భారతీయ రైల్వేలు సరుకు రవాణా రంగంలో మరో కీలక మైలురాయిని సాధించాయి. దేశంలో తొలిసారిగా డబుల్-స్టాక్ లాంగ్-హాల్ కంటైనర్ రైలును విజయవంతంగా నడిపాయి. ముంబైలోని జవహర్లాల్ నెహ్రూ పోర్ట్ ట్రస్ట్ (JNPT) నుంచి వడోదర డివిజన్లోని వర్ణమా CONCOR GCT టెర్మినల్ వరకు ఈ ప్రత్యేక రైలును నడిపారు. ఆగస్టు 21, 2026 రాత్రి 7 గంటలకు JNPT నుంచి బయలుదేరిన ఈ రైలు సుమారు 422 కిలోమీటర్ల దూరాన్ని ప్రయాణించింది. మొత్తం 360 TEUs కంటైనర్లను ఒకే లాంగ్-హాల్ మూవ్మెంట్లో తరలించింది. భారీ స్థాయిలో కంటైనర్ సరుకును వేగంగా తరలించడంలో భారతీయ రైల్వేల సామర్థ్యాన్ని ఈ ఆపరేషన్ చాటిచెప్పింది.
రెండు డబుల్-స్టాక్ రేక్స్ తో రైలు
ఈ లాంగ్-హాల్ కంటైనర్ రైలులో రెండు డబుల్-స్టాక్ రేక్స్ ఉన్నాయి.
లీడింగ్ రేక్:
మార్గం: JNPT–వడోదర
లోడ్: 45+1
లోకో: 60311
బరువు: 1,817 టన్నులు
ట్రైలింగ్ రేక్:
మార్గం: JNPT–వడోదర
లోడ్: 45+1
లోకో: 24690
బరువు: 2,105 టన్నులు
ఈ రెండు రేక్స్ కలిపి మొత్తం 360 TEUs కంటైనర్లను తరలించాయి.
డబుల్-స్టాక్ లాంగ్-హాల్ రైలు అంటే ఏమిటి?
సాధారణ కంటైనర్ రైళ్లలో కంటైనర్లను ఒకే స్థాయిలో ఫ్లాట్ వాగన్లపై తరలిస్తారు. అయితే డబుల్-స్టాక్ రైలులో రెండు వరుసలుగా కంటైనర్లను ఒకదానిపై మరొకటి అమర్చి తరలిస్తారు. ఇక లాంగ్-హాల్ ఆపరేషన్లో ఎక్కువ సంఖ్యలో రేక్స్ ను ఒకే రైలుగా నడపడం ద్వారా ఒక్క ప్రయాణంలోనే భారీ మొత్తంలో సరుకును తరలించవచ్చు. దీంతో తక్కువ రైలు మూవ్మెంట్లతో ఎక్కువ సరుకును రవాణా చేసే అవకాశం లభిస్తుంది.
టెర్మినల్ రద్దీ తగ్గింపు
ఒకే రైలులో ఎక్కువ కంటైనర్లను తరలించడం వల్ల పోర్టులు, టెర్మినల్స్ వద్ద కంటైనర్లు ఎక్కువసేపు నిలిచివుండే సమయం తగ్గుతుంది. దీంతో టెర్మినల్ రద్దీ తగ్గడంతో పాటు కంటైనర్లను వేగంగా ఖాళీ చేయడానికి అవకాశం ఏర్పడుతుంది.
తక్కువ రోలింగ్ స్టాక్ అవసరం
డబుల్-స్టాక్ ఆపరేషన్ ద్వారా ఒకే ప్రయాణంలో ఎక్కువ కంటైనర్లను తరలించవచ్చు. అదే పరిమాణంలో సరుకును తరలించడానికి అవసరమయ్యే లోకోమోటివ్లు, కంటైనర్ ఫ్లాట్ వాగన్ల సంఖ్య తగ్గుతుంది. దీంతో రైల్వే వనరులను మరింత సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుకోవచ్చు.
రైల్వే మార్గాల సామర్థ్యాన్ని మెరుగ్గా వినియోగం
ఒకే రైలులో ఎక్కువ కంటైనర్లను తీసుకెళ్లడం వల్ల అదే మొత్తంలో సరుకును తరలించడానికి అవసరమయ్యే రైళ్ల సంఖ్య తగ్గుతుంది. ఫలితంగా అందుబాటులో ఉన్న రైల్వే మార్గాల సామర్థ్యాన్ని మరింత సమర్థవంతంగా వినియోగించుకోవచ్చు.
సరుకు రవాణా సమయం తగ్గే అవకాశం
లాంగ్-హాల్ కంటైనర్ రైళ్ల ద్వారా భారీ మొత్తంలో కంటైనర్లను ఒకేసారి తరలించడం వల్ల సరుకు తరలింపు, టెర్మినల్ నుంచి కంటైనర్ల ఎగ్జిట్ ప్రక్రియ వేగవంతం అవుతుంది. దీంతో మొత్తం ట్రాన్సిట్ సమయం తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.
ఎక్కువ సరుకు.. తక్కువ రవాణా ఖర్చు
ఒకే ప్రయాణంలో పెద్ద సంఖ్యలో కంటైనర్లను తరలించగల సామర్థ్యం ఉండటంతో JNPT వంటి ప్రధాన ఫ్రైట్ టెర్మినళ్ల నుంచి కంటైనర్లను వేగంగా తరలించవచ్చు. ఇది దీర్ఘకాలంలో సరుకు రవాణా సామర్థ్యాన్ని పెంచడంతో పాటు మొత్తం రవాణా ఖర్చులను తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది.
పర్యావరణానికి కూడా ప్రయోజనం
డబుల్-స్టాక్ లాంగ్-హాల్ కంటైనర్ రైళ్లు సరుకు రవాణాను మరింత పర్యావరణహితంగా మార్చడంలో కీలక పాత్ర పోషించగలవు. ఈ రైలును ఎలక్ట్రిక్ లోకోమోటివ్లతో నడపడం వల్ల రోడ్డు రవాణాతో పోలిస్తే డీజిల్పై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది. ఒక డబుల్-స్టాక్ లాంగ్-హాల్ కంటైనర్ రైలు, రోడ్డుపై పెద్ద సంఖ్యలో ట్రక్కులు తరలించే సరుకు పరిమాణాన్ని ఒకే ప్రయాణంలో మోసుకెళ్లగలదు. దీంతో డీజిల్ వినియోగం, రోడ్లపై ట్రాఫిక్ రద్దీ, వాహనాల ఉద్గారాలు, మొత్తం కార్బన్ ఫుట్ప్రింట్ తగ్గించే అవకాశం ఉంటుంది.
సరుకు రవాణాలో కొత్త దిశ
JNPT నుంచి వడోదర వరకు 360 TEUs కంటైనర్లను ఒకే లాంగ్-హాల్ డబుల్-స్టాక్ రైలు ద్వారా తరలించడం భారతీయ రైల్వేల సరుకు రవాణా సామర్థ్యానికి కీలక ఉదాహరణగా నిలిచింది. భవిష్యత్తులో ఇలాంటి ఆపరేషన్లు మరింత విస్తరించినట్లయితే దేశంలో రైలు ఆధారిత సరుకు రవాణా వేగం, సామర్థ్యం పెరగడంతో పాటు రోడ్డు రవాణాపై ఒత్తిడి తగ్గే అవకాశం ఉంది.
📢 First Long Haul (1.3 km) Double Stack container train on Western Dedicated Freight Corridor
JNPT, Mumbai -> Vadodara, Gujarat pic.twitter.com/CY9kWabvrM
— Ashwini Vaishnaw (@AshwiniVaishnaw) August 22, 2026