ఇండియాలో చాలామంది కుటుంబాలు ప్రతినెలా జీతం వచ్చిన వెంటనే కొంత డబ్బును పొదుపు చేస్తుంటారు. భవిష్యత్తు అవసరాల కోసం బ్యాంకులో దాచుకుంటారు, మ్యూచువల్ ఫండ్స్లో పెడతారు, షేర్లు కొంటారు. కానీ ఇదే సమయంలో మరో విషయం కూడా వేగంగా జరుగుతోంది. మనం దాచుకునే డబ్బు కంటే మనం చేసే అప్పులు మరింత వేగంగా పెరుగుతున్నాయి. రిజర్వ్ బ్యాంక్ తాజా గణాంకాలు ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
నాలుగేళ్ల క్రితం ఒక కుటుంబం దగ్గర వంద రూపాయల ఆర్థిక పొదుపు ఉంటే, అందులో 27 రూపాయల అప్పు ఉండేది. ఇప్పుడు అదే వంద రూపాయల పొదుపుకు 32 రూపాయల అప్పు ఉంది. అంటే భారతీయ కుటుంబాలు పొదుపు చేయడం మానలేదు కానీ అప్పులు చేయడం మాత్రం పెంచారు.
2026 మార్చి నాటికి భారతీయ కుటుంబాల దగ్గర ఉన్న ఆర్థిక ఆస్తుల విలువ దాదాపు 490 లక్షల కోట్ల రూపాయలు. అదే సమయంలో కుటుంబాల అప్పులు 158 లక్షల కోట్ల రూపాయలకు చేరాయి. గత నాలుగేళ్లలో కుటుంబాల పొదుపులు 49 శాతం పెరిగితే, అప్పులు ఏకంగా 78 శాతం పెరిగాయి. దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ 41 శాతం పెరిగిన సమయంలో అప్పులు మాత్రం దానికి దాదాపు రెండింతల వేగంతో పెరిగాయి. ఇది సామాన్య కుటుంబానికి ఎందుకు ముఖ్యం? మన జీతం పెరిగినా, పొదుపు పెరిగినా, నెలనెలా చెల్లించాల్సిన రుణాల మొత్తం కూడా పెరుగుతుంటే చేతిలో మిగిలే డబ్బు తగ్గుతుంది. ఇంటి రుణం, వాహన రుణం, వ్యక్తిగత రుణం, క్రెడిట్ కార్డు బకాయిలు ఇలా నెలవారీ ఆదాయంలో కొంత భాగం ముందుగానే అప్పుల చెల్లింపులకు వెళ్లిపోతుంది.
ముఖ్యంగా బ్యాంకుల కంటే ఇతర రుణ సంస్థల నుంచి తీసుకునే అప్పుల వాటా పెరుగుతోంది. ఇలాంటి రుణాలపై వడ్డీ సాధారణంగా ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది. అంటే అప్పు పెరగడమే కాకుండా, దాన్ని తీర్చడానికి చెల్లించే ఖర్చు కూడా పెరగవచ్చు. ఇక మనం పొదుపు చేసే విధానంలో కూడా మార్పు వచ్చింది.
బ్యాంకు డిపాజిట్లు ఇప్పటికీ కుటుంబాల ఆర్థిక ఆస్తుల్లో అతిపెద్ద భాగంగా ఉన్నాయి. అయితే మ్యూచువల్ ఫండ్లలో పెట్టుబడులు భారీగా పెరిగాయి. షేర్లు, మ్యూచువల్ ఫండ్లు కలిపి ఇప్పుడు కుటుంబాల ఆర్థిక పొదుపుల్లో దాదాపు 29 శాతం ఉన్నాయి. అంటే మన పొదుపుల్లో ఎక్కువ భాగం మార్కెట్తో లింక్ అవుతుంది. మార్కెట్ పెరిగితే పెట్టుబడుల విలువ పెరుగుతుంది. మార్కెట్ పడిపోతే అదే పొదుపు విలువ కూడా తగ్గవచ్చు. మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏంటంటే కుటుంబాల పొదుపులు దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థతో పోలిస్తే 2024 సెప్టెంబర్లో గరిష్ఠ స్థాయికి చేరాయి. ఆ సమయంలో కుటుంబాల ఆర్థిక ఆస్తులు దేశ జీడీపీలో 152.6 శాతంగా ఉన్నాయి.
2026 మార్చి నాటికి ఇది 141.6 శాతానికి పడిపోయింది. అంటే కుటుంబాల దగ్గర ఆస్తులు పెరుగుతున్నప్పటికీ, దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిమాణంతో పోలిస్తే వాటి స్థానం కొంత బలహీనపడింది.
అయితే ఈ లెక్కలను చూసి ప్రతి భారతీయ కుటుంబం అప్పుల ఊబిలో ఉందని అర్థం చేసుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. ఇంటి కోసం తీసుకున్న రుణాన్ని క్రమంగా చెల్లిస్తున్న కుటుంబం పరిస్థితి ఒకటి. నెలవారీ ఖర్చులు నెట్టుకురావడానికి అప్పులు చేస్తున్న కుటుంబం పరిస్థితి మరోటి. రిజర్వ్ బ్యాంక్ గణాంకాలు ఈ తేడాను చెప్పలేవు. కానీ దేశవ్యాప్తంగా కుటుంబాల ఆస్తులు, అప్పుల మధ్య సమతుల్యత ఎలా మారుతోందో మాత్రం చూపిస్తున్నాయి. చివరికి సామాన్యుడికి గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం ఒక్కటే. మన దగ్గర ఎంత పొదుపు ఉందనేది ఎంత ముఖ్యమో, ఆ పొదుపు వెనుక ఎంత అప్పు ఉందనేది కూడా అంతే ముఖ్యం.
ఉద్యోగం పోయినా, అనుకోని వైద్య ఖర్చు వచ్చినా, ఆదాయం తగ్గినా లేదా మార్కెట్ పడిపోయినా కొన్ని నెలలు తట్టుకునేంత ఆర్థిక భద్రత ఉండాలి. ప్రస్తుతం భారతీయ కుటుంబాలు ఒకేసారి ఎక్కువ పొదుపు, ఎక్కువ పెట్టుబడులు, ఎక్కువ అప్పులు మోస్తున్నాయి. అందుకే సంపాదన పెరిగింది, పొదుపు పెరిగింది అనే లెక్కలతో పాటు, మన ఆదాయంలో ఎంత భాగం ఇప్పటికే అప్పుల కోసం కేటాయించేశామో కూడా చూడాల్సిన సమయం ఇది.