Indian Budget: ఈ ఏడాది కేంద్ర బడ్జెట్ను ఆదివారం ఫిబ్రవరి 1వ తేదీన పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టనున్నారు. ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్కు ఇప్పుడు పార్లమెంట్లో ప్రవేశపెట్టే బడ్జెట్ తొమ్మిదవది. ఫిబ్రవరి 1వ తేదీన ఆమె ఉదయం 11 గంటలకు తన బడ్జెట్ ప్రసంగాన్ని ప్రారంభిస్తారు. ట్రంప్ సుంకాలు, ప్రపంచ ఉద్రిక్తతల మధ్య, మోడీ ప్రభుత్వం బడ్జెట్లో ప్రత్యేకంగా ఉంటుందో చెప్పడం కొంచెం కష్టం. అయితే ఈ స్టోరీలో భారత దేశంలో బడ్జెట్అనే పదం ఎలా వచ్చింది, తొలిసారి బడ్జెట్ను ఎవరు ప్రవేశపెట్టారు అనే ఆసక్తికరమైన విషయాలను తెలుసుకుందాం.
“బడ్జెట్” అనే పదం ..
మీలో ఎంత మందికి “బడ్జెట్” అనే పదం ఎక్కడ నుంచి ఉద్భవించిందో తెలుసు. నిజానికి బడ్జెట్ అనేది ఒక ఫ్రెంచ్ పదం. ఇది “బుల్గా” నుంచి ఉద్భవించింది, దీని అర్థాన్ని సాధారణ పరిభాషలో తోలు సంచి అని. ఫ్రెంచ్ పదం “బౌగెట్” “బల్గా” నుంచి ఉద్భవించింది, దీని నుంచి ఆంగ్ల పదం “బాగెట్” వచ్చింది. అనంతర కాలంలో ఈ పదం “బాగెట్” నుంచి “బడ్జెట్”గా వాడుకలోకి వచ్చింది. దాని పేరుకు తగ్గట్టుగానే, బడ్జెట్లను చాలా కాలం పాటు తోలు సంచులలో తీసుకెళ్లేవారు.
భారతదేశంలో తొలి బడ్జెట్ను ఎప్పుడు ప్రవేశపెట్టారంటే..
బడ్జెట్ అనే పదం వాడుకలోకి వచ్చిన తర్వాత, ప్రపంచంలో మొదటి సాధారణ బడ్జెట్ను ఎక్కడ ప్రవేశపెట్టారు, ఎప్పుడు ప్రవేశపెట్టారు, ఎవరు ప్రవేశపెట్టారు అంటే.. బ్రిటన్. నిజానికి బడ్జెట్ అంటే..
ప్రభుత్వం ప్రజలకు సమర్పించే సంవత్సరానికి దేశ ఆదాయం, వ్యయాల ఖాతా. ఈ బడ్జెట్ పత్రాన్ని ప్రపంచంలోనే మొదటిసారి బ్రిటన్ ప్రవేశపెట్టిందని చరిత్ర చెబుతుంది. భారతదేశపు తొలి బడ్జెట్ (భారతదేశపు తొలి బడ్జెట్) బ్రిటిష్ కాలంలో ప్రవేశపెట్టబడింది. ఆ టైంలో దీనిని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ ఆర్థిక మంత్రి జేమ్స్ విల్సన్ 1860 ఏప్రిల్ 7న చదివారు.
స్వతంత్ర భారతదేశపు తొలి బడ్జెట్ ఇదే..
బ్రిటిష్ వారి నుంచి భారత్ స్వాతంత్ర్యం పొందిన తర్వాత స్వతంత్ర భారతదేశం తొలి బడ్జెట్ చరిత్రను పరిశీలిస్తే.. దీనిని 1947 లో పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టారు. బ్రిటిష్ వలస పాలకులు దేశాన్ని విడిచి వెళ్లిన తర్వాత, ఆర్.కె. షణ్ముఖం చెట్టి దేశానికి తొలి ఆర్థిక మంత్రి అయ్యారు. 1892 లో జన్మించిన షణ్ముఖం చెట్టి వృత్తిరీత్యా న్యాయవాది, ప్రసిద్ధ ఆర్థికవేత్త. దేశానికి తొలి ఆర్థిక మంత్రి అయిన ఆయన నవంబర్ 26, 1947 న దేశ బడ్జెట్ను పార్లమెంట్లో ప్రవేశపెట్టారు.
READ ALSO: Xi Jinping: యుద్ధం కోసమా? ఉద్వాసన కోసమా? జిన్పింగ్ సైన్యంలో మేజర్ సర్జరీ వెనక కారణాలు ఇవేనా!