభల ప్రిసైడింగ్ అధికారులు వేర్వేరు ఉత్తర్వుల్లో ఆ నోటీసులను అడ్మిట్ చేయడానికి నిరాకరించారు.
ఆరోపణలు ఏంటి?
మార్చిలో ఇచ్చిన నోటీసులో జ్ఞానేశ్ కుమార్పై పలు ఆరోపణలు చేసినట్లు అప్పటి నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. ఇందులో పక్షపాతపూరిత, వివక్షపూరితంగా వ్యవహరించడం, ఎన్నికల అక్రమాలపై దర్యాప్తును అడ్డుకోవడం, భారీ స్థాయిలో ఓటర్లను ఓటు హక్కుకు దూరం చేసే పరిస్థితులు ఏర్పడటం వంటి ఆరోపణలు ఉన్నాయి. ఇవి ప్రతిపక్షాలు చేసిన ఆరోపణలేనని, స్వతంత్రంగా నిర్ధారించబడిన అంశాలుగా పరిగణించరాదని గమనించాలి.
ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ను పదవి నుంచి తొలగించే ప్రక్రియ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించే విధానానికి సమానంగా ఉంటుంది. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 324(5) ప్రకారం.. పార్లమెంటులో నిర్దిష్ట ప్రక్రియను అనుసరించాల్సి ఉంటుంది. తొలగింపు చర్యకు ‘నిరూపిత దుర్వ్యవహారం లేదా అసమర్థత’ వంటి రాజ్యాంగపరమైన ప్రాతిపదిక అవసరం. నోటీసు ఆమోదించబడితే తదుపరి దర్యాప్తు ప్రక్రియ కొనసాగుతుంది. చివరగా పార్లమెంటులో ప్రత్యేక మెజారిటీతో తీర్మానం ఆమోదం పొందాల్సి ఉంటుంది. ఈ నేపథ్యంలో SIRపై రాజకీయ వివాదం కొనసాగుతున్న వేళ.. జ్ఞానేశ్ కుమార్పై ప్రతిపక్షాలు మరోసారి తొలగింపు చర్యకు సిద్ధమవుతున్నాయన్న వార్తలు రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.