ITCZ Bay of Bengal: బంగాళాఖాతం వైపు 10,000 కిలోమీటర్ల పొడవైన మేఘాల సమూహం.. జూలై చివర్లో భారీ వర్షాలకు అవకాశం

10,000-km ITCZ System Could Revive Monsoon Across India: దేశంలోని పలు రాష్ట్రాల్లో గత కొన్ని రోజులుగా నైరుతి రుతుపవనాలు బలహీనపడటంతో వర్షపాతం తగ్గింది. అయితే, తాజాగా ఏర్పడిన భారీ వాతావరణ వ్యవస్థ మరోసారి ఆశలు రేకెత్తిస్తోంది. బంగాళాఖాతం నుంచి మధ్య పసిఫిక్ మహాసముద్రం వరకు సుమారు 7,000 నుంచి 10,000 కిలోమీటర్ల పొడవున విస్తరించిన ఇంటర్ ట్రాపికల్ కన్వర్జెన్స్ జోన్ (ITCZ) భారత వాతావరణంపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని వాతావరణ నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఈ వ్యవస్థ బంగాళాఖాతం వైపు కదిలితే జూలై చివరి వారంలో దేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో వర్షాలు మళ్లీ చురుకుగా మారే అవకాశాలు ఉన్నాయని సూచిస్తున్నారు.

ITCZ అంటే ఏమిటి?

ఇంటర్ ట్రాపికల్ కన్వర్జెన్స్ జోన్ (ITCZ) అనేది భూమధ్యరేఖ సమీపంలో ఉత్తర, దక్షిణ అర్ధగోళాల నుంచి వచ్చే ట్రేడ్ విండ్స్ కలిసే ప్రాంతం. ఈ ప్రాంతంలో వెచ్చని, తేమతో కూడిన గాలి పైకి ఎగసిపోవడంతో భారీ మేఘాలు ఏర్పడి వర్షాలు కురుస్తాయి. సాధారణంగా రుతుపవనాల కాలంలో ITCZ భారతదేశానికి సమీపంలో ఉంటుంది. అయితే ఈసారి ఇది మరింత తూర్పు వైపున ఏర్పడి, బంగాళాఖాతం నుంచి మధ్య పసిఫిక్ వరకు విస్తరించింది.

ఉష్ణమండల వ్యవస్థలు చురుకుగా

ప్రస్తుతం ఈ ITCZలో అనేక అల్పపీడనాలు, ఉష్ణమండల తరంగాలు చురుకుగా ఉన్నాయని వాతావరణ విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. ఇవి నెమ్మదిగా పశ్చిమ దిశగా కదులుతూ బంగాళాఖాతం వైపు చేరుతున్నాయి. ఈ వ్యవస్థల్లో ఏదైనా బలపడితే రుతుపవన ద్రోణి బలపడటంతో తూర్పు, మధ్య, ఉత్తర భారతదేశంలో విస్తృతంగా వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉందని అంచనా వేస్తున్నారు.

జూలై 20 నుంచి 30 మధ్య వర్షాల అవకాశం

వాతావరణ నమూనాల ప్రకారం, జూలై 20 నుంచి 30 మధ్య ఈ ఉష్ణమండల వ్యవస్థలు భారత ఉపఖండాన్ని ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉంది. దీంతో ప్రస్తుతం బలహీనంగా ఉన్న నైరుతి రుతుపవనాలు మళ్లీ చురుకుగా మారవచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ప్రత్యేకించి బీహార్, జార్ఖండ్, తూర్పు ఉత్తరప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్ వంటి రాష్ట్రాల్లో మంచి వర్షాలు కురిసే అవకాశాలు ఉన్నాయని అంచనా.

భారీ వర్షాలు, వరదల ముప్పు కూడా

ఈ వ్యవస్థ మరింత బలపడి అల్పపీడనం లేదా తుఫానుగా మారితే కొన్ని ప్రాంతాల్లో భారీ నుంచి అతి భారీ వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉంది. దీంతో వరదలు, నీటిమునిగే పరిస్థితులు, తీరప్రాంతాల్లో అలల ఉద్ధృతి పెరిగే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు. అందువల్ల ప్రజలు అప్రమత్తంగా ఉండాలని, రైతులు తమ పంటల రక్షణకు అవసరమైన చర్యలు తీసుకోవాలని వాతావరణ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

వాతావరణ మార్పుల ప్రభావం

ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు, సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతల మార్పులు, లా నినో వంటి వాతావరణ పరిస్థితుల ప్రభావంతో ఈసారి ITCZ సాధారణ స్థానం కంటే తూర్పు వైపు ఏర్పడినట్లు భావిస్తున్నారు. గత కొన్నేళ్లుగా వాతావరణ మార్పుల కారణంగా ITCZ స్థానం తరచుగా మారుతుండటంతో కరువు, వరదలు వంటి తీవ్ర వాతావరణ ఘటనలు పెరుగుతున్నాయని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.

రైతులకు శుభవార్త.. కానీ అప్రమత్తత అవసరం

వర్షాలు తిరిగి ప్రారంభమైతే వ్యవసాయ రంగానికి పెద్ద ఊరట లభించే అవకాశం ఉంది. వర్షాభావంతో ఇబ్బందులు పడుతున్న రైతులకు ఇది ప్రయోజనకరంగా మారవచ్చు. అయితే ఒకేసారి భారీ వర్షాలు కురిస్తే పంటలు దెబ్బతినే అవకాశం కూడా ఉండటంతో రైతులు ముందస్తు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. అలాగే తీరప్రాంతాల్లో అలల ఉద్ధృతి పెరిగే అవకాశాల నేపథ్యంలో మత్స్యకారులు కూడా అప్రమత్తంగా ఉండాలని హెచ్చరిస్తున్నారు.

ముందున్న పరిస్థితి

ప్రస్తుతం 7,000 నుంచి 10,000 కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించిన ITCZ భారత వాతావరణానికి కీలకంగా మారింది. ఈ వ్యవస్థ బంగాళాఖాతంలోకి ప్రవేశించి మరింత బలపడితే జూలై చివరి వారంలో దేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో వర్షాలు మళ్లీ జోరందుకునే అవకాశం ఉంది. అయితే ఈ వ్యవస్థ ఎంత బలపడుతుంది, దాని ప్రభావం ఏ మేరకు ఉంటుంది అనే అంశాలపై స్పష్టత రావాలంటే వాతావరణ శాఖ తాజా అంచనాలను నిరంతరం గమనించడం అవసరం.