జంతువులకు మనుషుల మనోభావాలను, ముఖ్యంగా “భయాన్ని” పసిగట్టే వింత శక్తి ఉంటుందని మనం తరచూ వింటూనే ఉంటాం. అయితే ఇది కేవలం మూఢనమ్మకం కాదు, దీని వెనుక బలమైన శాస్త్రీయ కారణాలు ఉన్నాయని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. జంతువులు నేరుగా భయాన్ని ‘వాసన’ చూడలేకపోయినప్పటికీ, భయపడినప్పుడు మన శరీరంలో కలిగే రసాయనిక మార్పులను అవి పసిగట్టగలవు. ఆ వివరాలతో కూడిన సమగ్ర కథనం ఇక్కడ ఉంది:
మనం ఎప్పుడైనా కుక్కను చూసి భయపడితే, అది మనల్ని ఇంకా ఎక్కువగా భయపెట్టడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. దీనికి కారణం మనం భయపడుతున్నామనే విషయం దానికి అర్థం కావడమే. మన శరీరంలో ఒత్తిడి పెరిగినప్పుడు స్వేదం (చెమట), శ్వాస లేదా వాతావరణంలో కొన్ని రసాయనాలు విడుదలవుతాయి. అడ్రినలిన్, కార్టిసాల్ వంటి ఈ స్ట్రెస్ హార్మోన్లను జంతువులు చాలా సులభంగా గుర్తించగలవు.
1. కుక్కలు (Dogs) – భయాన్ని గుర్తించడంలో మాస్టర్స్
కుక్కలు మనుషుల భావోద్వేగాలను పసిగట్టడంలో అత్యంత నైపుణ్యం కలిగినవి. మనం సాధారణంగా ఉన్నప్పటి కంటే, భయపడినప్పుడు వచ్చే చెమట వాసనను అవి వేరుగా గుర్తించగలవని అధ్యయనాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. అందుకే భయపడిన వ్యక్తి దగ్గరకు వెళ్లినప్పుడు కుక్కల గుండె వేగం పెరుగుతుంది లేదా అవి మరింత అప్రమత్తంగా వ్యవహరిస్తాయి.
2. గుర్రాలు (Horses) – రైడర్ మూడ్ను ఇట్టే పట్టేస్తాయి
పురాతన యుద్ధ కథల నుండి ఆధునిక క్రీడల వరకు గుర్రాలు మనుషులతో విడదీయలేని బంధాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. గుర్రం మీద కూర్చున్న వ్యక్తి ఆందోళనగా ఉన్నా లేదా భయపడినా, ఆ వ్యక్తి శరీరంలోని ఒత్తిడిని, చెమటలోని మార్పులను గుర్రాలు గ్రహిస్తాయి. అందుకే నర్వస్గా ఉన్న రైడర్ మీద గుర్రాలు తరచూ మొండికేస్తాయి.
3. పాములు (Snakes) – గాలిలోని అణువులతో ‘రుచి’ చూస్తాయి
పాములు తమ నాలుకను బయటకు చాస్తూ గాలిని ‘రుచి’ చూస్తాయని మనకు తెలుసు. ఈ ప్రక్రియ ద్వారా అవి గాలిలో కలిగే రసాయనిక మార్పులను పసిగడతాయి. ఎవరైనా భయపడినప్పుడు విడుదలయ్యే సంకేతాలను గ్రహించగానే పాములు మరింత రక్షణాత్మకంగా మారి, దాడి చేయడానికి సిద్ధమవుతాయి.
4. షార్క్స్ (Sharks) – నీటిలోని రసాయనాలపై నిఘా
సముద్రపు వేటగాళ్లుగా పేరుగాంచిన షార్క్స్, నీటిలో కలిగే చిన్నపాటి రసాయనిక మార్పులను కూడా గుర్తించగలవు. ఏదైనా జీవి భయపడినప్పుడు విడుదలయ్యే హార్మోన్లను ఇవి పసిగడతాయి. అయితే భయాన్ని గుర్తించిన ప్రతిసారీ అవి దాడి చేయవు, కొన్నిసార్లు అసలేం జరుగుతుందో తెలుసుకోవడానికి దగ్గరకు వస్తాయి.
5. ఎలుకలు (Rats) – తెలివైన వేగులు
ఎలుకలు కేవలం మనుషుల భయాన్నే కాదు, తమ గుంపులోని ఇతర ఎలుకల భయాన్ని కూడా గుర్తిస్తాయి. ఇది ఒక రకమైన ‘ఎమోషనల్ అంటువ్యాధి’ లాంటిది. ఒక ఎలుక భయపడితే, ఆ సంకేతాల ద్వారా మిగిలిన ఎలుకలు కూడా ప్రమాదాన్ని పసిగట్టి అప్రమత్తమవుతాయి.
6. ఏనుగులు (Elephants) – భావోద్వేగాల భాండాగారాలు
ఏనుగులకు అపారమైన జ్ఞాపకశక్తితో పాటు అత్యున్నతమైన భావోద్వేగ మేధస్సు (Emotional Intelligence) ఉంటుంది. ఇవి తమ తొండం ద్వారా భయానికి సంబంధించిన సంకేతాలను గుర్తిస్తాయి. తమ మందలోని చిన్న పిల్లలు లేదా బలహీనమైన జీవులు భయపడితే, అవి వెంటనే రక్షణగా నిలుస్తాయి.
జంతువుల ఈ ప్రత్యేక సామర్థ్యం కేవలం మనల్ని భయపెట్టడానికి కాదు, అడవిలో తమను తాము కాపాడుకోవడానికి లేదా వేటను సులభతరం చేసుకోవడానికి ప్రకృతి ప్రసాదించిన వరం. అందుకే జంతువుల దగ్గర ఉన్నప్పుడు మనం ప్రశాంతంగా ఉండటం చాలా ముఖ్యం.