ITR దాఖలు చేసిన లక్షల మంది భారతీయులకు ఇప్పుడు కొత్త భయం మొదలైంది. మీరు సంపాదించిన ప్రతి రూపాయి, బ్యాంకులో జమ చేసిన ప్రతి లావాదేవీ, పెట్టిన ప్రతి పెట్టుబడి, కొనుగోలు చేసిన ప్రతి ఆస్తి.. ఇప్పుడు ప్రభుత్వ డిజిటల్ వ్యవస్థల కళ్ల ముందే ఉందని మర్చిపోవద్దు. ఎందుకంటే ఒకప్పుడు ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్ అంటే కేవలం ఫారమ్ నింపి సమర్పించే ప్రక్రియ మాత్రమే. కానీ ఇప్పుడు మీరు సమర్పించిన వివరాల్లో చిన్న తేడా కనిపించినా కొన్ని నెలల తర్వాత ఇన్కమ్ ట్యాక్స్ డిపార్ట్మెంట్ నుంచి నోటీసు వచ్చే పరిస్థితి ఏర్పడింది.
ఈసారి ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్ దాఖలులో అత్యంత కీలకంగా వార్షిక సమాచార ప్రకటన కనిపిస్తోంది. ఉద్యోగ జీతం నుంచి బ్యాంకు వడ్డీలు, స్థిర ఆస్తులు, నెలసరి ఆదాయాలు, మ్యూచువల్ ఫండ్ పెట్టుబడులు, షేర్ మార్కెట్ లావాదేవీలు, ఆస్తుల కొనుగోళ్లు, విదేశీ నగదు పంపకాలు, పన్ను కోతలు వరకు ప్రభుత్వానికి అందిన ఆర్థిక సమాచారాన్ని ఒకేచోట చూపించే పూర్తి చరిత్ర లాంటిది.
కానీ చాలామంది చేస్తున్న అతిపెద్ద తప్పు ఏంటంటే.. ఇందులో కనిపించిన వివరాలనే పూర్తిగా నమ్మేసి రిటర్న్ దాఖలు చేయడం. ప్రముఖ చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్ డాక్టర్ సురేశ్ సురానా హెచ్చరిస్తున్నదీ ఇదే. వార్షిక సమాచార ప్రకటనను కేవలం సూచన పత్రంగానే చూడాలని.. అదే తదుపరి ఆధారం కాదని ఆయన చెబుతున్నారు. ఎందుకంటే కొన్ని సందర్భాల్లో ఇందులో అసంపూర్ణ సమాచారం ఉండొచ్చు. ఒకే లావాదేవీ రెండుసార్లు కనిపించొచ్చు.. లేదా సమాచారం నమోదులో పొరపాట్లు కూడా ఉండే అవకాశముంది.
అందుకే జీత ధృవీకరణ పత్రం, పన్ను కోత వివరాలు, బ్యాంకు ఖాతా పత్రాలు, పెట్టుబడి రసీదులు, ఇతర ఆర్థిక పత్రాలతో సరిపోల్చిన తర్వాత మాత్రమే రిటర్న్ దాఖలు చేయాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ఇప్పుడు పరిస్థితి మరింత కఠినంగా మారడానికి కారణం.. ఆదాయపు పన్ను శాఖ పూర్తిగా సాంకేతిక ఆధారిత పరిశీలన విధానాన్ని అమలు చేయడం. AI ఆధారిత ప్రమాద విశ్లేషణ, ఆటోమేటిక్ డేటా పోలికలు, వ్యవస్థ ఆధారిత తనిఖీల ద్వారా ప్రతి పన్ను చెల్లింపుదారుడి ఆర్థిక సమాచారాన్ని పరిశీలిస్తున్నారు. మీరు రిటర్న్లో చూపించిన ఆదాయం, ప్రభుత్వ రికార్డుల్లో ఇప్పటికే ఉన్న సమాచారంతో సరిపోలకపోతే అంతేసంగతి.
మరోవైపు అత్యంత సాధారణంగా కనిపించే పొరపాటు జీత ఆదాయంలో తేడా. కంపెనీ సమర్పించిన పన్ను కోత వివరాలు, జీత ధృవీకరణ పత్రం, వార్షిక సమాచార ప్రకటనలో కనిపించిన మొత్తం.. మీరు రిటర్న్లో చూపించిన ఆదాయంతో వేరుగా ఉంటే శాఖ వివరణ కోరే అవకాశం ఉంది. చాలామంది మరిచిపోయే మరో అంశం బ్యాంకు వడ్డీ ఆదాయం. పొదుపు ఖాతాలు, స్థిర నిక్షేపాలు, నెలసరి నిక్షేపాలు, పన్ను రీఫండ్లపై వచ్చిన వడ్డీ కూడా ఆదాయంగానే పరిగణించాల్సి ఉంటుంది. బ్యాంకులు ఈ సమాచారాన్ని నేరుగా ప్రభుత్వానికి అందిస్తాయి. కానీ చాలామంది వీటిని రిటర్న్లో చూపించకుండా వదిలేస్తున్నారు. అదే తర్వాత సమస్యగా మారుతోంది.
పన్ను కోతల విషయంలో కూడా తేడాలు ప్రమాదకరమే. ప్రభుత్వ రికార్డుల్లో కనిపించని అదనపు పన్ను కోత మొత్తాన్ని క్లెయిమ్ చేస్తే రీఫండ్ ఆలస్యం కావచ్చు. వివరణ కోరుతూ నోటీసు వచ్చే అవకాశం కూడా ఉంటుంది. అలాగే భారీ మ్యూచువల్ ఫండ్ పెట్టుబడులు, ఖరీదైన ఆస్తుల కొనుగోళ్లు, పెద్ద మొత్తంలో క్రెడిట్ కార్డు చెల్లింపులు, విదేశీ నగదు పంపకాలు, షేర్ మార్కెట్ లావాదేవీలు ఇప్పుడు పూర్తిగా పర్యవేక్షణలో ఉన్నాయి. ఈ లావాదేవీలకు సరిపోయే ఆదాయం రిటర్న్లో కనిపించకపోతే అనుమానాలు మరింత పెరుగుతాయి.
షేర్లు, మ్యూచువల్ ఫండ్లు లేదా ఆస్తులు అమ్మినప్పుడు వచ్చే మూలధన లాభాలను సరిగా చూపకపోవడం కూడా మరో పెద్ద సమస్యగా మారుతోంది. లాభాల లెక్కల్లో పొరపాట్లు జరిగినా… లేదా పూర్తిగా చూపించకపోయినా శాఖ విచారణ ప్రారంభించే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. వ్యాపారులు, స్వయం ఉపాధి వృత్తిదారుల విషయంలో పరిస్థితి ఇంకా కఠినంగా ఉంటుంది. వస్తు సేవల పన్ను రిటర్నుల్లో చూపించిన వ్యాపార లావాదేవీలు.. ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్లో చూపించిన ఆదాయంతో సరిపోలకపోతే వెంటనే వ్యవస్థ గుర్తిస్తుంది. ముఖ్యంగా వ్యాపార టర్నోవర్లో పెద్ద తేడాలు ఉంటే పరిశీలన తప్పదని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
అందుకే ఈసారి ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్ దాఖలు ప్రక్రియను కంగారుగా పూర్తి చేయొద్దని పన్ను నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ముందే నింపి కనిపిస్తున్న ఫారమ్ పూర్తిగా సరైనదని అనుకోవడం ప్రమాదకరం. ఈరోజు కొన్ని నిమిషాలు కేటాయించి ప్రతి వివరాన్ని సరిచూసుకుంటే.. రేపు పెద్ద నోటీసు నుంచి తప్పించుకునే అవకాశం ఉంటుంది.