రాత్రి 12 గంటలు దాటిన తర్వాత నిద్రపోతే ఆరోగ్యం దెబ్బతింటుందా? బరువు పెరుగుతారా? ఆకలి ఎక్కువ అవుతుందా? శరీరంలో హార్మోన్ల పనితీరు మారుతుందా? ఇలాంటి సందేహాలు చాలామందికి ఉంటాయి. అయితే అర్ధరాత్రి తర్వాత నిద్రపోవడం వల్లే ఆరోగ్యం దెబ్బతింటుందని చెప్పలేం.
ప్రతిరోజూ తగినంత సమయం నిద్రపోతున్నారా, నిద్రపోయే సమయం రోజూ ఒకేలా ఉంటుందా, శరీరానికి సరిపడా విశ్రాంతి దొరుకుతుందా అనే విషయాలు ఇక్కడ ముఖ్యం. మన శరీరానికి ఒక సహజమైన గడియారం ఉంటుంది. ఎప్పుడు నిద్రపోవాలి, ఎప్పుడు మేల్కోవాలి, ఎప్పుడు ఆకలి వేయాలనే విషయాలను అది ప్రభావితం చేస్తుంది. ఈ గడియారానికి మన నిద్ర అలవాట్లు సరిపోకపోతే కొన్ని ఆరోగ్య సమస్యలు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
మనం సరిగ్గా నిద్రపోకపోతే ఆకలి ఎక్కువగా అనిపించవచ్చు. ముఖ్యంగా రాత్రిపూట తక్కువ సమయం నిద్రపోయినప్పుడు మరుసటి రోజు ఎక్కువగా తినాలనిపించడం, తీపి పదార్థాలు, కొవ్వు ఎక్కువగా ఉండే ఆహారాలు తినాలనే కోరిక పెరగడం జరగవచ్చు. ఆకలిని నియంత్రించడంలో సహాయపడే హార్మోన్లతో పాటు మెదడులోని కొన్ని భాగాలు కూడా ఈ విషయంలో పాత్ర పోషిస్తాయి.
అందుకే నిద్ర సరిగ్గా లేనప్పుడు ఆహారం విషయంలో నియంత్రణ పాటించడం కొంత కష్టంగా మారవచ్చు. అయితే నిద్ర తక్కువగా ఉన్న ప్రతి ఒక్కరిలోనూ హార్మోన్ల మార్పులు ఒకేలా ఉంటాయని చెప్పలేం. నిద్రకు రక్తంలో చక్కెర స్థాయులను నియంత్రించే శరీర సామర్థ్యానికి కూడా సంబంధం ఉంది. మనం తినే ఆహారంలోని చక్కెరను శరీరంలోని కణాలు ఉపయోగించుకోవడానికి ఇన్సులిన్ అనే హార్మోన్ సహాయపడుతుంది. నిద్ర సరిపోకపోయినా, నిద్రపోయే సమయాలు తరచూ మారుతున్నా, ఈ ప్రక్రియ సరిగ్గా పనిచేయడంలో ఇబ్బందులు రావచ్చు. ఇలాంటి అలవాట్లు ఎక్కువ కాలం కొనసాగితే టైప్-2 డయాబెటిస్ వచ్చే ప్రమాదం ఉంటుంది. అయితే అర్ధరాత్రి తర్వాత నిద్రపోవడం వల్లే డయాబెటిస్ వస్తుందని చెప్పడానికి ఆధారాలు లేవు.
మన ఆహారం, శారీరక శ్రమ, బరువు, కుటుంబ చరిత్ర లాంటి ఇతర అంశాలు కూడా ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. అలాగే రాత్రి 12 గంటలు దాటిన వెంటనే శరీరంలో కొవ్వు కరిగే ప్రక్రియ ఆగిపోదు. అర్ధరాత్రి తర్వాత శరీరం పనిచేసే వేగం తగ్గిపోతుందని కూడా చెప్పలేం.
అయితే రాత్రిపూట ఎక్కువసేపు మేల్కొని ఉండటం వల్ల ఆకలి వేసి పదేపదే తినడం, అవసరానికి మించి ఆహారం తీసుకోవడం జరగవచ్చు. దీనివల్ల బరువు నియంత్రణ కష్టమవుతుంది. రోజూ వ్యాయామం చేస్తున్నా, ఆహారం విషయంలో జాగ్రత్తలు తీసుకుంటున్నా, నిద్ర సరిగ్గా లేకపోతే బరువు తగ్గే ప్రయత్నాలకు ఆటంకం కలగవచ్చు. అయితే నిద్ర సరిగా లేనంత మాత్రాన ప్రతి ఒక్కరికీ బరువు పెరుగుతుందని అనుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. ఇక్కడ మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే నిద్రపోయే సమయం, భోజనం చేసే సమయం రెండూ వేర్వేరు అంశాలు. రాత్రి ఆలస్యంగా నిద్రపోయేవారంతా ఆలస్యంగా భోజనం చేయాలని లేదు. కానీ అర్ధరాత్రి సమయంలో భారీగా భోజనం చేయడం వల్ల శరీరంలో చక్కెర స్థాయులను నియంత్రించే ప్రక్రియపై ప్రభావం పడవచ్చు.
పడుకునే ముందు ఎక్కువగా తింటే కడుపులోని ఆమ్లాలు పైకి రావడం, గుండెల్లో మంట రావడం వంటి సమస్యలు కూడా ఎదురవుతాయి. అందుకే నిద్రపోవడానికి 2 నుంచి 3 గంటల ముందే రాత్రి భోజనం ముగించడం మంచిది. PCOS, డయాబెటిస్, ఇన్సులిన్ నిరోధకత లాంటి సమస్యలు ఉన్నవారు నిద్ర విషయంలో మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
PCOS అంటే మహిళల్లో హార్మోన్ల పనితీరుకు సంబంధించిన ఒక సమస్య. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో నిద్ర సరిపోకపోవడం ఆరోగ్యంపై మరింత ప్రభావం చూపవచ్చు. థైరాయిడ్ సమస్యలు కూడా నిద్రకు ఇబ్బంది కలిగించవచ్చు. అయితే ఆలస్యంగా నిద్రపోవడం వల్లే థైరాయిడ్ హార్మోన్ల సమస్యలు పెరుగుతాయని చెప్పడానికి తగిన ఆధారాలు లేవు. నిద్రలో శ్వాస ఆగిపోవడం, పెద్దగా గురక రావడం, పగటిపూట విపరీతంగా నిద్ర రావడం వంటి లక్షణాలు ఉంటే వైద్యులను సంప్రదించడం మంచిది. ఆరోగ్యకరమైన నిద్ర కోసం పెద్దలు ప్రతిరోజూ 7 నుంచి 9 గంటలు నిద్రపోవడానికి ప్రయత్నించాలి. వీలైనంత వరకు ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి నిద్రపోవడం, ఉదయం ఒకే సమయానికి మేల్కోవడం అలవాటు చేసుకోవాలి. నిద్రలేచిన తర్వాత సహజమైన వెలుతురులో కొంత సమయం గడపడం, క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం, పడుకునే ముందు టీ, కాఫీ వంటి కెఫీన్ ఉండే పానీయాలను తీసుకోకుండా ఉండడం కూడా ఉపయోగపడతాయి.
మొత్తంగా చూస్తే, అర్ధరాత్రి తర్వాత నిద్రపోవడం ఒక్కటే అనారోగ్యానికి కారణం కాదు. తగినంత నిద్ర, నిద్రలో మంచి నాణ్యత, క్రమబద్ధమైన సమయాలు, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారపు అలవాట్లు ముఖ్యమైనవి. కాబట్టి గడియారంలో ఎంత సమయం అయిందనే దానికే ప్రాధాన్యం ఇవ్వకుండా, ప్రతిరోజూ శరీరానికి సరిపడా విశ్రాంతి అందేలా చూసుకోవాలి. నిద్ర సమస్యలు చాలాకాలంగా కొనసాగుతున్నా, పగటిపూట అలసట ఎక్కువగా ఉన్నా వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి.